Category: ډاکټر همدرد يوسفزے

  • سور شين او تور (افسانه) – ډاکټر همدرد يوسفزے

    سور شين او تور (افسانه) – ډاکټر همدرد يوسفزے

    هغې څو لمحې خپل سپين سپين لاسونو ته داسې پۀ ځېر ځېر کتل لکه د دغه لاسونو پۀ کرښو کښې د خپل سبا هيلې ګوري. کرښې تاؤ راتاؤ وې، يوه نېغه کرښه بيا د هغه کرښې پۀ مېنځ کښې وړې وړې کرښې چې پۀ نېغه کرښه تلې راغلې وې. څۀ بې ځايه پېل شوې کرښې او څۀ بې ځايه ختمې شوې کرښې .

    د لاسونو کرښې د انسان قسمت ټاکي هم دغه کرښو کښې د راتلونکي ژوند پۀ اړه بلا معلومات خوندي وي لکه دا کرښې چې د ماډرن کمپوټر سېسټم پۀ رنګ کوډونه وي. هغې لا کرښو ته کتل چې د ټيلي فون زنګ ئې پام ځان ته واړوو. هيلو بلې! بل اړخ ته يو موثر نري شان ښځينه اواز وتلو چرته يې؟ نن کار ته راځې کۀ نه؟

    “بلې زما طبعيت سم نۀ دے، زۀ نۀ شم کولې چې نن درشم تۀ ماته عريضه وليکه زۀ غواړم نن چهټي وکړم سر مې خوږېږي ځان مې درد کوي. “مسکا پۀ يو غږ کښې خبره خلاصه کړه او موبائيل ئې سر چپه پۀ مخامخ مېز کېښودو.

    مخکښې لۀ دې چې هغه بيا د خپل لاسونو کرښو ته ځېر شي. پۀ مخامخ دېوال لګېدلي عکس ئې توجه ځان ته راجلب کړه. پۀ مخامخ دېوال د شربت ګلې عکس لګېدلے ؤ د هغې شنې سمندر رنګه سترکو کښې ښکلا وه او کۀ درد … حسن ؤ کۀ بې بسي… هغې پۀ خپلو زنګونونو لاسونه کېښودل او يو دم پاڅېده عکس پله روانه شوه. مخامخ د شيشې د کهړکۍ نه ښکارېده چې واوره لا هغه شان پونه پونه ورېږي، هغې يخني احساس کړه خو د سنټرل هيټنګ سسټم لۀ کبله دغه کوټه کښې تودوخه نورمال وه. هغه کهړکۍ ته نېژدې شوه باهر نظاره تکه سپينه وه تر لرې لرې لوړې او لړۍ ښکارېده، واوره ورېده ،.

    د واورې سره هغې ته کابل راياد شو …. لکه چې مور ئې غږ کړے وي.

    “ميراته شې چرته يې ورور به دې اوس ستړے راشي هله شابه انګهټۍ ته خشاک واچوه نن خو اسمان سورے شوے دے دا جړۍ دومره اوږده شوه …”

    هغې زر زر خپل غوږونه لک کړل لکه رښتيا چې د هغوي د کابل کور وي او مور ورته غږونه کوي خو زر زر ئې حواس بحال شو. دا خو د اوسلو ښار دے کابل چرته دے؟؟

    د مور هډوکي به اوس خاورې شوي وي … هغې زر زر پۀ ګوتو د مور د مرګ کلونه شمېر کړل …. اتۀ نهه لس يولس دولس …. پوره دولس کاله وشول …

    هغه نېغه لاړه د شربت ګلې عکس ته ودرېده … سترګو ته ئې ځېر شوه … شنې سمندر رنګه سترګې او پۀ سترګو کښې پټ دغه درد … دغه درد لکه چې هغې محسوس کړے وي ..

    هغه نوره نېژدې شوه لکه دغه سترګو ته ننوتل غواړي، دغه سترګې کتل غواړي … تف لعنت شه کېمره مېنه تا دا عکس ولې اخستو، هغې د ځان سره پټ پټ دوه درې ښکنځل هم وکړل … سترګې ئې د اوښکو ډکې شوې. سر ئې بيا نرے درد شروع کړو….

    د شربت ګلې د سترګو نه ئې اوس پام د هغې څادر پله راغے … سور څادر او د څادر پۀ مېنځ کښې دغه سوري. يعنې دغه څادر سورے دے. دغه سوري څادر کښې هغې ټول افغان وطن وليدو .. غريبي … بې بسي ، بې وزلي…

    د ناصر باغ کېمپ ئې پۀ سترګو سترګو او د خيال پۀ جزيرو کښې لاړ راغے. د څادر پۀ سوري کښې د شربت ګلې د قميص رنګ ته ځېر شوه. شين دے؟ سور دے؟ اودي ښکاري … هغې فېصله نۀ شوه کولې چې د قميص رنګ ئې څنګه دے … هغې مخامخ کهړکۍ باندې پرده راوويسته … واوره ورېدل اوس نۀ ښکاره کېدل. بلب ئې ښه کړو بيا د قميص رنګ ته ځېر شوه. هو هو دا شين دے لکه ملي بېرغ کښې شين رنګ. هغې زر زر سوچ وکړو لکه د شربت ګلې پۀ دغه عکس کښې ورته ملي بېرغ ښکاري، شين قميص، سور څادر، دغه سوچ سره يک دم ټکنۍ شوه، سور او شين خو دغه شو خو تور رنګ پۀ دغه عکس کښې کوم دے. هغه يو ځل بيا د شربت ګلې سترګو ته ځېر شوه د دې خو سترګې شنې دي سمندر رنګه دے … زر زر ئې د عکس پۀ سترګو لاس کېښود چې تور رنګ پکښې پېدا کړي … زړۀ ئې ټکان وخوړ .. يوه اوښکه ئې پۀ سپينو اننګو چې د شونډو خواته لاړه نو د ژبې سره مس شوه … مالګې مالګې اوښکو ئې زړۀ تسل کړوً…

    د ملي بېرغ تور رنګ پۀ دغه عکس کښې شته … د شربت ګلې تور قسمت چې هغه صرف بينا سترګې پۀ دغه عکس کښې ليدے شي …

    هغې د ځان سره ووې …

    سور څادر، شين قميص او تور قسمت … دغه عکس خو د افغان وطن قيصه کوي. دا قيصه چې د شربت ګلې د سترګو غوندې ښائسته هم ده. د څادر پۀ شان ئې سره هم ده او د قسمت پۀ شان ئې توره هم ده .

    هغې زر زر د موبائيل سره هېنډ فري پېوست کړل … پۀ نازکو ګوتې ئې څۀ وليکل د هغې پۀ غوږونو کښې نري شان موسيقۍ سره غږ شو… …

    د زړۀ زخم مې د سرې مالګې کمر دے

    راختلي پرې د سپينو اوښکو لمر دے

    د سپينو اوښکو د توري سره د هغې پۀ مخ بيا دوه درې اوښکې غاړې غټۍ شوې ….

    موسيقۍ نه بې پراوه شوه .. مخامخ پۀ کهړکۍ راغلې پرده ئې لرې کړه .. واوره لا هغسې ورېده .. سپينه سپينه پونه پونه واوره .. د اوسلو ښار سپين څادر اغوستے ؤ ..

