مصنوعي ځيرکتيا څه شے دے ؟—محمدالله عباس
مصنوعي ځيرکتيا، چې په انګليسي ژبه کې ورته Artificial Intelligence يا AI وئيل کيږي، د علم او ټکنالوژۍ هغه برخه ده چې هدف ئې دا دے چي ماشينونه، کمپيوټرونه او سافټويرونه د انسان په څير پوه، هوښيار، او د پريکړي کولو وړ کړي ۔ دا علم د بشري ذهن د کار کولو طريقه تقليدوي — […]
مونږ سره څۀ شوې دي؟ د بابر نه تر 1919ء (مختصر لیک، د تاریخ د پاڼو نه)—محمد عدنان خيالي
د هندوستان او افغانستان خاورې په بېلابېلو وختونو کښې د ګاونډي او باهرني یلغګرو د حملو حدفونه پاتې شوې دي ـ د هغې لویه وجه د دې خطو شتمني، ښېرازي او د خپل جغرافیائي ارزښت له کبله د خوا او شا ملکونو د وهلو د پاره د بهترین محاذ کردار ادا کول دي ـ د […]
ټرانس جېنډر او پښتانۀ—خالد ارمان
تعارف : الله تعالی چې د ټولو مخلوقاتو خالق دے په خپل کتاب قران کريم کښې فرمائې چې ما انسان ډېر خاېسته پېدا کړي دي او واقعي چې په ټولو مخلوقاتو کښې يې انسان احسن او اشرف پېدا کړے او بلها صلاحيتونه ئې پکښې داسې ايښې چې د هغې شتون په نورو مخلوقاتو کښې د […]
مابعدجمهوريت، مابعد سيکولرازم او مابعد کلتوري صورت حال: يو پرتليز او تنقيدي جاج—ډاکټر سميع الدين ارمان
مابعدجمهوريت: د يويشتمې پېړۍ پۀ سر د برطانيه مشهور سوشل سائنټسټ او د اکسفورډ پوهنتون پخواني استاذ او د واروېک پوهنتون/ University of Warwick اوسني ‘اېمرېټس’، پروفېسر کولن کراوچ /Colin John Crouch پۀ خپل کتاب /Coping with Post-Democracy کښې د مابعدجمهوريت تصور او اصطلاح وړاندې کړې ده. دا د يوې داسې ټولنې نشاندهي کوي چرته […]
مهاجر نه تر مجاهده —ملي شهيد مولانا خانزېب
دا د ډاکټر فضل رحيم مروت په انګرېزې ژبه( From muhaJir to mujahid ) ډېر مهم کتاب دے پښتو ته هم د باچا خان ريسرچ سنټر له خؤا ژباړل شوے ، د سیاسي تبصرې پرته دا کتاب ددغه لوئې جګړې هغه ټول پټ حقيقتونه بشپړ راسپړي چې کمه لوبه ،(CIA) ،(ISI)، عربي ارتجاع او نورو […]
د مجاهد نه تر فتنه الخوارج پورې—امير ايسپزے
تاریخ دے چې په افغانستان کښې هغه وخت پاکستان خپله نیابتي (پراکسي) جګړه پېل کړه کله چې مشرق پاکستان یعنې موجوده بنګله دېش د یو آزاد هېواد په توګه د نړۍ په نقشه مېنځ ته راغے . پاکستان هم دغه غم واخستلو چې په مشرق کښې مات کړے شو نو عېن ممکن ده چې د […]
اداريه،نومبر 2025
پښتانۀ کۀ پۀ دې خوشفهمۍ کښې دي چې مونږ غېرتیان او د لویو طاقتونو قبرستانونه یو نو یو ځل دې پۀ خپله اوږه پردے راکټ کېږدي، خپل د خټو ګټو دېوالونو ته دې ورله مخ کړي او الله اکبر دې نعره کړي ۔ دا یوویشتمه صدي ده، هر څۀ د کمپیوټر پۀ یو انټر بټن […]
مظلومه کورنۍ (قاري الطاف اديزے)—فرمان يوسفزے(مترجم)
دا یوه داسې کورنۍ ده، چې کۀ اوغواړي نو خپل ژوند د پاکستان نه تر يورپ پورې هر چرته په آرام تیرولې شي. که اوغواړي خپل فکر خرڅولې شي، او د هغې په بدل کښې له حکومته لوړ القابات او بې شمېره مراعات ترلاسه کولې شي. که اوغواړي، خولۀ تړلې شي، د خپل قوم ګډ […]
تنقید او نفسیات—عبدالواحد قلندر
پښتني تخليقي سيمه کښې ”تنقيد“ يو داسې لفظ دے چې د تندو پۀ ائينو کرښې پرېږي ۔ پوزې تروې کړي ۔ نيتونه بد کړي تعصبات رابرسېره کړي تربګنۍ جوړې کړي او د نفرتونو کرونده وکړي ۔ د دې بنيادي وجه دا ده چې زمونږ پۀ ادب کښې تنقيد او تنقيص هم معنه ګڼلے شي ۔ […]
د نګهت ياسمين دړمنې افسانوي مجموعه (سدره ګلونه)—مهرين حفيظ
سدره ګلونه د نګهت ياسمين دړمنې افسانوي او شعري مجموعه ده چې په کتاب کښې د چاپ کال، پريس وغېره مخ نۀ دے ورکړےشوے ۔ ځکه نو دغه سپيناوے نۀ کېږي چې دا کتاب په کوم کال چاپ دے او د کوم پريس نه چاپ دے ۔ ا لبته د خپلې درېمې مجموعې انتظار په […]