عروج او زوال او د قام ذمه واري—اعجاز خان هوتي
بشري تاريخ مونږ ته دا ښائي چې په دې نړی د لکهاو کالو راسې انسانان ژوند کوي او د وخت، حالاتو او د شعوري ارتقا په وجه د بيلا بيلو دورونو سر مخ شوې تير شوې او تيريږي او ورسره د پر مختګ مزل ئې هم په مزه مزه ډېر د مستقل مزاجۍ سره کړے […]
د ضلع مومند ویښ سیاستدان (نثار مومند) زما په نظر کښې—شباب مومند
د پښتو ژبې متل دے چې “ سل دې اومره یو دې مۀ مره“ لیکونکي، ادیبان کۀ ته نور هر څنګه مطلب اخلي خو مونږ د مشرانو نه په جرګو مرکو او په حجرو کښې دا متل اورېدلے دے چې د سر سړے دې نۀ مري ولې چې د سر سړے په کار پوهېږي په […]
اوۀ زامن (افسانه)—اياز اللّٰه ترکزے
د کلي د خټو په کور کښې دننه په يوه وړه کوټه کښې د څوارلسو کالو احمد د خپل پلار سره په ګپ شپ کښې مصروف وۀ، د هغۀ په سترګو کښې څه عجيبه شان رڼا وه لکه چې چرته څه خاص خبره کول غواړي، زړۀ ئې هم په زوره زوره درزېدۀ، په نهم کلاس […]
د افتاب ګلبڼ د نثرم لونده مرغۍ رپېږي تنقيدي توکنه—ډاکټر فېصل فاران
لونده مرغۍ رپېږي ټېرس کښې ناسته جینۍ پۀ شیشه د باران څاڅکي شمېري یوه مرغۍ لونده ده هغه ګوري مرغۍ الوتے نۀ شي جینۍ خداے ته وائي چې باران ودروه او باران نور تېزیږي ـ ـ ـ ښۀ تېزېږي. ټېرس کښې ناسته جینۍ لۀ کرسۍ پاڅېږي– لاړه شي پۀ دواړو لپو کښې اوړۀ راوړي،راشي او […]
په پاکستان کښې د نوې صوبو جوړو امکان څومره يقيني دے—رحمت شاه قرېشي
د پاکستان په رسنو او ځنې سياسيانو پۀ ټاک شوز کښې دا خبره د افواه پۀ ټوګه باندې رامينځ ته شوې ده چې پۀ پاکستان کښې نوې صوبې يعنې وړې وړې صوبې جوړول غواړي ۔ تر دې چې ځنې افواه ګانې دا هم وائي چې د دې د پاره کومه مسؤده هم تياره شوې ده […]
د خپل قامت نه دنګ سړے اسفنديار ولي خان—مولانا خانزېب شهيد
زما څلے ورانونکي دې خبر وي زۀ د خپل اولس په زړونو کښې اوسېږم. پښتانۀ عجيبه خويونه لري يو پکښې دا هم دے چې خبره مني ړومبے او سوچ پرې روستو کوي خو تر هغې د کمره لوېدلي وي دا خبره پدې پسې راياده شوه چې د پښتنو د مشرانو د پارليماني سیاست نه د […]
د خوشحال خټک یو شعر ته کتنه- د سائنس او جغرافیې له نظره—عدنان خيالي
خوشحال خان خټک (1613-1689) د پښتون تاریخ هغه دور اندېش لیکونکے دے، د چا ډېرې خبرې چې څۀ د پاسه درې سوه کاله پس د بلها بدلونونو باوجود د جدید علومو په پېمانو سمې خېژې ـ کۀ بیخي سمې ؤ نۀ خېژې هم ئې لوستونکے د مشاهدې/تجربې/نظر ته بغېر لۀ داده نۀ پاتې کیږي ـ […]
مصنوعي ځيرکتيا —منهاس انور
مصنوعي ځيرکتيا يا مصنوعي ذهانت د سائنس او ټېکنالوجۍ د انسان جوړ کړي شوي هغه مشينونه دي چې په خپله کار کوي۔ د مصنوعي ځيرکتيا نظامونه نه يوازې د حکم لاندې کار کوي بلکې په خپله هم د حالاتو تجزيه کوي او نتيجه خېز عمل کوي۔ دا ځيرکتيا (ذهانت) د انساني دماغو له اړخه د […]
اقليمي بدلون۔کلائمېټ چېنج—ډاکټر شګفته بېګم
زمکه د الله تعالٰی يو ستر نعمت دے۔ په دومره لوے او خور وور کائنات کښې او په اربونو ستورو، سيارو کښې الله جل شانه يوازې زمونږ زمکې ته دا ښائست وربخښلے دے چې د خپل خليفه دپاره يې غوره کړه او د هغه د ژوند، راحت او خوشالۍ لپاره يې په کښې هر قسم سامان […]
د سوات بې وخته واؤرې، اورونه، بارانونه او سېلابونه: یو لنډ شالید—نديم ټکر
په انساني ټولنو کښې دا یو لرغونے روایت پاتے دے، چې کله هم څه قدرتي افتونه راغلي، نو اولس دا په انساني اخلاقیاتو پسې تړلي، او بیا قسما قسم نومونه ورکوي، لکه په نزدې ورځو کښې په سوشل مېډیا یو ویډیو خپره شوه، چې په ګلګت کښې خلکو یو چېلۍ / بیزه حلاله کړه او […]