    هغې د موبائيل اواز ټيټ کړو د واورې د ورېدو اواز ته ځېر شوه خو د واورې د ورېدو اواز چرته وي. واوره خو هم داسې ورېږي .. بې اوازه …

    لارې وتړي، جذبې کنګل کړي، غريبي راوسپړي .. هغې زر زر خپلو پښو ته لاس کړو لکه چې پښې ئې کنګل شوي وي. د کوټې تودوخه د دېرش نه بره وه خو هغې محسوسوله لکه چې د هغې پښې کنګل شوي وي

    هغې د کڼې پښې تلي نه لاس ورتاو کړو …

    او سوچ واخسته …

    هغې ته ياد شو چې د کابل پۀ ښار کښې د هغوي د کور مخې ته هغه او د هغې ورور اېمل خان لوبې کوي …

    زما نور بس دے ګوره ابا به راشي. بيا راته غصه کوي؟ زۀ کور ته ځمه … اېمل غږ ئې واورېدو، نه نه نه لا خو وختي دے دا خو واوره ورېږي نو ځکه ناوخته ښکاري.

    اېمله زما پښې کنګل شوې ته وينه کنه!

    زما پښې واورې شنې کړې زۀ لاړم ادې به راته کارونه اېښي وي ..

    بيا ئې د اېمل څهره د سترګو مخې ته لاړه راغله. اېمل خو اوس تاند زلمے دے. دا ځل مې کاکا وې چې راشي نو وادۀ به ورته کوو.

    هغې خپلې پښې بيا کنګل کنګل محسوس کړې …

    هغې زر زر د پام بدلولو پۀ خاطر سندره تېزه کړه

    غږ شو …

    اے مالکه د جهان د قسمتونو

    ولې نه اورې فرياد د سوي زړونو

    ستا جهان کۀ جهنم دے نۀ پوهېږم

    واوره لا هغه شان ورېده …. د هغې سترګې سرې شوې. اېمل به چرته وي دا خو اتلسمه ورځ ده هېڅ ورته زنګ نه ځي.

    هغې زر زر موبائيل کښې د اېمل نوم ډائيل کړو ….

    د هغه غاړې هم هغه غږ ؤ چې هغې د تېرو اتلسو ورځو نه اورېدو.

    “دغه شمېره چې تاسې ډائيله کړې، د ساحې نه وتلې ده او يا ګل ده، مهرباني وکړئ وروسته بيا اړيکه ټينګه کړئ”.

    هغې يو ځل بيا کوشش وکړو خو ځواب هم دا ؤ …

    خداے دې خېر کړي وروره تۀ به چرته يې .. تاته خو ما وئيلي وو دا څۀ معاش دے چې تۀ ورپسې داسې ورک ګرځې؟ دا به درته زۀ دلته ناروے نه درلېږمه … خو اېمل به تل وئيل کم عقلې خور دا د معاش خبره نۀ ده، دا زمونږ وطن دے او د وطن ښېګړه پۀ معاش نۀ وي. د دغه وطن مې سر قربان دے.

    واوره لا هغسې ورېده … پونه پونه سپينه واوره بې اوازه واوره …

    د شربت ګلې عکس هم هغه شان پۀ دېوال کښې د دغه کور مېرمنه څارله ….

    هغه پاڅېده هېندارې ته ودرېده پۀ سترګو ئې زور کړو درد ئې سر ته لاړو. لکه دغه درد به هغه لېونۍ کړي.

    هغه زر زر بلې کوټې ته لاړه، ټي وي ئې چالان کړو. خبرونه ته ځېر شوه …

    کابل سقوط شوے ؤ. خلک د بې اعتمادۍ او بې بسۍ پۀ فضا کښې پۀ منډو وو…

    هغې زر زر بيا ټي وي ګل کړو. د اېمل موبائل ته ئې زنګ ووهلو هلته هم هغه غږ ؤ …

    “دغه شمېره چې تاسې ډايله کړې، د ساحې نه وتلې ده او يا ګل ده، مهرباني وکړئ وروسته بيا اړيکه ټينګه کړئ”.

    هغه واپس اولې کوټۍ ته راغله …. د کهړکۍ پرده ئې کش کړه واوره واوره ورېده … د شربت ګلې عکس تک سپين ښکارېدو .. شنۀ، سرۀ ، تور رنګونه د هغې د عکس نه ختم شوي وو، داسې ښکارېده لکه چې د شربت ګلۍ عکس سپين کفن اغوستے وي او دغه عکس کښې ټول وطن پۀ سپين کفن کښې انغښتے وي …………

  • يو شرط (افسانه) – ډاکټر همدرد يوسفزے

    يو شرط (افسانه) – ډاکټر همدرد يوسفزے

    د ټارچر پۀ يوه تنګه کوټه کښې هغۀ ته اوس اوس يو تور سړي ګلاس کښې اوبۀ راوړې. د هغۀ ژبه وچه شوې وه. هغۀ بار بار د وچ تالو سره ژبه وهله خو ژبه به تالو پورې ونخښته. هغۀ خپلې ببرې ږيرې او وران برېتونو کښې د خپل شکل خيالي تصوير پۀ ذهن کښې راوستو. خو تصوير به لا جوړ نه ؤ چې هغه به د دغه تصور سلسله ختمه کړه لکه چې کوم تصوير به جوړېدو نو هغۀ به دغه تصوير ليدل نۀ غوښتو. هغه ګلاس پۀ لاس کښې نيولے د سوچونو يوې نوې سلسلې د ځان سره واخستو. هغۀ ته د خپلې مور څهره مخې مخې ته شوه. ولې د مور دغه څهره به کله نيمه شوه ، کله به ئې د تندي ګونځو کې د غم تصوير جوړ شو، کله به هغۀ ته د هغې ګوتې رايادې شوې چې څنګه به ئې پۀ شالونو ګل کاري کوله او د هغې فنکارې ګوتې به لکه د مشين پۀ يو انداز حرکت کولو. شالونه به چې ګل شو نو هغۀ به پۀ اوږه راوچول او د نياز ماما دکان ته به پۀ منډه شو. ساه نيولے به چې ورسېدو نو نياز ماما به ترې شالونه ډېر پۀ احتياط واخستل . شمار به ئې کړل. پټ پټ به ئې ځان سره څۀ ووې او بيا به ئې کاپي راواغسته . د سياهۍ قلم له به ئې يوه جټکه ورکړه او د کاظم د نوم پاڼه به ئې راواړوله ، هلته به ئې وليکل.

    څلور شالونه، تاريخ او مخامخ به ئې ورته کرښې کرښې لاسليک وکړو. کله کله به چې مور ورته د پېسو راوړلو وئيلي وو نو هغۀ به نياز ماما ته وې!

    کاکا جي ،”مور مې پېسې غواړي تۀ شمار کړه چې شالونه څو دي او پېسې راکړه۔ “

    نياز ماما به جېب ته لاس کړو پېسې به ئې راوويستې او بيا به ئې د شهادت ګوته پۀ ژبه لونده کړه، تا به وې چې د لکهونو نوټونه شماري.

    د لسو لسو پنځۀ شپږ نوټونه به ئې درې ځله پۀ احتياط شمار کړل او هغۀ ته به ئې وې ۔ ۔ ۔

    “هلکو! هو دا واخله خيال کوه ورکې ئې نۀ کړې”

    مور دې مزدوري کوي، دا بلا ګران کار دے.

