ادارہ فروغ یندکو نے 39ویں ئوم تاسئس دے موقع تے چوتھا فروغ ہندکو ایوارڈ منعقد کیتا جزی صدارت سابق صوبائ وزیر صحت تے ادارءہ تبلیغ اسلام دے صدر سید ظاہر علی شاہ نے کیتی جد کہ سابق گونر حاجی غلام علی بطور مہمان خصوصی شریک ہوءے۔ تقریب اچ تعلیم، ادب، ثقافت، سماجی تے فلاحی خدمات، فنون لطیفہ، قانون اود طب دے شعبیاں وچ نمایاں خدمات انجام دیڑیں والی وی نامتو شخصیات نو فروغ ہندکو ایوارڈ سی نوازا گیا۔ ایہ ادارہ 37 وریاں وچ سوواں تے ادبی، سماجی تے ثقافتی تقریباں منعقد کر چکا وے۔ اسراں تا ادارہ فروغ ہندکو دا ہر سال یکم جنوری نوں یوم تاسیس منایا جاندا وے برے اس سال یکم جنوری دی بجاءے تین جبوری 2026 نوں یوم تاسیس تے چوتھی فروغ ہندکو ایوارڈ تقریب دا مشترکہ انعقاد کیتا گیا وے۔ تقریب دا باقاعدہ آغاز تلاووت پاک نال ہویا۔ بشرا فرخ دی تحریر کردہ ہندکو نعت انہاں دی تہی تابندہ فرخ نے پیش کیتی۔ وت راقم نے فروغ ہندکو ایوارڈ تقریب تے ادارہ فروغ ہندکو دا زبان و ادب دے فروغ دے سلسلے وچ کارکردگی تے ادارہ فروغ ہندکو دے قیام تے اپڑیے خیالات دا اظہار کیتا تے کیا کہ میں ادارہ فروغ ہندکو تے اس دے منتظمین ولو سارے معزز مہمانان گرامی نوں خیر نال آیو کہنا بلخصوص ایوارڈ تقریب دے صدر محترم سید ظاہر علی شاہ تے مہمان خصوصی محترم حاجی غلام علی، مہمانان اعزاز محترم سید یحی زاہد گیلانی، شجاعت علی اعوان، محترم فدا محمد اعوان، محترم محمد ندیم، محمد علی سید تے نجیب اللہ انجم دا شکریہ ادا کرنا واں۔ حاضرین نوں بتلایا گیا کہ اج دی ایوارڈ تقریب ادارہ فروغ ہندکو دی چوتھی ایوارڈ تقریب اے، اس سی پہلے تین ایوارڈ تقرکباں وچ ستر شخصیات نوں اپڑے اپڑے شعبہ جات وچ انہاں دی اعلآ کارکردگی تے انہاں نوں ایوارڈ دتے جا چکے ون تے حاجی غلام علی پہلے بی ادارے دی ہک ایوارڈ تقریب وچ مہمان خصوصی دے طور تے شکریک ہو چکین جیہڑی کہ آرکاءیوز ہال وچ منعقد ہوئ ائ۔ ساڈے وسے ایہ اعزازی گہل اے کہ حاجی غلام علی چوتھی ایوارڈ تقریب وچ اج وت ساڈے درمیان موجود ان۔ ادارہ فروغ ہندکو دی بنیاد یکم جنوری 1988 وچ رکھی گئ تے ہر سال یکم جنوری نوں یوم تاسیس دے طور تے منایا جاندا وے۔ ادارہ نے قیام دے فوری بعد ہندکو زبان دے نثری تے منظور ادب ول توجہ دتی تے خاص طور تے نثر تے بہت کم کیتا وے، اس دی وجہ ایہ ائ کہ اعوام نوں ہندکو لکھڑیں سی شناسائ نی ائ جس دی وجہ نال ہندکوان ہندکو دی تاریخی احمیت تے ثقافت سی ناواقف رءین۔ ادارہ فروغ ہندکو نے اس شعبے تے خاص توجہ دتی اے تے ہندکووان اپڑی ماں بولی وچ گہری دلچسپی لیڑین لگین۔ مہینےوار فروغ دے اجرا نال صوبے وچ عمومی تے سرکاری اداریاں وچ خصوصی طور تے عوام نوں ہنوکو لکھڑیں تے پڑھنے وچ کافی سہولت ملی اے جس دی بدولت اج ہندکووان ہندکو لکھ تے پڑھ دے پءین۔ اج دی تقریب اس گہل دا ثبوت اے۔ ادارہ فروغ ہندکو دی بنیاد رکھدے ویلے مندرجہ ذیل مقاصد اۓ جنہاں تے اللہ دے فضل نال ادارہ فروغ ہندکو نے کامیابی حاصل کیتی اے۔
1۔ اس قدیم تے عظیم ہندکو زبان دا لوک ورثہ جمع کرنا تے نویں نسل نوں اس قدیم زبان دی اہمیت سی آگاہ کرنا۔
2۔ ہندکو زبان دی ترقی و ترویج وسطے کتاباں شاءع کرنا۔
3۔ ادارہ ہر لکھاری دی معیاری ہندکو کتاب شاءع کرسی پہانوین اس دا کسی بی علاقے یا ہندکو دے لہجے نال تعلق ہووے۔
4۔ ہندکو زبان و ادب نوں سکولاں تے کالجاں دے نصاب وچ شامل کراڑاں
5۔ ہندکو دی ترویج تے ترقی وسطے کتاباں لکھڑاں، رسالے شاءع کرنا، تحریر و تقریر دے ذراءع مہیا کرنا۔
6۔ گندھارا دی قدیم تہذیب دی بقاء وسطے علمی تے عملی کوشش کرنا، لوک ورثہم موسیقی تے کھیڈاں نوں محفوظ کرنا۔
7۔ الیکٹرانک تے سوشک میڈیا تے ہندکو زبان نوں فروغ۔
8۔ تے ایہ کہ ادارہ کسی بی قسم دی فرقہ واریت تے تعصب سی بالا تر ہوکے ہندکو زبان دی ترقی تے ترویج
