پښتون رساله او باچاخان—حمد الله عباس
د بشريت د تاریخ په اوږدو کښې ډېر ملتونه راپاڅېدلي، فکري بېداري ئې موندلې او استعمار ته ئې( نۀ) وئیلي خو خپل هویت ئې خوندي کړے دے۔ خو دا ټولې لاسته راوړنې او برياوې یوازې د جنګي وسلو او یا ډګرونو په زور نۀ دي تر لاسه شوي بلکې تر ټولو ستر بدلونونه هغه وخت […]
حادثاتي بدلون،د پښتنو ژوند او د قیصر اپريدي شعر —نجيب الله شاداب
تاريخ خپل ځان هېڅ کله نۀ تکراروي د دوه مئينو په دويم ځل د جدائي تجربه د اول په څېر نۀ وي.هره واقعه په خپل زمان او مکان کښې خپلې ځانګړتياوې لري.د زمانې تغير شعوري او غير شعوري په دواړه ډوله وي.کوم بدلون چې په شعوري توګه رامنځ ته کېږي د هغې لپاره د مخکښې […]
دستارنامه—عدنان خيالي
د پښتو ژبې او ادب د اغاز او ارتقاء دعوې لۀ پخوا راهسې کیږي ـ خو بنیادي دوره چې احوال او اثار ئې موجود دي، هغه روښاني دوره ده ـ لۀ دغې مخکښې د پټې خزانې روایتونه د پښتو نظم او نثر په مد کښې دي خو لۀ بده مرغه د دغه دورې احوال د […]
د ژوندي احساس شاعر—روښان يوسفزے
د يو شاعر، اديب د ادبي توانائي اندازه د هغۀ د تخليقاتو د تعداد پۀ کنډه تلل زما پۀ خيال يو ډېر غلط رجحان او روايت مخ پۀ وړاندې بوتلل دي، ولې چې ادب لکه د جمهوريت غوندې محض د ګڼ شمېر کپريو محتاج نۀ دے، بلکې دلته خو خبره د فکر، طرز او معيار […]
قهوه—-ډاکټر ارشاد پښتون
قهوه زمونږ قومي مشروب يا څښاک دے نو ځکه دا صرف ګرمې اوبۀ چيني يا پاڼې نۀ دي بلکې زمونږ د قام پرستو جذبات او روحانيات ورسره تړلي دي۔ منم چې جذبه د عقيدت ذهنونه نۀ پرېږدي بل سوچ ته خو مونږ بيا هم د څۀ نه څۀ څيز سره د عقيدت جذبه ساتو۔ ما […]
خوشحال خان خټک د ښځو پۀ عدالت کښې—نايله شمال ساپي
خوشحال چې د ښځې پۀ خوئي خصلت کوم نظر لري د هغې پۀ رڼا کښې خوئي خصلت نه مراد د يوې ښځې رويه ده کومه چې د انساني کړۀ وړۀ برخه ده او د اخلاقياتو پۀ ضمره کښې راځي ۔ د اخلاقياتو پۀ حواله باندې د ډير پخوا نه دا بحثونه راروان دي چې څۀ […]
پۀ پښتونخوا د ماحولياتي بدلون اثرات—حارث خان/جبران خان عمرخېل(مترجم)
خیبر پښتونخوا، چې د پاکستان په شمال لوېدیځ کښې موقعیت لري، د ماحولیاتي بدلون د اثراتو څخه تر ټولو زیات اغېزمنه سیمه ده، وجه یې د دې سیمې بېلا بېل زمکني جوړښتونه (ټوپوګرافي)، کرکیلې باندې انحصار، او له ګڼو ټولنیزو او اقتصادي ستونزو سره مخامختیا ده. د تېرو څلورو لسیزو په اوږدو کښې، په دې […]
وادي کمراټ او د غزڅنو مزاحمت—ګمنام کوهستاني/ مختيار حېران
کله چې زموږ نیکونو د کمراټ درې ( دیر کوهستان) کښې پناه واخسته ، نو دا ځاے هغه وخت یو سوړ دوزخ و هغوي ته د میداني سیمو لکه لاندې دیر، سوات، بونیر، باجوړ او کونړ نه راتلونکو یرغلګرو افغان قبیلو د غرونو خواته شړلي وو، هلته چې ویرونکي ځنګلي خونخوار ځناور او د نۀ […]
افسانه (درمن)—کلثوم زېب
” واه څومره ښکلے ماحول دے ـ ـ ـ دنګ دنګ غرونه، شینکے، دنګې شنې ونې او رنګ په رنګ ګلونه، سم جنت دے ـ ـ ـ یار تۀ د دې جنتي کلي نه هر وختې په منډه يې ؟ ” ـ ـ ـ خوشحال پۀ یو عجیبه انداز سبکتګین ته ووې ـ ـ ـ […]
افسانه: په ټکر جنګ دے—ډاکټر شېرزمان سيماب
شاندانې په ټکر ګولۍ اوورېدې د بابا وینې وجود مې اولیدو زۀ پرې دوه سلګو ته هم ظالمانو پرې نۀ ښودم او د تورو تمبو شاته ئې را اورسولم زما د وجود زخمونه جوړ شو خو د زړۀ په سر مې هغه زخم لا اوس هم تازه دے بې بې مې یادېږي هغه هم په […]