    هغۀ به وړو وړو چاچو کښې نوټونه کلک ونيول او نياز ماما دا يو شال پۀ څو خرڅيږي ؟ هغه به يو اوږد سوچ واخستو، وې فرق کوي کله رېټ ښۀ وکړي، کله راته تاوان وکړي. هله شابه ته ورځه پېسې ورکې نۀ کړې . کاظم به پۀ خپلو لاسو نور هم کلک زور وکړو. او چې کور ته به رسېدو نو واړۀ واړۀ لاسونو کښې به دغه پنځوس شپېتۀ روپۍ خولې شوې وې ۔ هغۀ به چغه کړه مورې مورې ! نياز ماما پېسې راکړې. مور به ترې پېسې واخستې او زر زر به ئې شمار کړې.

    هغۀ دغه سوچونه کول چې ژبه ئې نوره هم وچه شوه . ګلاس نه ئې ګوټ خداے خبر چې ولې نۀ کولو . دا ځل چې هغۀ د ګوټ پۀ نيت هغه ګلاس خولې ته نزدې کولو نو هغۀ ته پۀ کښې خپل عکس ښکاره شو. هغه نور زهير شو. بې ترتيبه ږيره کښې تش وېښتۀ د هغۀ پۀ مخ وو . برېتونه ئې تر خولې رارسېدلي وو . د برېتو او ږيرې ترمېنځ ګڼوالي والا ځاے ته هغه زهير شو . او بيا ئې پرته د ګوټ کولو ګلاس پۀ يوه جټکه لاندې کېښودو .

    او يو بل سوچ د ځان سره واخستو. يره چې نن به د څۀ ورځ وي . دا کوم کال دے . نن به سوېم تاريخ وي . هغۀ پۀ ذهن زور واچولو خو دوه درې کالو د حساب نه پس به بيا هغۀ نه حساب غلط شو . کله کله به هغه داسې خيال سره مخ شو چې د هغۀ جسم د هغۀ د کالبوت نه بهر وتے دے . هغۀ به پۀ مخامخ تک تور دېوال کښې خپل جسم محسوس کړو نو زر زر به ئې پۀ سينه لاس راښکلو .او لاس به ئې د خېټې نه پس تر ملا ورسولو . زر به مطمئن شو چې هو هو زۀ هم دا يم، زما وجود زما سره دے . لکه څنګه چې د هغۀ نه د دلته د راتلو وخت هېر ؤ، هم داسې دلته پۀ هغۀ کوم کوم عذابونه ، اذيتونه ، ټارچر تېر شوي وو، د هغۀ نه اوس هېر وو . بلها موده شوې وه چې هغۀ ته اوس چا څۀ نۀ وې او يا خو هغۀ ته د څۀ تکليف ، اذيت رسولو څۀ پاتې نۀ وو .

    د هغۀ وچه ژبه بيا تالو پورې ونخښته . هغۀ بيا ګلاس ته لاس کړو . يوه شېبه ئې پۀ دواړو لاسونو کښې کلک نيولے ؤ چې بيا سوچونو واخستو . څانګه به چې چرته وي ؟ وادۀ شوې به وي کۀ نه ؟ د څانګې د خيال سره هغۀ داسې محسوس کړه لکه چې سترګې ئې پۀ اوښکو لوندې شوې . هغۀ زر زر سترګو ته لاس يوړو . پۀ مخ ئې تېر کړو . خو اوښکې نۀ وې . هغۀ فکر کولو چې اوښکې څۀ شوې . زر ئې زړۀ پۀ دې تسل کړو چې اوښکې وې، هو ما وژړل خو اوښکې زما د مخ دغه بې ترتيبه وېښتو وڅښلې.

    څانګه ! څانګه ! څانګه ! هغۀ مسلسل دغه ټکے د ځان سره وې . د څانګې تصوير ئې د ذهن پۀ سکرين رسم کولو خو څانګه نۀ جوړېده . څانګه به بل چا ته وادې شوې وي ! دغه خيال سره به د هغۀ د مخ ګوشنه زړه غونې شوه ۔ هغه زړۀ کښې خوشاله شو چې ژړا راغله . عجيبه دا وه چې هغه پۀ ژړلو خو شالېدو . خو رښتيا دا وو چې ګوشنه ئې د ژړا وه خو هغۀ سره د غوښتو ژړلے نۀ شو.

    هغۀ د خپلو پښو نوکونو ته پۀ يوه معنا خېز انداز وکتل . اوږدۀ اوږدۀ شنۀ نوکونه . يوه لحظه ئې کتل او بيا زر د قميص لمن ئې پۀ نوکونو خوړل غوښتل خو لمن لنډه وه . هغۀ زر زر بل اړخ ته پام کړو . شمشېر ورته مخې مخې ته شو . شمشېر د دغه کلي نۀ ؤ . د چرته نه راغلے ؤ . دې ته هېڅ پته نۀ وه خو هغه ورځ ورته راياده شوه چې ډزې بندې شوې وې . خلک خال خال کورونو کښې پاتې وو چې دې کوڅې ته پۀ وېره رابهر شو . نو شمشېر غږ کړو . کاظم خانه ! اے کاظم خانه ! د خداے د لارې مجاهد به نن تاسره ډوډۍ خوري!!

    شمشېر! شمشېر! شمشېر څوک ؤ .

    هغۀ سر پۀ داوړو لاسونو کښې کلک ونيولو. د خيالونو د زنځير ماته کړۍ ئې بيا پېوست کوله چې غږ شو؛ سبجېکټ نمبر سېونټي فور (74) هله شابه ځان تياروه تا ازادوو . هغۀ پۀ يو کړس وخندل … زۀ خو ازاد يم … زۀ خو بېخي ازاد يم … او زر زر ئې ځان ته پام شو ښه نو زۀ خو ازاد يم او تيار هم يم …خو زۀ دلته نه نۀ ځم …. سړے پۀ همدردۍ د هغۀ سره جخت کښېناستو … کاظمه ولې نه ځې ؟

    ستا دلته ديارلس کاله تېر شو … نن تۀ ازاد يې ….

    هغۀ بيا پۀ کړس کړس وخندل …. زۀ خو ازاد يم … د هر څۀ نه ازاد …. او بيا زر ژړغونے شو ..

    صاحب !! زۀ دلته نه نۀ ځم … او کۀ ځم نو يو شرط دے زما ……

    يو شرط …… يو شرط ….. او بيا پۀ خندا شو …

    او بيا ئې وچې سترګې پورته کړې او وچه ژبه ئې پۀ شونډو ووهله ….. يو شرط …. يو شرط … او يو شرط دا دے چې تاسو ما ازادوئ خو زۀ به هله ځمه کۀ زما مور مړه وي !!!!

     

