“مشرقي پاکستان”، “بلوچستان” او خان عبدالولي خان – ډاکټر محمد صادق ژړک
خان عبدالولي خان د پښتون قامي تحريک هغه مخکښ ؤ چې د خپلې پوهې او ځيرکتيا پۀ زور ئې د سيمې او نړيوالې کچې بدلونونه پۀ پام کښې نيول او نۀ يواځې ئې خپل قام د استعماري قوتونو لۀ منګولو څخه ژغورلو، بلکې د سيمې د نورو محکومو قامونو پۀ ازادۍ او ويښتابه کښې ئې […]
د خان عبدالولي خان د شخصيت مختلف اړخونه – لياقت سيماب
خان عبدالولي خان د يو ځانګړي شخصيت څښتن دے. کله چې مونږ هغه د يو سياسي لارښود پۀ حېث پۀ سياسي مېدان کښې ګورو نو پۀ دې مېدان کښې د هغۀ شخصيت د نورو نه بيخي جدا ښکاري. دې مېدان کښې کښې کۀ هغه ځان لارښود يا ليډر نۀ ګڼي هم، خو بيا هم هغه […]
“تېر شۀ دوران” (محمد اسحاق بهټي) – ژباړن: م ر شفق
مولانا محمد اسحاق بهټي يو عالم فاضل شخصيت او ملنګ دروېش انسان ؤ. علمي او ادبي کارنامې ئې د پنځوسو نه زياتو چاپ شوو کتابونو کښې محفوظ دي. دغو کښې “فقهائے هند” )لس جلدونه(، “نقوش رفته”، “هفته اقليم”، “کاروان سلف”، “اسلام کى بيټياں” “قافلۀ حديث” او “گزرگئی گزراں” هم شامل دي. دا ليکنه “تېر شۀ […]
ولي خان او د افغانستان ثور انقلاب – ډاکټر فضل الرحيم مروت
امیر عبدالرحمان خان (1901-1880) د افغانستان زيرک او قوي باچا خپل راتلونکي نسل او اولاد ته څۀ دا شان نصيحت کړے دے، “…..دا ډېره ضروري ده چې هر يو حاکم )باچا( د بېلابېلو هېوادونو د طرز حکومت مطالعه وکړي او دا ټول پۀ نظر کښې وساتي…. خو پۀ نتيجه ګرۍ کښې به تادۍ کښې ټوپ […]
ګوشه نشين ولي – خان عبدالولي خان د پاکستان پۀ سياسي افق ځلېدونکے يو اهم ستورے (عطش دراني) – ژباړن: م ر شفق
محترم عطش دراني د اردو مشهور اديب او صحافي ؤ. “صورت گرانِ عصر” د دوي د انټرويوګانو چاپ شوې مجموعه ده چې د مکتبه “ميرى لائبريرى” ډائرېکټر بشير احمد چوهدري کال 1987 کښې شائع کړې ده. د عطش دراني د يادولو پۀ دې پنګه کښې محترم “عبدالولي خان سره يو ملاقات” هم شامل دے. دا […]
د افغانستان پۀ سياسي حالاتود باچا خان او ولي خان نظر او اثر – شمس بونېرے
د افغانستان خاوره پۀ تاريخي، سياسي او ستراتيژکي حواله ډېر اهميت لري. د هندوستان د سرو زرو مرغۍ نيولو د پاره د تاريخ پۀ اوږدو کښې دا خاوره د لار پۀ توګه کارولې شوې ده. زۀ دغه اوږد پس منظر ته نۀ ځم. د شاه شجاع پۀ وخت کښې د رنجيت سنګهـ دوستۍ پېرنګيانو ته […]
د معاصر معروضيت د پټ مخ ليدنه – سميع الدين ارمان
“پښتون” تسلسل سره دا هڅه کوي چې ټولنيزو رويو له د اړخ ورکوونکو او چابک وهونکو هغه عواملو پټ مخونه خپلو لوستونکو ته را وړاندې کړي چې د دغه اړخ ورکولو او چابک وهلو سره هر څو کۀ وقتاً اولسي اينګ/ انا يخوي، خو نتيجې ئې د اولس سماجي ژوند پۀ هره مادي او غېر […]
د سرحدي ګاندهي “باچا خان” لۀ ازغو ډکه لار (مکوليکا بېنرجي) – ژباړن: “پښتون”
د اغلې مکوليکا دا ليکنه پۀ شلمه جنورۍ 2016 کښې پۀ “باچا خان پوهنتون چارسده” د ترهګر بريد نه پس، پۀ هم دغه ورځ پۀ Scroll.in پاڼه خوره شوې وه. د اغلې پي اېچ ډي تهيسز چې پۀ کتابي بڼه د “The Pathan Unarmed” نامې سره چاپ شوي دي، د دې ليکنې تمهيد نه پس […]
Khadim Hussain, “Militancy and Pakhtun Code” – ژباړن: “پښتون”
The News on Sunday, March 09, 2014 عسکريت پسندي او “پښتونولي” د پوهانو تر مخه د اولس د يو ځانګړي ټولګي (group) پېژندګلو )شناخت(، نړيوال نظر، پۀ تخليقي او تصويري هنرونو (Arts) کښې راوړې شوې ځائي پوهه (wisdom)، د پېداواري صلاحيت تسلسل او د ټولنې خپل منځ کښې د اړيکو/ رابطو تعامل ته “کلتور” وئيلے […]
د باچا خان نثر نګاري – ډاکټر شېر زمان سيماب
د نړۍ پۀ قامونو کښې داسې شخصيات ډېر کم وي چې د هغوي مبارزه د يو وخت پۀ ځاے افاقي حېثيت تر لاسه کړي او بيا قام د دغه مبارزې نه د تل د پاره رڼا اخلي او چې کله هم څۀ ستونزه کشاله ورپېښېږي نو د دغه مبارزې پۀ لارښودنه او د دغه شخصيت […]