وسطے کم کرسی۔
اللہ دے فضل و کرم نال ادارہ نے انہاں وچو اکثر مقاصد بڑی کامیابی نال حاصل کیتین۔ ادارہ فروغ ہندکو نے نہ صرف علمی تے ادبی کتب شاءع کیتیان بلکہ قرآن مجید فرقان حمید بی ہندکو ترجمے دے نال شاءع کرنے دی سعادت حاصل کر چکا وے تے اس دی عوامی سطح تے پذیرائ دے بعد ہون قرآن کریم دے ہندکو لفظی تے بامحاورہ ترجمعہ تے کم جاری اے۔ ادارہ فروغ ہندکو دے تحت مشاہیر دے دن مناڑاں، شعراء تے ادباء دے اعزاز وچ ادبی، ثقافتی پروگرام منعقد کرنا، ریڈیو تے ٹیلیوژن تے ہندکو پروگراماں دا وخت ودھاڑاں جءے کئ منصوبیاں تے کم کیتا گیۓ۔ سکولاں وچ نصاب ترتیب دیڑیں وچ بی ادارے دا شاندار کردار رہیا وے۔ الحمداللہ 2014 سی سرکاری سکولاں وچ ہندکو زبان نصاب وچ شامل ہو چکی اے تے ہزارہ ڈوہژن وچ باقاءدگی نال ہندکو زبان پڑھائ جارئ اے۔ ایوارڈ صرف حوصلہ افزائ وسطے ہوندین جیہڑا بندہ آپڑے شعبے وچ محنت کردے تے عوام ولو اس دی پذیرائ نہ ہووے تا اچھا کم کرنے والیاں دا دل ٹٹ جاندیے تے ہوصلہ شکنی ہوندی اے تا اس وسے ادارے دی کوشش اے کہ جس حد تک ممکن ہووے اچھے کم کرنے والیاں دی پذیرائ تے حوصلہ افزائ کیتی جاوے۔ ایہ پذیرائ عوامی سطح تے سرکاری سطح تے ہوڑیں چاہیدی اے، ادارہ فروغ ہندکو پہلے تین ایوارڈ تقریباں وچ مختلف شعبہ جات وچ ستر شخصیات نوں فروغ ہندکو ایوارڈ دے چکا وے۔ ایہ اس سلسلے دی چوتھی تقریب اے۔ میں اپڑی گہل ہندکو دے معفوف شاعر مصطفی دے اشعار تے ختم کرنا واں ۔
ہندکو دے فروغ اچ تیرا وڈا کم فروغ
محفل دے وچ بل دی روے تیری شم فروغ
جد بی تنوں پڑھ لیناواں تے میں شاد یو جاناواں
دود یو جاندیں میرے کولو سارے غم فروغ
تیرے صفحے دی زینت اسے رہ سن میری لکھتاں
لکھ دا رہسی تیرے وسے میرا قلم فروغ
لوکاں وسے قسے کہاڑیاں نالے نظماں غزلاں
میرے وسے علم و ادب دا جام جم فروغ
انہاں وسے ہک وڈی مثال بن گئ اے ساحر
جیہڑے کہندے اۓ نہ چل سی دو قدم فروغ
میں ایوارڈ وصول کرنے ولیاں نوں مبارخ باد دینا تے معزز مزماناں دا شکریہ ادا کرنا کہ انہاں دی تشریف آوری نال ایہ تقریب سج گئ اے، لاہور، ہزارہ ڈویژن تے کوہاٹ سی آڑیں ولے مہماناں دا خصوصی شکریہ ادا کرناواں۔ اس دے بعد حضرت علی کرم اللہ وجہہ الکریم دی ولادت با سعادت دی نسبت نال تابندہ فرض نے آپڑی والدہ محترمہ بشری فرخ دی تحریر کردہ منقبت امیر المومنین پیش کیتی۔
1۔ منقبت سی بعد ایوارڈ دیڑیں دا سلسلہ شروع ہویا تا سب سی پہلے ایوارڈ سرحد چیمبر چے سینیر ناءب صدر محمد ندیم نے رانی عندلیب نوں ایوارڈ دیتا۔ محترمہ رانی عندلیب دا اسراں تعارف کرایاں گیا کہ:
حضرات!
ایہ شام اوہناں ستاریاں دے نام اے جنہاں نے آپڑے آپڑے شعبے وچ محنت، لگن تے لگاتار کم نال آپڑی پچھان بڑآئ اے۔ اج انہاں معزز ہستیاں نوں سلام پیش کرنے آں جنہاں دیاں خدماتاں ساڈی ثقافت تے سوچ دا قیمتی سرمایہ ون۔ انہاں ہی روشن ستاریاں وچو ہک معتبر ام رانی عندلیب دا بی اے۔ رانی عندلیب نے 1971 وچ ریڈیو پاکستان پشور سی آپڑا فنی سفر شروع کیتا، کمپیر، نیوز ریڈیو، اداکارہ تے ڈرامہ نگار دے طور تے تقریبا پنجاہ ورے ریڈیو، ٹیلیوژن تے سٹیج نال جڑی رءیاں۔ 500 سی ودھ ریڈیو ڈرامیاں، تقریبا 100 ٹی وی ڈرامیاں تے کئ اردو تے ہندکو سیریلز وچ انہاں دا کم کرنا انہاں دے ہمہ جہت فن دی پکی نشانی اے۔ دودہاءیاں تک ریڈیو پاکستان پشور دے اردو کمرشل پروگرام نال وابستگی ہووے یا سٹیج اتے انہاں دی شاءستہ کمپیرنگ، یر جگہ انہاں دا انداز، وقار، ٹھہراؤ تے فنی پختگی ولا رہیاوے۔ انہاں دیاں خدماتاں دے صلے وچ انہاں نوں کئ قومی تے بین الاقوامی اعزازات سی نوازا گیۓ۔ حضرات ہون اسی سارے رل کے زوردار تاڑیاں دے نال اس باوقار تے معتبر فنکاراں نوں دعوت دینے آں کہ تشریف لیا کے آپڑا فروغ ہندکو ایوارڈ وصول فرماون۔ محترمہ رانی عندلیب!