  • کابلے (افسانه) – ډاکټر همدرد يوسفزے

    کابلے (افسانه) – ډاکټر همدرد يوسفزے

    د کابل ماښامونه داسې غمژن وو کۀ نا ماته غمژن ښکارېدل، پۀ ښار کښې به سم د ماښامه تکه توره تيارۀ خوره شوه چې وحشت به ئې لا پسې زيات کړو. د ښار نه چار چاپېره غرونه چې د ورځې به پکښې د خاورو او ګټو جوړ قط پۀ قط کورونه ښکارېدل سم د ماښامه به هغه ورک شول. بس تکه توره تيارۀ به ښکارېده لکه چې دغه کورونه استوګن نۀ لري . کۀ څۀ هم استوګن کم وو خو داسې هم نۀ وه چې بېخي دغلته څوک نۀ وو. ځکه چې د ورځې به خال خال د دغه کورونو پۀ چتونو بنيادم ښکاره کېدل . تکه توره شپه…. لکه د کونډې د بخت غوندې پۀ ټول ښار به خوره شوه… او دغه وحشت به هله يو پۀ لس شو چې د غر د بل اړخ نه به يوميزائل يا د لانچر مرمۍ ډز شو . لږ ساعت له به دغه ښار يو پړق وکړو. خو دغه رڼا او پړق به د دغې تيارې او شپې نه زيات وحشت ناک ؤ. ما پۀ اول ځل د خداے نه دا سوال کوو چې داسې رڼا دې نۀ وي. ما پۀ اول ځل وئيل چې تيارۀ ښۀ ده. وېره خو لږه کمه وي دغه رڼا خو زړونه چوي. خو خداے خو هم د هر چا خبره هر وخت منلو ته تيار نۀ وي، خپله خوښه کوي. دغه ډزې ، پړق ، رڼا او د دغه کورونو نه راوتونکې د ماشومانو انګولا……. لږ ساعت له به زما د زړه ټکان داسې شو چې ما به وې زړۀ به مې اوس باهر راوځي .د ماشومانو د ژړا نۀ پس به د خندا يوه چپه پۀ هوا کښې خوره شوه. زما اشپز او پۀ يو وخت ترجمان ماته وې، مادام ( مېډم ) دا مجاهدين دي. دوي لکه چې دغه بل غر قبضه کړو. واوره پونه پونه ورېده خو لا پۀ ځاے جمع شوې نۀ وه. بهر به چې ګاډے تېر شو نو زمونږ د اوسېدو د دغه ځاے چې پۀ دويم منزل ؤ داسې به محسوس شوه چې زلزله ده. زړګے اشپز به د خندا شين شو او زما وار خطائي به د هغۀ د خندا سره لږه کمه شوه. ماته به غصه هم ډېره راغله خو د زړګي دغه خندا به وحشت کم کړو. هغۀ به چې خندا بس کړه نو ماته به ئې وې،

    “مېډم وار خطا کېږه مۀ، دا د مجاهدينو ټانک ( ټېنک ) ؤ . د ټېنک لاندې د اوسپنو او فولادو جوړه پټرۍ وي دغه اواز د دغه پټړۍ نه پېدا کېږي”.

    ما به پۀ ډېره ګرانه پۀ خپلو وچو شونډو د مسکا راويستو يو ناکام کوشش وکړو.

    دغه ښار کښې دا زما اتويشتمه شپه وه. د تېرو اتويشتو ورځو او شپو حال هېڅ د يو بل نه بدل نۀ ؤ. وران ويجاړ ښار…. ډزې .… چغې .… ژړا …. د ټېنکونو پۀ سړکونو ګشت…. او بيا غمژن ماښام پسې بوږنونکې شپه…

    زما پۀ خپل هېواد کښې د خپل چېنل سره اخري رابطه اتلس ورځې وړاندې شوې وه چې ماته پکښې د چېنل د مشر تابه نۀ دا کلکه او جخته سپارښتنه او حکم شوے ؤ چې زۀ خپل راپورونه نور بس کړم او ځان زر تر زره لۀ دغه هېواده وباسم . خو د وتو هېڅ رو نۀ ؤ. مخابرې مکمل خرابې شوې وې. زما پۀ ټرانسسټر به د کابل راډيو غږ راتلو چې نن به د يو ګروپ مجاهدينو پۀ قبضه کښې ؤ سبا د بل ګروپ. زړګي سره اشپز خانه کښې خوراکي مواد پۀ کمېدو وو. داسې ښکارېده چې دوه درې ورځې پس به د خوراک هېڅ هم نۀ وي .پخوانے اولس مشر ډاکټر نجيب چې څو ورځې وړاندې ورسره ما مرکه کړې وه اوس هېڅ خبر نۀ وو چې چرته دے؟ ژوندے هم دے کۀ نه؟

    ماته د هغۀ د غرور نۀ ډکو سترګو کښې پټې اوښکې رايادېدې. زما د سوالونو جوابونو کښې د هغۀ عزم او حوصله هېڅ داسې نۀ ښکارېده چې ماته ده. هغۀ وې بس وبال دے د خداے نه لاس پۀ دعا يو چې د روغې جوړې کوم صورت پېدا کړي.

    ما وې ” صدر صاحب! ايا تاسو داسې نۀ ګڼئ چې ستاسو ژوند ته خطر دے”؟

    د هغۀ پۀ شونډو يو نۀ ختمېدونکې مسکا خوره شوه، لږ ساه نيولے شو او بيا ئي ووئيل:

    “ژوند د مرګ امانت دے. لۀ مرګه تېښته نۀ کېږي چرته چې خداے ليکلے وي هم هلته راځي، خو زۀ خوشبين يم چې زما د روغې جوړې دغه عمل به زما وروڼه دې ته اړ کړي چې د مرګ او ژوبلې دغه لړۍ ودروي. زۀ دا ګڼمه چې وطن زمونږ شريک دے. مونږ مرګ لرو، غم ښادي لرو. د پښتو وطن دے سبا به مو سترګې لګي. مونږ بايد يو بل ته درناوے ولرو. او زما هيله ده چې داسې به کېږي. هغه خلک چې د پردو پۀ شومو موخو کار کوي هغوي ته زۀ نن هم خواست کوم چې سره کښېني، دغه وطن زمونږ مور ده. مونږ د دغه مور حلالي بچي يو. چې مور مو وساتو، خپل ناموس ننګ او غېرت خوندي کړو نو ګرانه نۀ ده چې دغه وطن اباد نۀ شي. تاريخونه دا هر څۀ خوندي کوي. چا څۀ کول، چالۀ ئې کول دا به د تاريخ برخه وي .”

    ما پۀ دغه مرکه سوچ کولو چې زۀ د ټانک د اواز سره بيا وبوږنېدم. او دا ځل د زړګي د خندا اواز هم رانغے، هغه اشپز خانه کښې تريخ چاے جوړولو کښې بوخت ؤ. زما زړۀ بيا ټکان وخوړ. د بمونو او مرمو د اواز سره چې دا ځل به رڼا شوه نو د کابل د غرونو ښکلا به يو ساعت له وپړقېده او د واورې سپين څادر به پۀ دغه رڼا کښې ښکاره شو، خو د ماشومانو انګولا به دغه منظر بيا د مرميو او ګولو د اوازونو پۀ شان د وحشت نه ډک کړو. او درنګ ساعت له به بيا د توپونو پۀ اواز کښې دغه د ماشومانو انګولا او ژړا ورکه شوه. ياداسې به وه چې انګولا او ژړا به وه خو زما د غوږونو نه به لرې شوه. زړګي چې تازه تريخ چاے راوړو نو ما زر زر خپل ټرانسسټر بيا ان کړو. يو ساعت مخکښې چې د کوم ګروپ قبضه وه هغۀ اوس ماتې خوړلې وه . زړګي هم دې ته غوږ نيولے ؤاو ماته ئې ترجمه کوله. خبرونو کښې هېڅ هم د خوښې خبر نۀ ؤ . ما د تريخ چاے نه يو ګوټ وکړو خو چاے دومره تريخ ؤ چې زما حلق تريخ شو او ما پياله د ځان نه لرې کېښوده چې چرته پۀ خطائۍ کښې ترې بل ګوټ و نۀ کړم.

