د شتمنو ستونځه او پښتانۀ—اعجاز هوتي اېډوکېټ
پۀ ټوله نړۍ لکه بنيادمانو ، هېوادونه هم بې شمېره ستونځې لري. د هر هېواد بيا خپلې خپلې ستونځې وي چې د هغوي د ځانګړي حېثيت مطابق وي. هېوادونه دوه غټې او مهمې ستونځې لري. چې يوه بهرنئ ستونځه وي او بله داخلي يا کورنی ستونځه وي. دا دواړه ستونځې ډيرې د توجو ، زيرک […]
د شانګلې سالار، نېشنلے سالار—فرحت عباس
ورک هغه چې نۀ ئې نوم نۀ ئې نخښان وي تل تر تله پۀ ښۀ نوم پائي ښاغلي د کال 1969ز زمانه ده۔ اوسنۍ ضلع سوات، کوهستان، شانګله او بونېر د رياست سوات برخه دي۔ پۀ رياست سوات باندې د والي سوات باچاهي ده۔ پاکستان جوړ شوے دے خو رياست سوات ځان له بيل حيثيت […]
د افغانستان په سیاست او ټولنه کې د موسیقۍ رول د جان بېلي د نظرونو یوه تنقیدي څېړنه–عابد ايسپزے
موسیقي په افغانستان کې هېڅکله یوازې د تفریح یوه وسیله نه وه، بلکې د سیاست، ایډیالوژۍ او کلتوري هویت سره یې ژور تړاو درلود. پروفېسر جان بېلي په خپل کتاب War, Exile and the Music of Afghanistan: The Ethnographer’s Tale (۲۰۱۷) کې ښيي چې څنګه د بېلابېلو واکمنیو او ایډیالوژیو پر مهال د افغانستان د […]
د کالاباغ ډېم منصوبه تحقيقي او تنقيدي جائزه—اکبرهوتي اېډوکيټ
د کالاباغ ډېم منصوبه چې د پاکستان د تاريخ انتهائي متنازعه منصوبه ده۔ د دې منصوبې دوه بنيادي وجوهات مخې ته راځي۔ يو سياسي وجوه او بل تکنيکي وجه ۔ په سياسي حواله په پاکستاني وفاق کښې دري يونټه د دې خلاف دي او يو يونټ يعني پنجاب د دې په حق کښې دے۔ د […]
ایا نړیوال امن ممکن دی؟(دوېمه برخه)-امير ايسپزے
په تېر مضمون کښې ما دې مهمې نکتې اړخ ته اشاره کړې وه کۀ چرې هم د امریکې او د روس تر مینځ امنیتي تړون وشو نو دغه به د نړۍ تر ټولو لويه کمپني Black Rock ته لوے نقصان ورسوي او هغه داسې چې تر دې دمه دغه کمپنۍ په یوکراین کښې په سلګونو […]
ايا اسفنديار ولي خان پښتانۀ خرڅ کړي حقيقت کۀ تورونه؟—شمس جاوېد مومند
په رهبر تحريک اسفنديار ولي خان باندې له تېرو 15 کلونو راهسې مسلسل د “پښتنو خرڅولو” تور لګېږي. خو تر اوسه پورې د دې تور پۀ اړه نه کوم ثبوت وړاندې شوے او نۀ کوم دليل ۔ اصلي پوښتنه دا ده کۀ رښتيا سودا شوې وي، نو دا سودا ئې چاسره کړې ده؟ او که […]
تحریک تحفظ ائین پاکستان: د جمهوري بالادستۍ دپاره ائيني مزاحمت—نيازبين ملنګ
دا ټول بندوبست په حقيقت کښې نوآبادياتي رياست د تسلسل مظهر دے ، لکه څنګه چې انيبال کيجانو د (Coloniality of Power) په نظريه کښې واضحه کړې ده. د هغه په اند، د نوآبادياتيت نه وروسته هم د نوآبادياتيت ځواک په ذهني، اقتصادي او په سياسي جوړښتونو پاتې کېږي، چې په هغې کښې واک د […]
اه ایډوکېټ چراغ الدین صېب هم پوره کړه—همدرد اورکزے
زمونږ د ټل تحصیل تر ټولو زوړ خدائي خدمت ګار د باچا خان بابا د قافلې سالار او د خدائي خدمت ګارانو د ټل روحِ روان ښاغلي چراغ الدین ایډوکېټ هم نن له دې فاني نړۍ نه تل د پاره سترګې پټې کړې ـ هغه چراغ الدین صېب چې کله به باچا خان بابا ټل […]
په تاریخي شرایطو کښې د صوبو د نوي ویش پلان—نويد عائل
نن ورځ د “پرمختګ ، سوکالۍ او د سرچینو ښۀ وېش” په ښکلي نعرو سره ، د ولایتونو د ماتولو او د نویو اداري وحدتونو(ایڈمنسٹرېٹیو یونٹس)د جوړولو خبرې په بشپړ ډول روانې دي ۔ ستونزه دا ده چې ډېر خلک د دې بحث په تاریخي شالید نه پوهېږي ـ راځئ چې هڅه وکړو چې دا […]
د ‘قوم پرور’ او ‘قوم دوست اصطلاح په وکالت “د قوم پرستۍ مخالفت” __ډاکټر سميع الدين ارمان
څۀ ورځې وړاندې په يوه مرکه کښې يوې صحافۍ د مشر محمود خان اڅکزي په پېژندګلو کښې د دۀ لپاره د ‘قوم پرست’ مشر صفت وکاروي نو محمود خان اڅکزے ئې وټوکي چې زۀ د ‘قوم پرست’ ا請ﻄﻼح په حق کښې نۀ يم – بيا ځنې خلک دا په منفي معنيو کښې کاروي ۔ ‘قوم […]