2۔ انہاں دے بعد محترم ملک قیصر بلال نوں مانسہرہ سی آۓ ہوۓ مہمان اعزاز شجاعت علی اعوان نے ایوارڈ سی نوازا۔ ملک قیصر بلال پشسر دی جم پل ان۔ محلہ پیر عبداللہ شاہ آسیہ پارک ڈبگری دے رہڑیں ولیں، پشور یونیورسٹی سی انہاں نے گریجویشن کیتی اے۔ صحافت دی ابتدا انہاں نے پرنٹ میڈیا روزنامہ بشارت اخبار سی کیتی تے وت روزنامہ آواز وچ بطور ریپوٹر گءین۔ ازے بعد روزنامہ کسوٹی، روزنامہ
مشرق، روزنامہ عوامالناس دے نال جڑے رءین۔ اس دے بعد الیکٹرانک میڈیا دے چینل کےٹی این نیوز اچ بطور نمیندہ شامل ہوءین تے اج کل ٹاءم نیوز نال بطور نمیندہ کم کردے پءین۔ اس دے نال نال پچھلے دس وفیاں سی ریڈیو پاکستان نال بی وابستہ ون، ریڈیو دے کرنٹ آفئیر پروگرام اچ بطور تجزیہ کار، رنگ پشور دے وچ بطور میزبان آپڑی ذمہ داریاں نبھاندے پءین، اس دے علاوے پی ٹی وی نیشنل پشور مرکز وچ ہندکو نیوز کاسٹر دے طور تے خبراں پڑھ دے پءین۔ ہاکی دے بی بہت اچھے کھلاڑی اۓ۔ نہ صرف سکول کالج دی دی سطح تے کھیڈا نیں بلکہ پشور دی سطح تے بی نمیندگی کیتی نیں۔ ملک قیصربلال نوں اچھی رپوٹنگ تے بحیثیت ہندکو نیوز کاسٹر فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیا وے۔
3۔ انہاں دے بعد محترم شان الاہی نوں محترم شجاعت علی اعوان نے ایوارڈ دتا تے انہاں دا تعارف اسراں ہویا کہ ملک شان الاہی دے وڈیاں دا تعلق مسلم لیگ نال اے۔ انہاں دے والد ملک نور الاہی مسلم لیگ وچ عہدے دار اۓ۔ ملک شان الاہی نے وخت دی نزاکت تے معاشرتی ناہمواریاں نوں پہانپ دیاں اللہ دی رضا وسطے خدمت خلق نوں آپڑی زندگی دا مقصد بڑا آیا۔ 2007 وچ اعوان برادری یکہ توت نے انہاں نوں متفقہ طور تے اعوان برادری دے نوجواناں دا صدر چڑیں۔ جس دے بعد انہاں دیاں سماجی خدمتاں دا دائرہ ودھ دا ہی رہیا۔ اللہ دے فضل نال انہاں نے ہندکووان برادری دے مخلص بندیاں دے تعاون نال ہک فلاحی تنظیم فاؤنڈیشن دی بنیاد رکھی جیہڑی اج ہندکووان فاؤنڈیشن دے نال نال جاڑین جاندی اے۔ اللہ دی مہربانی نال فانڈیشن دے ذریعے 160 مستحق بچیاں دی تعلیم کفالت کیتی جاندی پئی اے تے انہاں دی ماہانہ سکول فیس باقاءدگی نال دتی جاندی پئی اے۔ 40 بیوہ تے بزرگ عورتاں نوں باقاعدگی نال دوائیاں دتیاں
جاندیا پئیان۔ ملک شان الاہی پچھلے چار سالاں سی ہندکووان فانڈیشن دے صدر دی حیثیت نال دل دے خلوص نال خدمتاں انجام دیندے پئین۔ ملک شان الاہی دی فلاہی، سماجی خدمتاں تے بہترین کارکردگی تے فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیا وے۔
4۔ اس دے بعد مانسہرہ سی آۓ ہوۓ مہمان اعزاز فدا محمد اعوان نے محترم محمد شکیب نوں فروغ ہندکو ایوارڈ سی نوازا۔ محمد شریف شکیب دا تعارف کجھ اسراں ہویا کہ. محمد شریف اردو تے کھوار دے شاعر ان تے شکیب تخلص کردین۔ 1961 وچ اپر چترال دے گراں لون وچ پیدا ہوئین۔ دسویں پشور بورڈ تے ایف اے، بی اے کراچی سی تے ایم اے سیاست 1986 وچ کراچی یونیورسٹی سی کیتا نیں۔ دو سال آغا خان ایجوکیشن وچ ملازمت کیتی نیں۔ 1998 وچ روزنامہ مشرق پشور سی صحافت شروع کیتی نیں۔ 1992 وچ روزنامہ آج نال جڑگئین۔ بائی سالاں تکل آج اخبار دے بطور بانی نیوز ایڈیٹر، ریزیڈنٹ ایڈیٹر، کالم نگار، ایڈیٹوریل رائیٹر دے طور تے خدمات انجام دیتیاں نیں۔ قرطاس اسود دے عنوان نال 12 ہزار سی زیادہ کالم روز نامہآج وچ چھپ چکین۔ یاراں سالاں تکل جیو نیوز دے نال بطور اسائمنٹ ایڈیٹر کم کیتا نیں۔ پچھلے ترے سال سی پی ٹی وی وچ نیوز سپروائزر دی حیثیت نال کم کردے پئین۔ سابقہ وزیر خارجہ گوہر ایوب تے سابق وائس چانسلر خیبر میڈیکل یونیورسٹی پروفیسر ڈاکٹر محمد حفیظ اللہ دی انگریزی کتاباں نوں اردو وچ ترجمعہ کیتا نیں۔ جیہڑیاں مارکیٹ وچ 'اقتدار کے مشاہدات' تے 'قلب منیب' دے ناں تے دستیاب ان۔ 2009 وچ گولڈن ویلفیئر آرگنائزیشن دے نام نال فلاحی تنظیم بڑائی نیں۔ اسی تنظیم دے بینر تلے گولڈن ہومز دے نام نال ہک کالونی قائم کیتی نیں۔ جس وچ 170 خاندان آباد ان تے ہور آندے پئین۔ چترال جرنلسٹس فورم دے بانی صدر، پشور پریس کلب، خیبر یونئن آف جرنلسٹس دے رکن ان تے بطور رضا کار مختلف اداریاں نال جڑے ہوئین۔ ادارہ نے انہاں نوں چترال وسطے فروغ ہندکو ایوارڈ دا مستحق قرار دتے۔
5۔ محترمہ عفت صدیقی ہوراں نوں معروف سماجی کارکن زبیر الاہی ہوراں نے ایوارڈ دتا تے محترمہ عفت صدیقی دا تعارف کجھ اسراں ایا کہ عفت صدیقی دی ماں بولی ہندکو زبان اے۔ انہاں نے ریڈریو، سٹیج تے ٹیلیوژن تے معیاری طوف تے پرفارم کیتا وے۔ ایہ پشور دی سینئیر ترین آرٹسٹاں چو وچ۔ انہاں نے پنجاہ سالاں تک ریڈیو تے پروگرام کیتین جیہڑا کہ ہک ریکارڈ اے، ٹیلیوژن تے کئ ہندکو اردو سیریل وچ کم کیتا تے عوام سی داد وصلول کر چکیان کالم نگار بی ون۔ انہاں دی بہترین پرفارمنس دی بدولت انہاں نوں فروغ ہندکو ایوارڈ 2026 ادارہ فروغ ہندکو ولو۔ دتا جاندا پیا وے۔
6۔ محترم مسعود علی شاہ محمود دا تعلق لاہور سی ایا تے انہاں نوں محترم فدا محمد اعوان نے ایوارڈ دتا وے۔ مسعود شاہ دا تعارف اسراں اے کہ مسعود علی شاہ لاہور نال اے، انہاں دا شوق ایوے کہ ایہ قومی تے بین الاقوامی سطح تے جیولری دی نمیشاں منعقد کردے رئین تے ہک میگزین زرگربی چلاندے رئین۔ ازے علاوہ لاہور دے کئ اخباراں وچ رپوٹنگ بی کردے رئین۔ جیولری ریویو میگزینبی انہاں نے ایشو کیتا وے ایہ انگریزی زبان وچ ایا جس وچ جیولری دے حوالے نال جیولری دی بنوت تے ڈیزائنگ دے بارے تفصیلی لکھا گیا وے۔ انہاں نے 2010 تے 2025 وچ جیولری دے موضوع تے کنونشنز منعقد کروائین۔ انہاں دی خدمت خلق تے جیولری دے شعبے وچ اعلای کارکردگی نوں سامڑیں رکھ دیاں انہاں نوں فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندے۔
7۔ محترمہ اوحی' روحی امین نے ایوارڈ دی تقریب دی نظامات دے فرائض سمہالے اۓ۔ انہاں دا ایوارڈ انہاں دی والدہ نے ڈائریکٹر ثقافت محمد علی سید سی وصول کیتے۔ انہاں دا تعارف اسراں وے کہ انجنئیر اوحی' روحی امین دا تعلیمی سفر کسی اتفاق یا حادثے دا نتیجہ نی رہیا بلکہ ہک خاموش برے مضبوط ارادے نال انہاں دی تعلیم شروع ہوئیے۔ پری انجینئرنگ انٹرمیڈیٹ وچ جدو پشور بورڈ چو تیسری پوزیشن حاصل کیتی ائیس تا ایہ صرف ہک کامیابی نی ائی بلکہ مستقنل دی منزل ول ٹرنے دی پہلی صاف نشانی ائی۔ اسی نشانی نے انجینئرنگ دے رستے نوں ہر وواضح کردتا۔ جیہڑا آخر کار پاک آسٹریا فاخوشولے انسٹیٹیوٹ آف اپلائیڈ سائنسز اینڈ ٹیکنالوجی تک لے گیا۔ اتھے کیمیکل انجینئرنگ سچ گولڈ میڈل حاصل کیتا، مکمل اسکالرشپ تے پڑھ دی رئیان تے ایہ کامیابیاں صرف رینک یا تمغے تک محدود نی ائیاں۔ ایہ ثابت قدمی، جستجو تے تسلسل دی اوہ خاموش گواہیاں ون جیہڑیاں شور نئیں مچاندیاں برے اپنوں آپ نمایاں کردیان۔
انجینئر اوحی' اروحی امین اسی تسلسل نال غلام اسحاق خان انسٹیٹیوٹ وچ کیمیکل انجینئرنگ دی لیب انجینئر دے طور تے خدمات سر انجام دیندی رہیان۔ تدریس اوہناں وسطے صرف ذدیعہ معاش نئنگا بلکہ ہک ذمہ داری اے۔ رہنمائی دی، تجربے دی تے اس امانت دی جیہڑی نوجواناں ذہناں نوں کتابی علم توں عمل زندگی تک پہنچاندی اے۔ سائنس دے نال نال لفظ وی انہاں دے ہمسفر رئین۔ انہاں دی کتاب 'بی کمنگ دی فرسٹ ہورائزن' گریجویشن دی تعلیم دے دوران یورپ وچ ایکس چینج سمسٹر دے دناں وچ لکھا گیا ہک سفرنامہ وے۔ اس سفر نامے وچ مصنفہ اجنبی شہراں دا تنہائی تے حوصلے دے نال سامڑاں کردی رئی اے۔ ایہ کتاب اس باطنی سفر دی
