د دروغو مزے لنډ وي – پښتون
د عوامي نېشنل ګوند مرکزي مشر اسفنديار ولي خان به پۀ جار وئيل چې کۀ چا هم پۀ ما د ټګۍ ټورۍ يوه پېسه ثابته کړه نو جېل ته مې مۀ لېږئ بلکې پۀ دار مې کړئ . ملي مشر به هر ځاے او هره جلسه کښې دا خبره ځکه کوله او ښۀ پۀ زور او شور به ئې کوله چې يو تور پرې لګولے شوے ؤ، يو بهتان پرې تپلے شوے ؤ او د کردار کشۍ يو کوشش ئې شوے ؤ. دا تور يو داسې تن لګولے ؤ چې نن د هغۀ پۀ خور، پۀ هغۀ پۀ خپله او د هغۀ پۀ ملګرو خو د کرپشن، غلا او ټګۍ
د پښتون افغان د ټولنيز ژوند سرسري تنقيدي جاج – علي اکبر سيال
ټول پښتانۀ ټولنپوهان (Social scholars) پۀ يوه خبره خو بېخي متفق دي چې پښتو ژبه او قام د پينځه زره کلونو يو لرغونے تاريخ لري. د اسلام نه اګاهو دا خلق پۀ کوم مذهب وو او د دوي اصل نسل څۀ ؤ؟ پۀ دې حقله يوه رايې او د يو فکر وحدانيت نشته. وئيلے شي چې زرتشت، بدهـ مت او د هندومت پۀ تېره تېره ګندهارا ارټ، کلچر او تهذيب او د دوي نخښې نخښانې، اثرات او باقيات اوس هم د پښتنو پۀ سيمه ليدلے او کتلے شي. پۀ (ټېکسلا) اسلام اباد سره نزدې د مارګلې د غرونو پۀ لمن کښې د يو تاريخي ځاے نوم دے، ( پشکلاوتي )
قامي ټولنيز شعور او پښتنه ټولنه – مولانا خانزېب
پښتانۀ چې پۀ نړۍ کښې زرګونه کاله قدامت لري، خپل تاريخ، جغرافيه، ژبه، کلتور، او څۀ کم سل مليونه نفوس لري د نړۍ پۀ سر خپل يو سالم روغ رمټ څۀ کم درې سوه کاله پخوانے منل شوے رياست لري. د جنت پۀ څېر خوندوره اب و هوا او د قدرتي شتمنو، معدنياتو نه ډکه زمکه لري او د دې هر څۀ سره دا چې د نړۍ د جغرافيې پۀ لړمون کښې دننه داسې يو جغرافیائي ارزښت لري چې د زرګونو کاله نه واخله تر اوسه د نړۍ هر زورور ئې د نيولو ارمان کړے او د سکندر نه تر امريکا پورې د وخت هر بادار دلته رارسېدلے خو لکه
پۀ خپل وطن کښې اجنبي: زمونږ ویدۀ توب او د دوي ویښتوب – اوېس کمال
زما لۀ نظره چې څومره هم د کلونیل دور برطانوي زاړۀ اخبارونه تېر شوي دي او هغې کښې چرته هم د سرحدي صوبې (اوسنۍ پښتونخوا) ذکر راغلے دے نو د برطانيې ټولو اخبارونو کښې د پښتنو پۀ اړه یوڅو ټکي هر اخبار کښې یو شان راغلي دي لکه ‘wild Pathan’ “ځنګلي پښتانۀ”،’fierce looking’ “خونخوار لیدونکي” او یا .“barbarian” “وحشي پښتانۀ.” لکه څنګه چې د پاکستان لبرلان د برطانوي استعمار هند ته راتلل د هند خلقو د پاره احسان ګڼي او وائي چې د پېرنګي استعمار هند ته راتللو سره نوابادیاتو کښې روشن خیالي، جدید تعلیم او د قانون بالادستي راغله یا د بلوچستان پۀ اړه دوي دا موقف لري چې
پښتون منصور، ډاکټر نجيب الله شهيد – اياز ايسپزے
هغه سر د ازادۍ طلبګار نۀ دے چې پۀ هر قدم سجدو ته ښکته کېږي د پښتنو خاوره د معلوم تاريخ نه د بېلا بېلو يرغلګرو تر يرغل لاندې راغلې ده . دغه يرغلونو او يرغلګرو هر ځل دا وطن وران کړے دے او د دې قام او وطن پۀ ننګ ولاړ د پښتنې خاورې حلالي بچي ئې وژلي، ترټلي او رټلي دي. د دغه يرغلګرو مخې ته چې څوک هم ودرېدلي دي، مقاومت او مزاحمت ئې کړے دے، يا ئې د غليم يرغل او ناروا ته روا او سم نۀ دي وئيلي، يا ئې د دې قام او خاورې د امن، پرمختګ، سوکالۍ او خوشحالۍ خبره کړې ده او
