نظم توکنه – فېصل فاران
ښاغلے نور البشر نوید زمونږ د وختونو یو ډېر یاد صحافي، شاعر او ډرامه نګار دے. د خپلو مخکښو سلېمان لائق او رحمت شاه سائل غوندې د نور البشر نوید شاعري هم د غېرت د چغې ازانګه ده چې صحافت او ډرامائیت پرې اضافه ده. د دغه صحافتي مزاج او ډرامائي عنصر کمال دے چې […]
حمزه شینواري، باچاخان او قومیت – فېصل فاران
‘نقشِ حیات’ د حمزه شینواري خپل لیکلے ژوندلیک دے چې یو ناویاته اثر دے. پۀ دې کتاب کښې نابغه لیکوال ځاے پۀ ځاے د قوم، ژبې او ریاست پۀ حقله د بصیرت نه ډکې خبرې کړې دي ـــ لکه د قوم پۀ بابله دا اقتباس وګورئ، ‘د پاکستان ځینې دانشوران تر اوسه دا چغې وهي […]
د پیر محمد کاروان غزل کښې د فطرت ټاکنه – فېصل فاران
د کاظم خان شېدا نه پس پښتو غزلپالو کښې پير محمد کاروان هغه دوېم شاعر دے چې فطرت ئې پۀ مهمو معنو کښې د خپلې شاعرۍ نۀ بېلېدونکے توکے وګرځولو. يو خوا کۀ فطرت دلته زمکينه برخې (Land Scape) پۀ توګه را دننه کېږي، بل خوا د نظاري (Scenery) بڼه هم لري. خو […]
د محمد سعید سعید د نظم ببوزي واله توکنه – فېصل فاران
پښتو نوې شاعرۍ کښې واقعاتي نظمونه رومانى شاعرانو لۀ وخته ليکل پېل کړي وو. لکه د محمد نواز خټک “فقيره”، د سيد رسول رسا “ښکلې فقيره”، د پرېشان خټک “کوچۍ”، د فضل حق شيدا “رقاصه”، د اجمل خټک “پېغله”، د غني خان “د بت وينزه” څو د يادونې نظمونه دي خو دې ټولو کښې […]
د سر علامه اقبال د مردِ مومن تجزیه – فېصل فاران
حسېن حلاج منصور پۀ خپل شعري دیوان کښې صفا ليکلي دي چې هغه ذات يعني د خداے پاک دے چې پۀ خپل ناسوت ئې د لاهوت ثاقب راز څرګند کړے. بيا خپل مخلوق کښې د خوړونکي څښکوونکي پۀ صورت (يعني بنيادم) ښکاره شي، تر دومره پورې چې د هغۀ مخلوق هغۀ هم داسې ليدو […]
سیکولر ازم او اسلام یوه مباحثه – فېصل فاران
د سيکولرازم پۀ حواله زمونږ ټولنه کښې دومره لويه تېروتنه موجود ده چې ښۀ ليکلي لوستلي خلق هم سيکولرازم (Secularism)، کميونزم (Communism)، لبرلزم(Liberalism) ، اېتهيئزم(Atheism) ، اېبکيورزم (Abcurism) هر څۀ سره خپلو کښې ګډوډوي او بيا د علمي زوال کمال دا چې د سيکولر مطلب ټول لغتونه ‘لاديني’ کوي لکه: )الف(: سيکولر- لا […]
د یو نظم توکنه – فېصل فاران
ګلالۍ غورځئ خځلې اباسین کښې اوبۀ نشته چرته ووینځي منګولې شاهد اسرار شاهد شوروي روس ماتېدو نه پس نظريه متن کښې منظر نه پس منظر ته لاړه او تنقيد حاشيې نه متن ته رادننه شو چې ماحولياتى تنقيد ئې غوره مثال دے ــــ لکه کۀ مونږ د شاهد اسرار شاهد دا درې مصرعيزه نظم […]
اردو ژبه او د انګرېز استعمار سیاست – فېصل فاران
پاکستان کو نہ جناح نے بنایا نہ اقبال نے، بلکہ اردو نے پاکستان کو بنایا ۔ ہندو اور مسلمان میں اختلاف کی اصل وجہ اردو زبان تھی۔ دو قومی نظریہ اور سارے اختلاف صرف اردو کی وجہ سے تھے، اس لئے پاکستان پر اردو کا بہت بڑا احسان ہے۔ بابائے اردو مولوی عبدالحق، قومی […]
[نظم توکنه] د حسېن احمد صادق د نظم “پوډري” – فېصل فاران
حسېن احمد د پښتو يو پېژندلے شاعر دے. د شاعرۍ درې ټولګې ‘سوراړا’، ‘روښانه سحر’ او ‘غندلې’ چاپ کتابونه دي. پۀ وړومبنۍ مجموعه ئې د متنازعه کېدو يوه هڅه هم شوې ده او امريکه کښې مېشته يو ګمنامه شاعر دا دعويٰ کوي چې دا ئې زما نه تروړلې ده. دغه دعويٰ پۀ خپل ځاے، […]
اردو يوه استعماري ژبه – فېصل فاران
هره ژبه خپل تهذيت، ثقافت، سماج او خاص سياسي ذهنيت هېنداره وي. ګويا ژبه تر ډېره حده د هاغه روادارۍ مترادف نه ده څۀ ته چې سيکولرازم وئېلے کيږي خو داسې ده چې ځنې ژبې د خپل ماحول له رويه تر ډېره حده رواداره وي لکه پښتو کښې د امروزه ژبې او فوک لور له […]