روداداے۔ اوہ خاموش تبدیلی جیہڑی تاں جنم لیندی اے جدو انسان آسودگی، جغرافیے تے توقعات دیاں حداں توں بار قدم رکھ دے تے آپڑے آپ نال نویں سرے سی ملاقات کرداوے۔ اوحی' روحی امین تشریف لیا کہ آپڑا ایوارڈ وصول فرماون۔
8۔ پشور دے معروف شخصیت حاجی امین حسین بابر نے روزنامہ کسوٹی دے ادبی صفحے دی ایڈیٹر محترمہ ناز پروین نوں فروغ ہندکو ایوارڈ سی نوازے۔ محترمہ ناز پروین دا تعارف کجھ اسراں ہوئیے کہ ناز پروین دا شمار اردو دیاں نامتوکالم نگار وچ ہوندا وے۔ صوبے وچ خواتین کالم نگار بہت کہٹ ان جنہاں وچ ناز پروین اس شعبے وچ ہک ود یا اضافہ وے، انہاں دے کالم احساس دے ناں تے چھپ دین جیہڑے انہاں دی حساس طبیعت دا مظہر ان۔ انہاں دے کالماں دا مجموعہ بی 'احساس' دے ناں تے چھپ چکا وے۔ ایہ سادہ زبان، روزمرہ دے موضوعات تے مبنی 400 صفحیات تے کتاب مشتمل اے۔ چینی سفارت خانے دی دعوت تے چین دا دس دناں دا دورہ کیتا نیں تے سفرنامہ 'شیخجان دے خوشحال ویغور' دے ناں تے چھپ کے بین الاقوامی سطح تے پذیرائی حاصل کر چکے۔ مستنصر حسین تارڑ دے بعد ایہ دوسری مصنفہ ون جنہاں نے شیخجان دے بارے وچ لکھا وے۔ انسٹیٹیوٹ آف اسٹریٹیجک سٹڈیز اسلامآباد آئی ایس ایس آئی وچ سینٹیر مشاہد حسین سید تے سابق سفیاں نے اس سفرنامے دا افتتاح کردے ہوئییاں مصنفہ دی اس کوشش دی تعریف کیتی تے اس نوں پاکستان تے چین دے وچکار دوستانہ تعلقات وسطے خاص قرار دتے۔ ناز پروین اینکر بی ون تے مشہور شخصیات دے انٹرویوز کسوٹی ڈیجیٹل چینل دے پلیٹفارم سی باقاعدگی نال نشر کیتے جاندین۔ کسوٹی اخبار وچ ادبی صفحے دی مدیر ان۔ جذبہ پوسٹ شکاگو وچ پچھلے چار سالاں سی انہاں دے مضمون تے کالم قشط وار شائع ہوندے پئین۔ انڈیا، قطر، ہالینڈ تے فرانس دے اخباراں وچ بی انہاں دے کالم چھپ دین۔ ایہ منجی ہوئی کمپیئر بی ون۔ خانہ فرہنگ ایران اچ بہت ساری مذہبی تے ادبی تقریباں دی میزبانی بی کر چکیان۔ آذربائیجان تے نیپال دے صدر نال ملاقات دا اعزاز بی حاصل اے۔ انہاں نوں اتنی ساری کامیابیاں تے کامرانیاں تے فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیاوے۔
9۔ پشور دے معروف نیوز کاسٹر محترم یارون الرشید نے محترم امین حسئن بابر سی ایوارڈ وصول کیتا تے انہاں دا تعارف اسراں ہویا کہ ہارون الرشید نے 1976 سی پاکستان ٹیلیوژن سئ پشتو وچ خبراں پڑھنیاں شروع کیتیان۔ ۔1982 سی 2006 تکل اردو خبرنامہ پشور سی نیٹورک تے پڑھ دے رئین۔ انہاں نے ایم اے پشتو تے ایم اے جرنلزم پچور یونیورسٹی سی کیتا ہوئیے، انہاں نے پشور ٹی وی دیاں لاتعداد پشتو تے اردو ڈاکومفٹریز وچ پس پردہ اواز دتی اے۔ انہاں نے ریڈیو سی بی تقریبا 400 ڈرامیاں وچ اواز دا جادو جگایا وے۔ اس دے علاوہ ہارون نے
نجی سیکٹر وچ ریڈیو وسے 200 مختصر دورانیہ دے مزاحیہ ڈرامے لکھین۔ پی ٹی وی ریجنل ایوارڈ، پی ٹی وی دس سالہ اچیومنٹ ایوارڈ، اردو خبرنامہ پڑھنے دا اعزاز۔ بے شمار ڈاکومنٹری سکرپٹس لکھے نیں، اس دے علاوہ نجی شعبے وچ انہاں نوں بے شمار ایوارڈ ملین۔ پی ٹی وی پشور دی تقریبا نوے فیصد ڈاکمینٹریز وچ پس پردہ اواز ہارون الرشید دی ہوندی ائی۔ ہارون الرشید وسطے اعزازی گیل ایہ نی اے کہ ایہ پی ٹی وی وچ کم کرنے دی گولڈن جوبلی مناندے پئین۔ پی ٹی وی پشور وچ نیوز دے شعبے وچ ہارون الرشید، نیوز کاسٹر، ٹرانسلیٹر، سب ایڈیٹر تے سپروائزر دے طور تے خدمات انجام دیندے پئین۔ انہاں کارنامیاں دے اعتراف دے طور تے محترم ہارون الرشید نو فروغ ہندکو ایورڈ دا حقدار قرار دتا گیا وے۔