د طالبانو اتحاد . . . د يو نوي سوړ جنګ پېل کېدل؟ – شميم شاهد
پۀ داسې حال کښې چې پۀ نړۍ کښې يو نوے سوړ جنګ پېل کېږي، يو طرف ته پۀ افغانستان کښې د طالبانو او امريکې ترمٰېنځه موافقنامه شوې ده، امريکه کوشش کوي چې د متحاربو افغان مشرانو ترمېنځه خبرې اترې پېل شي او بل طرف ته د پاکستان ترهه ګر تنظيمونه اتحاد طرف ته روان دي. تر اوسه پورې د تحريک طالبان پاکستان درې مختلف ګروپونه يو شوي دي. او هم دغه شان پۀ سندهـ کښې لشکر جهنګوي او د القاعده جنګياليو هم د تحريک طالبان پاکستان سره د يکجهتۍ او اتحاد ژمنه کړې ده. وئيلے کېږي چې نور د ترهه ګر ګروپونو مشرانو يعنې د لشکر اسلام منګل، شورا اتحاد
د يوېشتمې پېړۍ بدلېدونکے سياست او پاکستان – عبدالرؤف يوسفزے
څلور کاله مخکښې کله چې ما پۀ اېکسپرېس اخبار پېښور کښ کار کولو نو يوه ورځ ټرېبون افس کښې د کشمير د ازادۍ وسله والې ډلې يو مېلمه سره زمونږ ناسته وشوه چې پۀ کښې شميم شاهد صېب هم ناست ؤ. د ډېرو خبرو اترو نه پس کله چې مېلمه سره زۀ لاندې راکوز شوم او پۀ مخه ښه مې ورته ووئيله نو تپوس ئې وکړو چې زمونږ څۀ مستقبل دے؟ نو ورته مې ووئيل چې سياسي جنګ ډېر ضروري دے ځکه چې ريجنل او بېن الاقوامي قوتونو ته وسلواله مبارزه نوره قبوله نۀ ده . هغه حېران شو او راته ئې ووئيل چي هم نن زۀ د دې وطن
راځئ چې پاکستان جوړ کړو – اېمل ولي خان
د پاکستان جوړېدو ۷۳ کاله وشو او زمونږ بدقسمتي يا خوش قسمتي ده چې مونږ نن هم د دې وړاندېز سره يو چې “راځئ چې پاکستان جوړ کړو.” يوازې دا نه بلکې دا وړاندېز مونږ د پاکستان د جوړېدو نه واخله تر ننه کوو خو د پاکستان دننه څۀ مخصوص ذهنونه، چې پاکستان ټوټې ټوټې کول غواړي، د هغوي هڅه ده چې مونږ پۀ څۀ طريقه غداران وګرځوي . “راځئ چې پاکستان جوړ کړو”، دا نعره ۷۳ کاله پس اېمل ولي خان نۀ وهي بلکې دا وړاندېز د پاکستان د جوړېدو سره سم باچاخان د پاکستان پۀ لومړۍ قانون سازه اسمبلۍ کښې ورکړے ؤ. د دې وړاندېز د منلو پۀ
The Pregnant Mother of Terrorism – جاوېد ثاقب
دا د دوه زره پينځم يا شپږم خبره ده، زۀ د څلورم ټولګي زدکړيال وم چې د “ابو مروان” پۀ نوم د القاعده يو غړے پۀ افغانستان کښې د جنګ پۀ مهال ټپي شوے ؤ او باجوړ ته کوم ډاکټر لۀ د علاج لپاره راغلے ؤ. د باجوړ لېويز سپاهيانو ته چا د دغه عربي اطلاع ورکړې وه. لېويز والا ورپسې د ګرفتارۍ لپاره ورغلي وو. عربي ته چې پته لګېدلې وه نو منډه کړې ئې وه. لېويز والا ور پسې شا ته وو چې عربي پرې پۀ تماچه ډز وکړو او د لېويز يو سپاهي ئې وويشتو چې پۀ جواب کښې پرې د لېويز سپاهيانو ډزې وکړې او هغه
يويشتمه پېړۍ، خارجه پاليسي او پاکستان – اداريه
څنګه چې د يو ملک د چلولو او پرمختګ د پاره وسائل او قدرتي زېرمې ضروري او د خلکو وړتيا او صلاحيت لازمي وي هم دغه شان پۀ ګاونډ او د نړۍ نورو ملکونو پۀ قطار کښې پۀ غرور او فخر سره خپل سفر جاري ساتلو، خپل مرام ته رسېدلو، پۀ نړيوال کچ خپله خبره پۀ خپله خوښه او سمي کولو او د نړۍ د ملکونو سره تعلق ساتلو او يا نۀ ساتلو پرېکړې پۀ خپله کولو د پاره ازاده خارجه پاليسي ضروري وي. کۀ پۀ خپل ګاونډ او يا د نړۍ پۀ کچ وګورو نو زياتره پرمخ تللي هېوادونه پۀ خپل سمي او خوښه خپلې پرېکړي کوي او کۀ