    زړګي ته زۀ حیرانه پۀ دې ومه چې د دغه سړي هډو پرواه هم نۀ وه يا خو داسې وه چې هغه زما د حوصلې پاره پۀ ځان هېڅ وېره ترهه نۀ حاوي کوله او زما ګومان هغه وخت درست ثابت شو چې هغه د دغه کمرې پۀ بالکونۍ کښې د واورې نظارې پۀ بهانه بهر ولاړ ؤخو چې زما پام شو او د توپ د ګولۍ سره پړق شو نو هغۀ ژړل او د رڼا سره ئې زر زر پۀ خپله لمن اوښکې پاکولې. ما ځان بېخي داسې ناغرضه کړو چې ما هډو هغه پۀ ژړا لېدلے نۀ ؤ. د هغۀ دغه ژړا بې معنا خو هم نۀ وه. د تېرو اتويشت ورځو نه هغه لۀ خپله کوره او ماشومانو د غمه هېڅ خبر نۀ ؤ. او د هغۀ د مخې مرګ هم ولاړ ؤ او د هغۀ نازبين ښار د اور لمبو اخستے ؤ. چې هغۀ ښۀ زړۀ سپک کړو نو ما غږ کړو او ورته مې وې څو بجې دي ؟

    هغۀ پۀ خپل لاس ګهړۍ کښې يو بټن له زور ورکړو او د وحشت د يوې رڼا سره ئې ماته وې اووۀ نيمې بجې دي .

    او د ځان سره ئې وې ياره دا خو لا شين ماښام دے خو دغه ماحول کښې خو داسې ښکاري لکه چې نيمه شپه وي. ما وې زړګيه ته لږ دا خوا او شا کورنه وګوره چې څوک شته. هغۀ د بالکونۍ نه سر وويستو، سره لۀ دې چې چم ګاونډ کښې هېڅوک هم نۀ وو خو هغۀ زما د تسلۍ پاره وې دغه درېم کور کښې خلک شته، ګوره د احمد ظاهر سندره ئې لګولې ده . تۀ راشه غوږ شه.

    ما وې کومه سندره ده. هغه مسکے شو وې ” اوبۀ درته راوړم،،، سابۀ درته پاښم ،،، درځم درسره خانه دې ورانه شه جوګي ” او د جوګي د ټکي سره ئې پېر وخوړ. زۀ چې بالکونۍ ته شوم او غوږونه مې بوڅ کړل نو هېڅ اواز نۀ ؤ. صرف يو اواز ؤ شاهد چې جمع شوې واوره لۀ يو چت نه ښکته پرېوته. ما وې زړګيه تۀ کوم جهادي ګروپ خوښوې.

    هغه يو اوږد سوچ واخستو لکه چې ما ډېر ګران سوال ترې کړے وي .

    وې “ټول وبال دے پۀ درد نۀ خوري بلا ورپسې” ما وې بيا هم، هغۀ يو سوړ اسوېلے وکړو او راته ئې وې،” ډوډۍ ګروپ”، هغه ګروپ چې ډوډۍ راکړي، فقر ختم کړي. خېټه پۀ جهاد څۀ کوي. ډوډۍ غواړي. زما شپږ اولادونه دي. وږي دي، تږي دي. ناروغه دي رانه مړۀ نۀ شي. او دا ځل د هغۀ د سترکو نه دوه اوښکې راغلې او هغۀ هېڅ د اوښکو د پاکولو هڅه و نۀ کړه ، اوښکې د هغه پۀ ږېره کښې داسې ورکې شوې لکه د دې شين ماښام پۀ تيارۀ کښې چې کابل زمونږ نه ورک ؤ . ما بيا د هغۀ نه بل تپوس و نۀ کړو . يا مې ترې کولے نۀ شو.

    پوره يو ساعت له هم داسې ناست وو چې د توپونو اوازونه نور جيګ شو بېخي داسې محسوسېده چې زمونږ د ور مخې ته چا توپ خلاص کړو. انګيټۍ کښې زړګي زر زر لرګي سم کړل. د کابل سړې هوا کښې دغه لوے غنيمت ؤ . خو زړګي وئيل کۀ سبا د لرګو څۀ درک و نۀ شو نو مونږ دواړه به د کابل دا سړه هوا ژوند ته پاتې نۀ کړي.

    خوراکي مواد هم پۀ ختميدو دي.

    ما يو درنه بړستن راواخسته او زړګي ته مې وې زۀ اودۀ کېږم. تۀ هم اودۀ شه. سبا به څۀ چاره کوو.

    ټوله شپه لکه قيامت تېره شوه. دغه وېره ترهه کښې به چا سترګې پټې کړې وي.

    يخنې دومره وه چې ما پښې غزولې نۀ شوې .سهار سبا چې لږه رڼا شوه نو ما د تسلۍ يوه اوږده ساه راښکله. د ډزو اوازونه هم راتلل خو ډېر د لرې نه وو. ناڅاپي زمونږ د کوټې لاندې نۀ غږ شو. زړګے د خوبولو سترګو سره ښکاره شو او يو څو لمحې پس راغے ماته ئې وې” کرفيو ختمه ده هله شابه سامان راخله ستاسو ميډيا ګروپ اېمبولېنس رالېږلے دے. الوتکه تياره ده، خارجي خلک ټول وباسي، ما زر زر خپل سامان راغونډ کړو. او درنګ ساعت له د اېمبولېنس پۀ فرش ناست وو. اېمبولېنس څه ؤ خو يو سورے سورے ګاډے ؤ. شيشه ئې يوه هم جوړه نۀ وه. د کابل پۀ مات مات سړکونو ګاډے روان ؤ. ځاے پۀ ځاے مړي پراته ؤ. بلډنګونه زمين بوس شوي وو. کله کله به د سړک درک نۀ ؤ. پۀ کندو کپرو به روان ؤ. چې مونږ هوائي مېدان ته ورسېدو نو د درې څلور ملکونو نامه نګاران مې وليدل، زړۀ مې ډاډه شو. ما زړګي نه رخصت اخستو، خپل پرس نۀ مې درې زره ډالره راواخستل او زړګي ته مې ورکړل. زړګي زما بېګ پۀ اوږه کړو او جهاز پله روان شو. سفر پۀ خېر تېر شو. زۀ چې کور ته ورسېدم، ما سامان راواخستو نو زما د بېګ پۀ جېب کښې هغه درې زره ډالره هم پراتۀ وو کوم چې ما زړګي له پۀ هوائي مېدان کښې ورکړي وو. ما ډالرو ته کتل او دوه تړمې اوښکې زما د سترګو نه پۀ ناقلارۍ کښې روانې شوې او هغه درې زره ډالرو کښې جذب شوې.

  • انقلاب زنده باد – ډاکټر همدرد يوسفزے

    انقلاب زنده باد – ډاکټر همدرد يوسفزے

    د کوڅې هغه بل سر ته به چې د غمي ماما پۀ اټۍ کښې شور شو نو زۀ به غلے غوندې لاړم. د ملېشې تورې جامې او توره ټوپۍ چې به غمي ماما وليده نو چغه به ئې کړه سر کوزيه! ته بيا د سکول نه پټ شوے يې؟ دا ځل چې دې پلار د کوئټې نه راشي نو زۀ به دې پرې سم کړم.

    “هله شابه منډه کړه سکول ته ځه”.

    “دا ماسټران هم څومره بې کا ره شو، هډو درته څۀ وائي نۀ”

    “کاکا! بس دا سندره اورم نو ځمه”

    تۀ ئې لږه تېزه کړه کنه”.

    غمے کاکا به مسکے شو.

    “سر کوزيه! هله هو!” لکه چې هغۀ به هم غوښتل چې دغه سندره واوري .

    او بيا به د ګلزار عالم پۀ اواز سندره شروع شوه.

    راواخلئ بيا د انقلاب سرۀ نشانونه لېونوزلمو

    دا خاوره انقلاب غواړي د ازادۍ انقلاب

    ما به وې کاکا دا انقلاب څۀ شے وي؟

    کاکا به پۀ خپله وړې شان ږېرې لاس راښکلو. . .