10۔ آستانہ شاہ قبول اولیا دے سجادہ نشین محترم سید یحیٰی زاہد گیلانی نے کوہاٹ سی آئے ہوئے مہمان محترم نعیم اقبال کوہاٹی نوں فروغ ہندکو ایوارڈ سی نوازا۔ انہاں دے بارے بتلا گیا کہ نعی اقبال کوہاٹی ڈارمہ آرٹسٹ اُن۔ ریڈیو تے پی ٹی وی وچ انہاں نوں آؤٹ سٹینڈنگ کیٹگری آرٹسٹ قرار دتا گیے۔ ایہ خوب صورت شاعر اُن۔ ہندکو اردو تے پشتو وچ شاعری کردین اچھے گلوکار بی ان۔ دس ڈرامے لکھ چکین۔ عوم دی خدمت وچ پیش پیش رہندین۔ آپڑے علاقے کوہاٹ اچ جنرل کونسلر بی ون۔
11۔ ایوارڈ تقریب دے صدر سید ظاہر علی شاہ نے معروف تاجر تے فروغ سپریم کونسل دے ممبر ایمن حسین بابرنوں فروغ ہندکو ایوارڈ دتا۔ محترم حاجی امین حسین بابر داتعارف حاجی امین حسین بابرزرگربرادی دے عہدے دار اُن تے زرگران برادی دے فلاحی کماں وچ انہان دا بڑا وڈا کردار اے۔ آپڑی برادی دے علاوہ بی غریباں تے ضرورت منداں دی خدمت وچ پیش پیش رہندین۔ ہندکووان قوم دی فلاح، اعلیٰ تعلیم و سے خدمات انجام دیڑیں وچ سب سی اگے دس دین، ایہہ کئی تنظیماں دے بانی اُن تے خاص کر جیلرز ایسوسی ایشن دے سرگرم رہنماواں وچ شمار ہوندین۔ صدر بازار دی تنظیم دے چیئر مین اُن۔ صدر بازار دی زیبائش وچ انہاں دا بڑا وڈا کردار رہیا وے۔ ادارہ فروغ ہندکو دی سپریم کونسل دے ایگزیکٹیو رکن اُن۔ ہندکو زبان تے ہندکو وان دی ترقی وسطے دل و جان تے خلوص نال کم کر دے پین۔ ایہ
تنظیم سازی تے جیلراں دے مسائل دے حل وسطے پاکستان دی سطح تے کردار ادا کر دے پیئن۔ انہاں دی بے لوث خدمتاں تے
انہاں نو فروغ ہندکو ایوارڈ سی نوازا جاندیے۔
12۔ محترم پروفیسر ممتاز حیدر نوح محترم سید ظاہر علی شاہ نے فروغ ہنکو ایوارڈ دتا۔ پروفیسر ممتاز حیدر یکم ستمبر 1923 وچ بلوچ سینٹر ایبٹ آباد وچ پیدا ہوئین۔ ابتدائی تعلیم بلوچ سنٹر مڈل سکول سی حاصل کرنے دے بعد دسویں غثہ ہائی سکول سی کیتی تے ایف ایس سی تے بی اے تے ای اے اکنامکس گورنمنٹ پوسٹ گریجویٹ کالج نمبر1 ایبٹ آباد سی کیتا تے سروس دے دورن ایم فل اکنامکس پرسٹن یونیورسٹی سی کیتا۔ 1989 وچ ہائر ایجوکیشن ڈیپارٹمنٹ وچ لیکچرار دی حیثیت نال عملی زندگی وچ آئے تے 35 سال شعبہ تعلیم نال جڑے رئین۔ سروس دے اخیر اچ پرنسپل تے جے ایم سی کو آرڈینیٹر دیاں بی ذمہ داریاں ادا کیتیاں نیں۔ پروفیسر صیب دو کتاباں پبلک فنانس تے ہزارہ تے تحریک پاکستان لکھ چکے نیں۔ انہاں دیاں علمی خدمات معاشیات دی اعلیٰ تدریس تے انۃں نو فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیا وے۔
13۔ محترم محمد شکل اعوان ہوراں دا ایوارڈ شاعر ادیب عبدالوحید بسمل نے سید ظاہر علی شاہ کولو وصل کیتا۔ شکیل اعوان ہک فوتگی دی وجہ تے ہک تقریب اچ شریک نی ہو سکے۔ محمد شکیل عوان ہزارہ دے معروف گائیک اُن۔ انہاں دیاں ہون تک ہک سو باراں البم ہندکو اردو تے پہاڑی گیت غزلاں تے مشتمل مارکیٹ وچ اُن۔ ہک اردو تے دوپہاڑی ہندکو دے مجموعے چھپ چکے ون۔ انہاں دے نام ٹہا کیاں نے پھل تے چیندک۔ پہاڑی ہندکو آواز کا کاسہ۔ اردو مجموعہ۔
14۔ محترم پروفیسر محمد فرید نوں سابقہ گورنر حاجی غلام علی نے فروغ ہندکو ایوارڈ سی نوازاے۔ پروفیسر محمد فرید طبعیات دے پروفیسر دے طور تے خدمات انجام دیڑیں سی بعد ریٹائرڈ زندگی گزاردے پیئن۔ ایہ فزکس دے پروفیسر دے طور تے سبکدوش ہوئین۔ ایہ خاص ایبٹ آباد دے رہائشی نیں۔ انہاں نوں انہاں دیاں ودھیا ادبی خدمتاں تے فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیا وے۔
