د سلام بابا پۀ شاعرۍ کښې د درې سیاسي مخکښانو یادونه – نعیم ازاد
ملا سلام ګډ و يوۀ چمن ته نۀ دی هم کابل هم کندهار ستائي هم ږوب څرک او ځيرک خلق ټولنيز فکر پۀ برخه لري او تل د خپل خيالي تصور د رښتيا کولو پۀ هڅه او لټون د ژوند شپې ورځي سبا کوي او هم دا رنګه لۀ ځانپالنې او ټولنپالنې […]
امان الله: ستر سمون پال (1929-1919) – ډاکټر نبي مصداق
‘افغانستان: سیاسي کمزورۍ او بهرنۍ مداخله’، علامه رشاد خپرندویه ټولنه، قندهار، 2011ز، مخونه 156-148 ژباړن: ډاکټر نثار احمد صمد حبیب الله د ښکار د سفر پر مهال خپل درېم زوی امان الله پۀ کابل کښې د خزانې مسئول کړو. امیر د دې مهلک سفر پۀ ترڅ کښې ووژل شو او قاتل ئې هېڅ […]
د ازادۍ سل کلن بهیراو د ښکلو هنرونو ارتقاء(1398-1298)ل( – 2019-1919)ز – پوهنیارمحبوب شاه محبوب (د کابل پوهنتون د ژبو او ادبیاتو پوهنځي استاد)
سریزه: کۀ چرې د خپلواکۍ د بیا اخستلو لۀ ورځې تر دا دمه د افغانستان د تېر سل کلن بهیر جاج اخلو نو ګڼې لوړې او ژورې به پکښې ووینو. د غازي لۀ واکمنۍ نیولې تر ډاکتر محمد اشرف غني د فرهنګي بدلون، لوړتیا او زوړتیا سربېره د سیاسي، […]
د افغانستان خپلواکي او د دغه خپلواکۍ اتل غازي امان الله خان – ډاکټر لطیف یاد
افغان اولس د 1398 لېږدیز/میلادي کال د زمري د میاشتې (28) نیټه چې د 2019زېږدیز کال د اګست د میاشتې د(19) نیټې سره سمون خوري او د انګرېزي ښکېلاکګرو او زبېښاکګرو نه د افغانستان د خپلواکۍ د سلمې کالیزې سره برابره ده، پۀ ډېره پرتمینه او شانداره توګه لمانځي. د افغانستان پتمنو […]
د افغاني سیاست سایکولوژي او ایکولوژي – څېړنوال عبدالغفور لېوال
پۀ افغانستان کښې د سیاست افتونه او زیانپېژندنه مقدمه: دا لیکنه به هڅه وکړي د افغاني سیاست پۀ اړه څو پوښتنو ته ځواب ورکړي: مونږ پۀ کومه سیاسي زمانه او کوم سیاسي چاپېریال کښې یو؟ نړیوال او سیمه يیز شرائط څنګه دي؟ د سیاسي افکارو انارشي پر مونږ څۀ اغېز کړی؟ سیاست او […]
ارواښاد ‘کاتب’ او مشروطیت – عبدالغفور لېوال
د ‘مشروطیت نهضت’ یواځې د دې لپاره مهم نۀ ؤ چې هېواد ئې سیاسي خپلواکۍ ته ورساوۀ او د یوۀ ځوان حکومت بنسټ ئې رامنځ ته کړ، بلکې د دغه نهضت روښانتیائي او نوښتپلوه هڅو د افغاني ټولنې پۀ متن کښې داسې یو خوځښت رامنځ ته کړ چې تر نن پورې د ټولنې […]
رابندراناتهـ ټېګورکابلي والا (کابلے) – ژباړن:ډاکټر لطیف یاد
پۀ کال اتلس سوه دوه نوي (1892) کښې د رابندراناتهـ ټېګور د لیکلې شوې دې افسانې یو سل اووۀ ویشت کلونه وشول. پۀ ظاهره دغه عامه او عام فهمه افسانه پۀ خپل درون کښې د یوې پېړۍ د نفرتونو، کرکو او سپکاوي ډېر دردناک او کربناک تاریخ انځور لري. د پېرنګي […]
د غازي اعليٰحضرت امان الله خان د واکمنۍ ژورنالستیکي او مطبوعاتي لاس ته راوړنې – پوهاند جانس زړن
دا لیکنه د برېښنائي پاڼې ‘اولس غږ’ نه اخستې شوې چې دوه کاله وړاندې خپره شوې وه. لوستونکي دې د ‘علوم اکاډمي تاریخچه’ او ‘د ښکلو هنرونو ارتقاء’ لیکنو سره دا نتي شوې ولولي.[ د هېواد د ازادۍ او استقلال د بېرته تر لاسه کولو د اتۀ نويمې کالېزې پۀ مناسبت غواړم […]
د عدم تشدد پۀ لار – اسرار د طورو
مولانا محمد عنايت الله صاحب د بابا پۀ کتاب پۀ خپل قلم ليکلي دي چې: “پۀ شلم مارچ 1994ز پۀ بېګم نسيم قاتلانه حمله وشوه، ډرائيور ئې شهيد شو او بېګم نسيم د موټر پۀ شيشو زخمي شوه. پۀ بېګم حمله څۀ د حېرت نۀ ده؛ پۀ باچا خان رحمة الله علېه قاتلانه […]
‘افغانستان او باچا خان’ ‘افغانستان ته د باچا خان تګ’ – محمد اقبال وزیري
‘د باچا خان اندونو او مبارزې ته لنډه کتنه’ د دانش خپرندوې ټولنې تخنیکي څانګه، 1388ل/ 2010ز، مخونه 124-108 باچا خان ته د لومړۍ نړیوالې جګړې د پېل کېدو نه وروسته دا فکر پېدا شو چې بايد کابل ته لاړ شي او د انګليسانو پر ضد مبارزه کښې د امير حبيب الله خان د […]