    “بچيه! انقلاب…”

    “هو انقلاب…”

    “تۀ سکول ته ولې نه ځې؟”

    “بس کاکا يو ځلې ئې بيا د سره کړه نو ځمه”!

    کاکا به د شهادت پۀ ګوَته يو بټن اووهله خو کار به ئې سم نه کولو. هغۀ به بله بټن اووهله او يو کېسټ به بهر شو.

    هغۀ به يو ‌‌‌‌‌‌ډکے راواخستو او پۀ کېسټ کښې به ئې دننه کړو، او بيا به ئې خپل لاس ته حرکت ورکړو. کېسټ به تاو شو. رباعي به شروع شوه:

    ستا ديدن راته د خپل وطن نظام شو . . .

    ما به وې:

    “کاکا نظام څۀ ته وائي؟”

    د کاکا سترګې به سرې شوې. يو سوچ به واخستو.

    “بچيه! نظام دې ته وائي چې ستا پلار د کوئيلې مزدور دے. دا د دغه نظام يوه حصه ده”.

    “خو ستا پۀ نظام څۀ مړه! “

    “تۀ سکول ته ځه”.

    ما به وې: “کاکا! ګل دين قاري صېب مخرجونه اوروي. ماله راځي خو هغه وائي داسې به وائې”

    چې زۀ وايم نو ښۀ سم دم وي خو هغه وائي . . .

    “داسې او داسې”

    “او بيا زما ژبه د تالو سره ونخښلي”

    “هغۀ وائي “فې” زۀ وايم “پې”

    هغۀ وائي “فې” زۀ دا ټکے نۀ شم وئيلے. ژبه مې تاو راتاو شي”

    “اوهغه بيا چوکه را واخلي”

    “نو دا سبق تاله خو به هم نۀ درځي کاکا”

    “اے چې! بېخ دې وځه!”

    “ما چې سبق وئيلے وے نو اوس به دلته نۀ ومه. غټ افسر به ومه”

    ما به وې کاکا افسر څۀ شے وي؟

    هغۀ به وې د هاتهي سر!

    او زما پۀ ذهن کښې به د ادنا د کتاب هغه هاتهي لاړو راغلو.

    ما به وې کاکا بس دے ځمه خو دا سندره بيا د سره کړه . . .

    او بيا به د ګلزار لالا اواز راغے . . .

    “راواخلئ بيا د انقلاب سرۀ نشانونه لېونوزلمو

    دا خاوره انقلاب غواړي د ازادۍ انقلاب”

    وختونه تېرېدل

    غمے کاکا پۀ کلي کښې پۀ کامريډ مشهور ؤ.

    ماته هغه ورځ هم لکه د نن ياده ده چې غمي کاکا پسې پوليس راغلي وو او کاکا ئې پۀ هتکړو کښې بوتلے ؤ.

    د کلي خلقو به وې د غمي کاکا سره د کفر کتابونه وو.

    غمے کافر دے. . .

    ما به مې مور ته وې دا غمے کاکا کافر دے؟

    هغې به وې چپ شه تنکے نهل شې!

    “بهر چاته ونۀ وے”

    “غمے کاکا لا پۀ څۀ کافر شو؟”

    “سم دم مسلمان دے”

    ما به وې ابۍکافرڅۀ ته وائي؟

    او مور به مې يو اوږد سوچ واخسته لکه چې جواب ورسره نۀ وي.

    زۀ د ګل دين قاري صېب د مخارجو نه خلاص شوے ومه.

    اوس به سپينو جامو کښې کالج ته تلم راتلم.

    د کافر او مسلمان پۀ تعريفونو اوس لږ لږ پوهه شوے ومه.

    غمے کاکا د جېل نه لس کاله پس ازاد شو

    زۀ چې د کوڅې سر ته ورسېدم نو يو نري نروچکي کاکا د جېب نه د نسوارو ‌‌‌‌‌‌ډبے راوويستو. اول ئې پۀ سپينه ږېره کښې وېښته سم کړل او بيا ئې يو لاس پۀ سپورو سپينو سپينو وېښتو راکاږو.

    زۀ ورنزدې شوم . . .

    ما وې کاکا پۀ خېر راغلې ؛

    “لوے شې بچيه! “

    “څنګه يې؟ کورونو کښې خېر دے؟

    ما وې کاکا تۀ خو سم کمزورے شوے يې!

    کاکا يو سوړ اسوېلے وکړو.

    وې هو بچيه! عمر تېرېدل پۀ خپله يوه لاعلاجه بيماري ده. بس تېر شو نو.

    ما وې کاکا انقلاب واله سندرې خو اوس څوک نۀ اوري.

    “راواخلئ بيا د انقلاب سرۀ نشانونه لېونو زلمو”

    د کاکا سترګې د اوښکو ‌‌‌‌‌‌ډکې شوې . . .

    “بچيه! انقلاب د سړې سينې کار دے”

    “ذهنونه به جوړول غواړي”

    “خلق به پوهه کول وي”

    “داسې پۀ منډه انقلاب چرته راځي؟”

    او بيا د کاکا سره زما ناسته شروع شوه . . .

    د هېګل او مارکس کتابونه به ئې راته ټکي پۀ ټکي را ياد کړل!!!

    تر ناوخته به اټۍ کښې مونږه ناست وو.

    خلقو به راته پۀ شکي نظرونو کتل . . .

    کاکا نه چې ما د کميونسټ مېنوفسټو کتاب ختمولو نو ما د بي اے امتحان پاس کړے ؤ.

    کاکا ‌‌‌‌‌‌ډېر زوړ شوے ؤ.

    اوس به پۀ خبرو کښې ئې ساه راماتېده.

    غصه به هم ورله ورتله.

    زۀ د نوکرۍ پۀ منډو کښې شوم.

    ‌‌د ‌‌‌‌ډېرو کوششونو نه پس زۀ دغه ښار کښې نائب تحيصل دار ولګېدم.

    بيا د مسافرۍ د ورځو شپو نه پس چې زۀ ‌‌‌‌‌‌ډېره موده پس کور ته راغلم نو د کاکا تپوس مې وکړو.

    کاکا بېخي سم ‌‌‌‌‌‌ډېر ناروغه ؤ.

    زۀ ئې دکټ سر ته کښېناستم!

    هغۀ ماته پۀ بې واره ساوونو کښې وې . . .

    “کليم خانه لاړې افسر شوې”

    “اوس دې د کاکا تپوس هم نۀ کوې”

    زۀ کوز سترګې ومه.

    هغۀ زر خپل کشر نمسي ته غږ کړو!

    “هلکه! زما هغه ټېپ راوړه”

    کاکا ماته وې!!!

    “کليم خانه! راځه چې نن بيا يوه سندره واورو “.

    ما چې بټنه ښکته کړه . . .

    نو غږ شو

    “يو خوا پولاو، بل خوا ساړۀ انغري

    ملګرو دغه څۀ دي، دا څۀ کېږي؟

    “د يو ادم، د يو حوا زامنو

    ملګرو! دغه څۀ دي، دا څۀ کېږي؟”

    د کاکا سترګې د اوښکو ‌‌‌‌‌‌ډکې شوې.

    دغه شپه چې دکاکا طبعيت لا نور خراب شو نو سبا لۀ خبر شوم چې کاکاپۀ لېډي ريډنګ هسپتال کښې بستر شوے دے.