15۔ سابقہ گورنر تے معروف تاجر حالی غلام علی نے نامتو ڈاکٹڑ ابرار حسین نوں انہاں دی اعلیٰ خدمتاں تے فروغ ہنکو ایوارڈ دتے۔ حضرات اج ساڈے وسطے بڑے فخر دی گہل کہ اس تقریب وچ طب دے شعبے وچ بے مثال خدمتاں کرنے والے ہک نہایت قابل تے ہمہ جہت علمی شخصیت پروفیسر ابرار حسین صیب نوں عزت تے خراج تحسین پیش کر رہے آں۔ انہاں نے 1986 وچ خیبر میڈیکل کالج پشور تو ایم بی بی ایس کیتا۔ 1998 وچ کالج آف فزیشن اینڈ سرجنز پاکستان تو ایف سی پی ایس حاصل کیتا تے 2004 وچ گلا سگو انگلینڈ سی ایف آر سی ایس دا اعزاز حاصل کیتا۔ اج کل پروفیسر ابرار حسین صیب پشور میڈکل کالج پشور اچ شعبہ چشم دے پروفیسر دے طور تے تدریسی تے تحقیقی خدمتاں انجام دے رئین۔ اکھیاں دی بیماریاں خاص کر کے آربٹ تے اوکولو پلاسٹکس دے شعبے وچ انہاں دی خاص مہارت نوں من دے ہوئیاں انہاں نوں گولڈ میڈل نال نوازا گیا۔ پروفیسر ابرار ھسین صیب دیاں علمی خدمتاں دا دائرہ بڑا وسیع اے قومی تے بین الاقوامی جرائد وچ انہاں دے 35 تحقیقی مقالے شائع ہو جہیڑے انہاں دی علمی سمجھ بوجھ تے تحقیقی وقار دا کھلا ثبوت ان۔ اس تو علاوہ آفتھلمولو جیکل سوسائٹی آف پاکستان پشور برانچ دے سابق صدر بی رہ چکین۔ جتھے انہاں نے قیادت تے تنظیمی خدمتاں وچ وڈا تے اہم کردار ادا کیتا اے۔
16۔ محترم سید طالب حسین شاہ نوں سابقہ گورنر حاجی غلام علی نے فروغ ہندکوایوارڈ سی نوازے۔ انہاں دا تعارف اسراں ہو یا وے کہ سید طالب حسین شاہ 1925 وچ تدریس دے شعبے وچ آئین تے 1925 سی اج تک یعنی 2025 تکل انہں دا تدریس دا سلسلہ جاری اے۔ اج بی ایہہ بچیاں نو تعلیم دے زیور نال سجاندھے پئین۔ سرکاری تے نجی تعلیمی اداریاں وچ اردو تے انگریزی دے ہر دلعزیز استاد گنڑیں جاندین۔
ادبی تے تعلیمی میدان وچ اعلیٰ کارگردگی دے بناء تے عسکری تے سول انعامات حاصل کر چکین۔ گورنمنٹ ہائی سکول نمبر 2 پشور شہر اچ انگریزی وچ سو فیصد نتیجے دکھائے نیں ادبی میدان وچ سیرۃ النبی تقریر تے صوبائی حکومت سی ہک لکھ روپے نغد انعام تے معارف القرآن دا پہلا انعام حاصل کیتا نیں۔ 2001 وچ ریٹائرڈ ہوڑیں دے بعد نجی اداریاں فارورڈ سکول، صفہ پبلک سکول تے ہون زرین پبلک سکول وچ انگریزی تے اردو دے مضمون پڑھاندی پئین۔ میلاد مصطفیٰؐ دلہ زارک روڈ دی سرپرستی بی کردے پئین۔ مسجد فروق اعظم کارپریشن کالونی دے مہتمم ان۔ تفسیر قرآن تے علوم اسلامیہ انہاں دے مطالعے دا خآص شعبہ وے۔ انہاں دا وڈا کارنامہ بچیاں وچ تعلیم دے شوق دے نال اعتماد پیدا کرنا وے۔ انہن نو اعلیٰ تربیت تے سچی محنت تے فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیا وے۔
17۔ محترم گوہر زماں المعروف نیئر سرحدی دا ایوارڈ انہاں دی غیر موجودگی دی وجہ تے اباسین کالم رائیٹر دے جنرل سیکرٹری عابد حسن اختر نے نیئر سرحدی دا ایوارڈ سابقہ گورنر حاجی غلام علی سی وصول کیتے۔ گورہر زماں نام اے تے تخلص نیئر سرحدی اے۔ ایہ شاعر، ادیب، سینیئر صحافی، نامور کالم نگار، روزنامہ ایکسپریس وچ پورا سچ دے عنوان تے مستقل کالم لکھ دے ون۔ کئی قومی ریجنل روزنامیاں دے ایڈیٹر رئین۔ کام دا مجموعہ پورا سچ چھپ کے آچکا وے۔ شعری مجموعہ چھیڑیں دے مرحلیاں وچ اے۔ ڈیرہ تے پھلاں دا شہرا دے اس سپوت نوں فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا وے۔
