مونږ سره څۀ شوې دي؟ د بابر نه تر 1919ء (مختصر لیک، د تاریخ د پاڼو نه)—محمد عدنان خيالي
د هندوستان او افغانستان خاورې په بېلابېلو وختونو کښې د ګاونډي او باهرني یلغګرو د حملو حدفونه پاتې شوې دي ـ د هغې لویه وجه د دې خطو شتمني، ښېرازي او د خپل جغرافیائي ارزښت له کبله د خوا او شا ملکونو د وهلو د پاره د بهترین محاذ کردار ادا کول دي ـ د […]
د یخ جنګ نه تر ګرمې تباهۍ (سرد جنګ او د هغې په پښتنو اثرات)—عدنان خيالي
شلمه صدۍ په نړیوال کچ د لویو بدلونونو زمانه ده ـ په دې دوره کښې په علمي، ادبي، سائنسي، سیاسي، معاشي او معاشرتي حواله راغلې بدلونونه د تاریخ برخې دي ـ خو دې سره سره په دې دوره کښې د نړۍ لویو قوتونو د زور، زر ،زمکې د حصول د پاره په مختلف شکلونو کښې […]
د خوشحال خټک یو شعر ته کتنه- د سائنس او جغرافیې له نظره—عدنان خيالي
خوشحال خان خټک (1613-1689) د پښتون تاریخ هغه دور اندېش لیکونکے دے، د چا ډېرې خبرې چې څۀ د پاسه درې سوه کاله پس د بلها بدلونونو باوجود د جدید علومو په پېمانو سمې خېژې ـ کۀ بیخي سمې ؤ نۀ خېژې هم ئې لوستونکے د مشاهدې/تجربې/نظر ته بغېر لۀ داده نۀ پاتې کیږي ـ […]
دستارنامه—عدنان خيالي
د پښتو ژبې او ادب د اغاز او ارتقاء دعوې لۀ پخوا راهسې کیږي ـ خو بنیادي دوره چې احوال او اثار ئې موجود دي، هغه روښاني دوره ده ـ لۀ دغې مخکښې د پټې خزانې روایتونه د پښتو نظم او نثر په مد کښې دي خو لۀ بده مرغه د دغه دورې احوال د […]