د شتمنو ستونځه او پښتانۀ—اعجاز هوتي اېډوکېټ
پۀ ټوله نړۍ لکه بنيادمانو ، هېوادونه هم بې شمېره ستونځې لري. د هر هېواد بيا خپلې خپلې ستونځې وي چې د هغوي د ځانګړي حېثيت مطابق وي. هېوادونه دوه غټې او مهمې ستونځې لري. چې يوه بهرنئ ستونځه وي او بله داخلي يا کورنی ستونځه وي. دا دواړه ستونځې ډيرې د توجو ، زيرک […]
د پوهاند ډاکټر سید بهاءالدین مجروح علمي او سیاسي تبحر—محمد اسحاق مومند
ارواښاد شهید پوهاند ډاکټر سید بهاءالدین مجروح په ۱۳۰۶ لمریز کال د پښتو ژبې د نامتو لیکوال او سیاستوال ارواښاد سید شمس الدین مجروح په کور کې سترګې نړۍ ته پرانیستې. د سید بهاءالدین مجروح په خټه کې د شعر رېښې موجودې وې، ځکه چې مشر مجروح هم د پښتو ژبې او ادب لوی لیکوال […]
د باچا خان پس استعماري فکر—ګل اکبر خان
باچا خان بابا (خان عبدالغفار خان) د هندوستان د ازادۍ د مبارزې یو لوے غړے، د عدم تشدد فلسفې پلوی، او د پښتنو د حقونو مبارز و. د هغه نظريه د استعماريت (Colonialism) په ضد د صلحې، علم، خپلواکۍ، او فرهنګي بیدارۍ په بنياد ولاړه ده. لاندې يې د استعماريت ضد نظریه په تفصیل سره […]
ګبين جبه—عطاالله جان ايډوکېټ
دا لوئې لوئې دشتې په کښې سرۀ او زيړ ګلونه چې کوم لوري ته ګورې نو بس غرونه غرونه غرونه د غرونو په سرونو د رڼو اوبو ډنډونه سندرې د فطرت وائي جړوبي،ابشارونه چينې ئې داسې يخې لکه واورې ګنګلونه تر لرې لرې ښکاري د شنو ونو قطارونه په زړۀ لګي ټګور د دنګو ونو […]
د مذهبي قيادت اضطراب (مبارک حېدر)—مختيار حېران(مترجم)
داسې ډېرې پوښتنې په دې ټولنه کښې راولاړې شوې دي، چې د اضطراب سبب ګرځېدلې دي او په حقیقت کښې ډېر اهمیت لري. د دين سره عقيدت زمونږ په ټولنه کښې او د مسلح قوتونو په نفسياتو کښې داسې اغېږلے شوے دے چې په هغې اعتراض کول يا اختلافي نظر وړاندي کول خو په ملي […]
نيازبين (افسانه)—اياز الله ترکزے
اوس ژاړه مۀ چې سترګې دې پړسولي دي، چې ګذار به مو ورکړۀ نو په خېرو به سر شوې، کله به دې وئيل چې لاسونه دې مات شه،ځواني مرګ شي، تاسو دې هلک نه ولې نۀ قلارېږئ؟ وړوکے ماشوم مو په وهلو مړ کړو، ځواني مرګ شئ، چې دا هلک درنه په قلار شي، دا […]
هېر شوے ورک شوے سرتېري(زړور خان بابا)—خورشېد انور
په تاريخ کښې داسې شته چې نۀ يواځې د ملتونو سرلوړي ګنړلے کېږي بلکې د قربانۍ غېرت او ملي شعور لوړي بيلګې دي د ۱۹۳۰ کال د مۍ ۲۸ نېټه د مردان ټکر کلي کښې يوه داسې ورځ وه چې د فېرنګې استعمار په ضد د پښتون اولس پاڅون ئې نړۍ ته اوښودو، د پېښور […]
د شانګلې سالار، نېشنلے سالار—فرحت عباس
ورک هغه چې نۀ ئې نوم نۀ ئې نخښان وي تل تر تله پۀ ښۀ نوم پائي ښاغلي د کال 1969ز زمانه ده۔ اوسنۍ ضلع سوات، کوهستان، شانګله او بونېر د رياست سوات برخه دي۔ پۀ رياست سوات باندې د والي سوات باچاهي ده۔ پاکستان جوړ شوے دے خو رياست سوات ځان له بيل حيثيت […]
د افغانستان په سیاست او ټولنه کې د موسیقۍ رول د جان بېلي د نظرونو یوه تنقیدي څېړنه–عابد ايسپزے
موسیقي په افغانستان کې هېڅکله یوازې د تفریح یوه وسیله نه وه، بلکې د سیاست، ایډیالوژۍ او کلتوري هویت سره یې ژور تړاو درلود. پروفېسر جان بېلي په خپل کتاب War, Exile and the Music of Afghanistan: The Ethnographer’s Tale (۲۰۱۷) کې ښيي چې څنګه د بېلابېلو واکمنیو او ایډیالوژیو پر مهال د افغانستان د […]
ټرانس جنډر(يوه جدلياتي مطالعه)—نبیل خان
د ټرانس جنډر مسله د حقيقت يو جز دے او د علم اطلاق چې د مادي رښتياو په کوم جز هم کېږي نو دا خپل څۀ اصول او قوانين لري او دا قوانين بيا خپل قطعي مقولې لري او دا مقولې هغه عمومي تصورات وي چې د فطرت په هره برخه لاګو کېږي او د […]