18۔ ابراہیم کمال دا ایوارڈ ہنکو دے نامتونیوز کاسٹر خواجہ سعید نے حاجی غلام علی سابقہ گورنر کولو وصول کیتے۔ ابراہیم کمال دا تعلق ملاکنڈ ایجنسی نال اے۔ ابراہیم کمال ہوراں نے ایم ای سی ہیلتھ اینڈ فزیکل ایجوکیشن تے ایسوسی ایٹ انجینئیرنگ وچ بی ڈپلومہ لتا ہویے۔ 1993 وچ پاکستران ٹیلی ویژن وچ بطور ایسوسی ایٹ انجینئیر آئین تے 2010 اچ انجینئرنگ دے شعبے نوں چھوڑ کے پروڈکشن ول آگئین تے پروڈیوسر دے طور تے پروگرا دا شعبہ جوائن کیتا نیں۔پروڈکشن دے حوالے نال انہاں دے گریڈٹ تے بے شار پروگرام ان۔ دس قشطاں دی ڈآکومنٹری سیریل سکندر اعظم ایک خواہش ناتمام کار آخری سفر تے وے۔ 15 قشطاں دی ڈاکومنٹری سیریل مٹی رنگ تے خوشبو دے نام نال اے۔ اس دے علاوہ پشتو دے ڈرامے تے اردو دے مختلف ملی نغمے جہیڑے 14 اگست تے 23 ماچ وسطے ریکارڈ کیتے نیں۔ اوہ پی ٹی وی یو نین دے سرگرم رکن ان۔ انہاں دی تکنیکی کماں دی مہارت تے انہاں نوں فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیا وے۔
19۔ محترم سید یحیٰی زاہد گیلانی نوں تقریب دے صدر سید ظاہر علی شاہ نے فروغ ہنکو ایوارڈ سی نوازا۔ انہاں دا تعارف اسراں اے کہ جسٹس (ر) سید یحیٰ زاہد گیلانی سجادہ نشین ان آستانہ عالیہ حویلی شریف حضرت سید شاہ قبول اولیاء پشور دے۔ جسٹس (ر) سید یحیٰی زاہد گیلانی نے تقریبا سینتری سال عدلیہ وچ بہت ہی دیانت داری وقار شرافت تے عزت دے نال خدمات انجام دتیان۔ آپڑے شاندار عدالتی کردار دے دوران انہاں نے قانون دی بالادستی، انصاف دیڑیں تے حق و صداقت دے فروغ نوں ہمیشہ مقدم رکھے تے عدل و انصاف دی اعلیٰ ریتاں نوں قائم رکھے۔عدالتی خدمتاں دے نال نال انہاں نے بحیثیت سجادہ نشین آستانہ عالیہ حویلی شرفی آپڑی زندگی روحانی، اخلاقی تے سماجی خدمت وسطے وقف کیتی ہوئی اے۔ انہاں دیاں خدمتاں دا محور عوام الناس دی اصلاح فلاح و بہبود تے انہاں نوں قرآن مجید تے اسوہ حسنہ حضرت محمدؐ دی تعلیمات دے ذریعے اللہ تعالیٰ نال جوڑنا وے۔
گیلانی صیب سالانہ کثیر اللسانی صوفیانہ مشاعرہ باقاعدگی نال منعقد کر کے فروغ ادب تے صوفیانہ ثقافت وچ نمایاں کردار ادا کر دے پئین۔ خاص کر ہندکو شعر و سخن دی ترویج ، آبیاری تے تحفظ وچ انہاں دیاں خدمتاں قابل تعریف ان۔ جنہاں دی وجہ نال علاقائی زبان صوفیانہ فکر تے ادبی ریت نوں نواں رخ تے ووام ملا وے۔ گیلانی صیب 2010 وچ ادارہ فروغ ہندکو دے یوم تاسیس دے موقعے تے ہندکو کتاب آپڑا ویڑا آپڑی کہاڑیں دی تقریب وچ مہمان خصوصی دے طور تے شریک ہوئے ائے۔ گیلانی صیب دی اسلامی تے قانوں دی پاسداری تے ودیا قدراں دی بناء تے انہاں نوں فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیا وے۔
20۔ محترم سید ظاہر علی شاہ جہیڑے کہ تقریب دے صدر ائے نوں مہمان خصوصی حاجی غلام علی سابقہ گورنر کولو فروغ ہندکو ایوارڈ وصل کیتا۔ سید ظاہر علی شاہ دا تعلق سادات گرانے نال اے۔ انہاں دیاں سیاسی سماجی تے اسلامی خدمات سی پورا شہر واقف اے۔ شاہ صیب ایم پی اے تے صوبائی وزیر صحت دی حیثیت نال بھی خدمات انجام دے چکین۔ انہاں دی سیاست بی مثبت تے عوامی خدمت تے مشتمل اے ۔ سید ظاہر علی شاہ ادارہ تبلیغ الاسلام دے صدر اُن۔ انہاں دا خاندان ربیع الاول دے باراں دن میلاد شریف دے حوالے نال جلسے منعقد کر دے تے بارہویں دن شاندار جلوس دی قیادت کر دیے۔ انہاں دی اسلامی سیاسی تے سماجی خدمات دے اعتراف دے طور تے انہاں نوں فروغ ہندکو ایوارڈ دتا جاندا پیا وے۔ تقریب دے اخیر وچ مہماناں دے چائے نال ضیافت کیتی گئی۔ ادارہ فروغ ہندکو دی منعقدہ چوتھی ایوارڈ تقریب 2026 پشور دی ۔