    زۀ چې لاړم نو کاکا د خبرو نه پرېوتے ؤ.

    ګونه ئې زيړه، نري نري لاسونه ئې نور نري شوي وو.

    ماته ئې پۀ اشاره وې !!!

    “دا واخله”

    يو کاغذ ؤ.

    ليکلي پرې وو. . .

    “انقلاب زنده باد!”

    ما چې دا کاغذ لوستو نو سترګې مې د اوښکو ‌‌‌‌‌‌ډکې شوې .

    کاکا راته پۀ سترګو کښې مسکے ؤ!

    لکه چې د نعرې جواب غواړي.

    ما اوښکې پاکې کړې،

    او پۀ يوه تېرۀ کريکه مې غږ کړو:

    “انقلاب زنده باد!”

  • لۀ کابله تر کابله (افسانه) – ډاکټر همدرد يوسفزے

    لۀ کابله تر کابله (افسانه) – ډاکټر همدرد يوسفزے

    هو! ماته لږ لږ ياد شي. زمونږ وطن! کلے کور، چم ګاونډ او زما ملګرې جينکۍ- دغه کلے د خاورو ګټو جوړ ‌ؤ- د زياتو خلکو د ژوند دار و مدار پۀ کر کيلې ؤ- د خاورو کچه کورونه‌ وو- دروازې به هم ځينې ځينې کورونو ته نۀ وې- کومو کورونو ته چې ورونه نۀ وو، هغې ته به بوجۍ ځوړندې وې- خو د دې هر څۀ باجود دغه کلے ودان ‌ؤ- د ژوند نه ‌‌‌‌‌‌ډک ‌ؤ- سړي او ځلمي به سهار، سهار پټو ته کارونو له تلل او زنانه به پۀ کورونو کښې پۀ کارونو کښې بوختې وې- زۀ به ايله د شپږو کالو وم- سهار، سهار به جمات ته سبق ته تلو- قاري صېب چې ايله به د شلو کالو ؤ، مونږ ټولو نجونو او هلکانو ته به ئې سبق ښودلو-اوازونه چې به مو پۀ سبق او پۀ اخره کښې پۀ نمانځۀ بوغ شو نو بيا به مو رخصتي وشوه.

    چې د سبق نه به ستون شو نو بيا به مونږ وو او زمونږه لوبې . چيندرو، ميرګاټي او پټ پټونوے . . .

    زما به ميرګاټي او پټ پټونے بلا ‌‌‌‌‌‌ډېر خوښ ‌وو خو چيندرو ته به مې زړۀ مات ‌ؤ، لا به مې يو کور نه پښه اړولې نۀ وه چې پۀ بل کور کښې به مې پښه پۀ کرښه راغله، او زۀ به وسوزېدم-دغه دوران کښې به چې اجړه ترور کله هم د لوبو د دغه ځائے نه تېرېده نو پښه نيولې به شوه-اول به ځان سره مسکۍ شوه او بيا به ئې وې، “بچو! ژوند ټول هم دغه چيندرو دے-د ښځو د پاره خو د ژوند هره لمحه هم دغه د چيندروکرښې دي- ستا به خيال نۀ وي او پۀ کرښه به دې پښه راغلې وي- دلته خو انسان پۀ دې لوبه کښې د لوبې بهر شي خو پۀ داسې غلطه کرښه پښه کۀ مو پۀ ژوند کښې چرته راغله نو دا خپل پلار او ورور به دې د ژوند نه بهر کړي.

    مونږ هغه وخت د اجړې ترور پۀ دغه خبرو څۀ پوهېدو.

    د ژوند دغه مزل هم داسې روان ‌ؤ- بابا مې پۀ دولت کښې مدير ‌ؤ، سحر به تلو او مازيګر به ستړے کور ته راتلو.

    د ناروے د اوسلو ښار د فروګنر پارک پۀ يو کونج کښې دماشومانو د شور سره زۀ يک دم د خيالونو د دنيا نه راستنه شوم- ما زر زر سترګې د اوښکو پاکې کړې- د خپل ماشومتوب ورځې شپې، پۀ وطن يرغل، د توپو او توغندو شور مې لا تراوسه پۀ دماغواو ذهن کښې تازه ‌ؤ- دا دے زۀ چې ناروے ته راغلې يمه، دا مې دوويشتم کال دے- خو لا د لمبو لمبو وطن ياد، د ټوپک مارو زور او جبر، وئ زما خدايه! هغه د وطن د پرېښودو شپه چې غازي ګل کاکا د خاورو دجمات پۀ چت غږ کړو:

    “د کلي اولسه!”

    “پۀ وطن کښې جګړه پېل شوې ده- زر ده چې دغه جګړه زمونږ کلي ته هم راورسي، کوښښ وکړئ چې زر تر زره ځان تيار کړئ- دجنګ فريقېن، عام اولس هم نۀ معاف کوي،ګاونډي هېواد ته د هجرت کولو نه بله چاره نشته”.

    دغه وخت ما او نازو ميرګاټي کول- ما کتل چې زما بابا په تېزه منډه لۀ کوره رابهر شو- غازي ګل کاکا ته ئې وې چې دا زمونږ خپله خاوره ده- مونږ سره چې هر څۀ کېږي، تر اخره به د خپلې خاورې دفاع کوو”.

    غازي ګل کاکا د بابا پۀ خبره غلے شو.

    فروګنر پارک کښې زۀ د سحر نه ناسته هم دغه يو فکر وړې يم چې زۀ به دوويشت کاله پس بيا هم دغه وطن ته ځمه- زما د چيندروهغه راښکلې کرښې به وي او کۀ نه؟ زما ملګرې زرغونه، کاکوټۍ، برېښنا، او ارمغان به څنګه وي؟

    د زرغونې خو دومره خبر يم چې وادۀ شوې ده او اوس د شپږو بچو مور ده.

    “هاۍ، هاۍ! دا څنګه وطن دے؟ زمونږ ژوند پۀ کښې داسې لنډ تنګ ولې دے؟

    ته ګوره دغه مخامخ مجسمو ته، دغه مجسمو کښې يو فنکار، يو مصور دغه هر څۀ څنګه راغونډ کړي دي.

    دغه مخامخ مجسمه کښې يوې مئينې جينۍ خپل مئين ته غاړه ورکړې ده!

    دا بې حيائي ده؟ توبه! کۀ بې حيائي دغه ده چې خپله خور لور بغېر د هغې د تپوسه يو چاته د عمر عمر له داسې حواله کړي؟

    هغه هم انسان وي، سوچ به کوي چې چاله ئې څنګه ورکړم!

    هغې به هم پۀ دغه وېره ترهه کښې د خپلو جذبو پۀ زور يو څوک پۀ زړۀ کښې ساتلے وي.

    “د چا پۀ نوم به ئې پۀ خپلو لاسو اترنګ جوړ کړے وي”

    “خو داسې کله کېږي؟ دغه اظهار مرګ دے، هغه تېر کال چې مې د کاکا لور د ګاونډي پۀ زوي مئينه شوه نو انجام ئې څۀ شو؟

    زما مور به وې شکر دے چې مړه ئې نۀ کړه- دغه بو‌‌‌‌‌‌ډا سړي سره کۀ ژوند نۀ کوي نو بله لار خو مرګ ده.

    او بيا د وادۀ پۀ اوله شپه چې مې د کاکا لور زهر خوړلي وو نو دغه بو‌‌‌‌‌‌ډا پۀ دوېم ځل کونډ شو- زما بابا ولې داسې وکړل؟ ما يوې بلې مجسمې ته کتل چې نېغ راته خپل بابا ودرېدو.

    زما د بابا ذهن د دغه مجسمې پۀ شان ولې ساکت شو؟

    د هر قسمه تاثراتو نه خالي لکه ماسک!

    دغه مجسمه کښې يو پلار خپله لور پۀ غېږ کښې نيولې روان ښکاري.

    دغه د نازي جرمنو لۀ خوا پۀ ناروے د تپلي شوي جنګ د اخري ورځو يادګار دے.

    زمونږ غمونه يو شان دي

    خو زمونږ باباګان يو شان چرته دي؟

    دغه د مجسمې بابا خپله لور د جنګ د ګولو نه د بچ کولو د پاره چرته محفوظ ځاے ته روان دے.

    زما بابا مونږ روڼه خوېندې هم داسې د تورخم پۀ غرونو پۀ توره شپه کښې راړولي وو.

    ما ته ياد شي کشرے ورور چې مې د څلورو کالو ؤ او پۀ لاره وږے شوے ‌ؤ نو زما د بابا سره هېڅ نۀ وو. خو ورور مې څۀ خبر ‌ؤ؟

    ماته د خپل بابا د هغه پټو پښتنو اوښکو بېوسي ياده ده!

    چې څۀ پېدا نۀ شونو بابا يو سوړ اسوېلے وکړو او د افغاني احساس اوښکې ئې پۀ مخ روانې شوې.

    .”بچيه! بس لږه لار پاتې ده- ګوره خپل پېښور ته خو روان يو”

    “خپل کور ته”

    “خپل ځاے ته”

    “هله راځه، زما پۀ اوګه شه”

    ما زر زر اوښکې پاکې کړې- ما وې، نا، نا، نا! زما بابا د دغه مجسمې د ماشومې د بابا نه ‌‌‌‌‌‌ډېر لوے دے.

    “خو ما ولې داسې بيا وطن ته لېږي؟ زما واده ئې داسې د يو چا سره ايښودے دے چې نۀ ئې زۀ پېژنم او نۀ ما لېدلے دے”؟

    زۀ به داسې ژوند څنګه وکړم”؟

    تورپېکۍ خاله خو وې هلته به ګورې چادري اچوې- بهر ګرځېدل د خاوند نه پرته نۀ شې کولې.

    هم دغه د حيا او پښتو ژوند دے.

    نا، نا، نا! دغه د مجسمې د ماشومې بابا ‌‌‌‌‌‌ډېر غټ دے!

    ما د مجسمې د ماشومې د بابا سترګو ته کتل چې پۀ ښۍ سترګه کښې ئې زما د بابا عکس ښکارېدو.

    ما چغه کړه چې نا، نا، نا،زما بابا ‌‌‌‌‌‌ډېر غټ دے!

    خو زما د بابا عکس د مجسمې پۀ دغه سترګې کښې نور هم کوچنے کوچنے کېدو چې ورک شو . .

    زۀ بيا د خيال پۀ نېلۍ سوره تر پېښوره لاړم- د بابا د “خپل پېښور” پۀ سوچ کښې به هله طوفان راغے چې بابا به پۀ لارې روان ‌ؤ او زمونږ د ګاونډ بچو به چغې کړې: ” مهاجر کاکا! سلام علېکم—” “مهاجر کاکا سلام علېکم—” بابا به جواب ورکړو او بيا به مونږ ته ځېر شو- مابه مې بابا ته وې، “بابا دا جونه تاته مهاجر کاکا ولې وائي؟ مهاجر څۀ ته وائي؟”

    بابا به غلے شو- کله به ئې يوه بهانه وکړه، کله بله. ماته ياد شي چې يو ځل دغه ماشومانانو بابا ته د مهاجر کاکا اواز کولو نو زۀ بابا ته ترغاړې وتم چې بابا مهاجر څۀ ته وائي؟ د بابا سترګې د اوښکو نه ‌‌‌‌‌‌ډکې شوې- وې، “بچيه! مهاجر هغه چاته وائي چې خپل وطن نه بل وطن ته تلے وي- دا ماشومانان دي- نۀ پوهېږي چې زۀ خو “خپل پېښور” ته راغلے يم!

    او بيا دغه د مهاجرت دوره لا پسې اوږده شوه چې مونږ ناروے ته راغلو- د پېښور د دوو کالو مهاجرت ‌‌‌‌‌‌ډېر زړۀ چاودونکے ‌ؤ- بابا ناروے ته لاړو او ورپسې بيا مونږ دوېم مهاجرت وکړو. ژوند محفوظ او خوندي و. سبق مې ووئيلو- دا دے دوه کاله کېږي چې د پوهنتون سبق هم خلاص دے . ولې خداے خبر بابا څۀ ‌‌‌‌‌‌ډار اخستے- بېرته مو وطن ته لېږي.

    مخامخ، دغه مجسمه کښې درې جينکۍ دي. درې واړه لوڅې دي- پۀ سترګو کښې مسکا، درې واړو پۀ يو بل لاسونه اچولي دي .

    دغه مجسمه کښې ماته ځان ښکاري- مېنځ کښې زۀ ولاړه يمه- يو خواته نازو او بل خواته برېښنا ولاړه ده . –

    “”نا، نا، نا! دا مونږ نۀ يو- دغه خو لوڅې دي- هډو ئې خپل ځان ته پام نشته.

    زما به چې سر هم چرته سرتور شو نو مور به مې اواز وکړو،”سر پټ کړه! لوڅ سر او خلاصو وېښتو پسې پېريان راځي”.

    ولې عجيبه دا وه- د ناروے پۀ دغه نيمو نيمو جامو واله جونو او لوڅو سرونو پسې چرته هم پېريان رانغلل.

    دغه مجسمه کښې د دغه جونو مسکا د ژوند هېنداره ده.

    دغه ګس اړخ مجسمه کښې يوې مور خپل تي ښکاره کړي دي او درې ماشومان ورپورې جوخت دي لکه چې سم وږي وي. د مور شيدې خوري- د مور پۀ سترګو کښې څومره مينه ده خو د دغه ماشومانانو پۀ دغه شونډو او تندو نۀ ختمېدونکې خندا…

    يو تي ته يو ماشوم او بل تي ته بل ماشوم او دا درېم داسې پۀ انتظار دے،

    دا درېمه خور خو به نۀ وي؟

    نا، نا، نادغه تفاوت مور نۀ کوي؟

    “کوي، کوي چغې شوې- زما پۀ لاشعور کښې چغې شوې، کوي”

    “پښتنه مور هم داسې کوي”

    ماته لږ لږ ياد شي- پېښور نه چې به کله هم بابا مېوه راوړه نو زما برخه به د ورور پۀ نيمه وه!

    دا ولې؟ دا ولې؟

    ماته مې بيا د بابا دغه عجيبه فېصله مخکښې ته شوه!-

    ما مې پرون بابا سره وعده کړې وه چې زۀ درته سبا ځواب وائم .

    زما ځواب به څۀ وي؟

    زۀ به دا ژوند وکړے شم؟

    د ناروے دوويشت کاله ژوند به داسې هېر کړےشم؟ خو بيا هم دا دے نن مونږ ټوله کورنۍ د دبۍ پۀ لاره کابل ته روان يوچرته چې يو ناليدلے زلمے زما انتظار کوي.

    ما ته د نړۍ د لوے فنجار ګستاف مجسمې يادېږي او ما ته مې د کاکا هاغه لور هم يادېږي چې د وادۀ پۀ اوله شپه ئې زهر خوړلي وو.