د بابا کاروان او د بابړې شهيدان – رحمت شاه قرېشي
د پښتون قام تاريخ د پښتون اولس سره سم پۀ زرګونو کاله زوړتاريخ لري او لا تراوسه پورې د دې قام دا تاريخي سلسله جاري ده. زمونږ د قام تاريخ او بيا پۀ دې قام او خاورې قرباني شوو شهيدانو او غازيانو د قربانيو سلسله د هغه وخت نه تر دې وخته پورې جاري ده. د خپلې خاورې او د وطن لپاره هر وخت خپل ځان او مال قربانولو ته هر پښتون اتل، مشر، کشر او هره پښتنه خور او مور د خپلو اتلانو، خپلو پلارانو، وروڼو او ځامنو سره پۀ دې قامي خدمت کښې پۀ هر مېدان شريک دي او انشاءالله وي به خو مونږ کۀ د پښتون زوړ
د غازي عمرا خان جندولي مبارزه، ځانګړي خويونه او خصلتونه – ليک او لټون: اکبر سيال
نمبر ١. غازي عمرا خان پلار پۀ نيکۀ د يرغلګر پېرنګي د نوغي دښمن ؤ. ددۀ پلار امان خان او نيکۀ فېض طلب خان د کال ١٨٦٣ د بونېر امبېلې په جنګ کښې پېرنګيانو ته د اسمان ستوري ښودلي وو. د کال ١٨٨٠ نه د اپرېل ١٨٩٥ پورې ئې پوره پينځلس کاله د انګرېز حمله اور فوځ سره ښۀ پۀ نره وسله واله مبارزه وکړه. دښمن ته ئې ډېر زيات جاني، مالي او فوځي زيان او تاوان ورسوۀ. د ملاکنډ ټوله تاريخي غزا هم ددغه افغان نپولين عمرا خان پۀ مشرۍ کې شوې ده. پۀ وړومبۍ حمله کښې ئې انګرېز د مردان پورې زغلولے ؤ. نمبر ٢. د پېرنګيانو دا
خدائي خدمتګار عبدالغفور استاذ د بابړې – سعيد احمد شاهي
پۀ خدائي خدمتګار تحريک باندې تراوسه پورې ډېر څۀ ليکلي شوي دي او را روان وختونو کښې به پرې هم ډېر څۀ وليکل شي . د دې وجه دا ده چې دا تحريک د نړۍ د نورو تحريکونو نه يو ځانګړے حېثيت لري او پۀ اصل کښې چې څنګه تاسو ته معلومه ده چې کله باچاخان د دې بنياد کېښودو نو پۀ اول سر کښې دا يو تعليمي او سماجي تحريک ؤ او بيا د وخت تېرېدو سره سره ئې يو سياسي شکل اختيار کړو او پۀ ټول وطن کښې ډېر پۀ تېزۍ سره خور شو. د پښتنو ټوله سيمه ئې ځان سره يوځاے روانه کړله او د هغه وخت
بونېر خو بونېر دے – ساجد ټکر
د امبېلې پۀ کامبېلو کښې ګيدړ څاربۀ شول د پېرنګ پۀ لړمونونو د نړۍ هر قوم له خداے پاک څۀ نا څۀ داسې يوه خوبي ورکړې وي چې هغوي پرې ناز او وياړ کولے شي ۔ کۀ چا لۀ ئې سيندونه او دشتې ورکړي نو چا لۀ ئې دنګ دنګ غرونه، کۀ چا لۀ ئې مېرې ګانې او ورشو ګانې پۀ نصيب کړي دي نو چا لۀ ئې واروين غرونه، کۀ څوک ئې د فطرت پۀ حسن مئين کړي او شاعران دي نو څوک بيا د تورې او قلم خاوندان دي، کۀ څوک پۀ لوبو کښې مخکښې دي نو څوک بيا پۀ مټو مضبوط دي او دغه شان د هر
د افغانستان د استقلال ارتقاء (۱۷۴۷-۱۹۲۹) – ډاکټر اسفنديار درانے
(احمد شاه بابا نه تر امان الله خان پورې) دا وطن مې څۀ پۀ سوال ګټلے نۀ دے هر يو کاڼے ئې زما پۀ وينو رنګ دے د ټولو پښتنو لوے کور افغانستان د دنيا پۀ نقشه کښې يو ځانګړے حېثيت لري او دغه حېثيت اول هم د دنيا د سترګو ازغے ګڼلے شوے دے او نن هم ګڼلے کېږي. کۀ د اتلسمې پېړۍ نه لږ مخکښې نظر واچول شي نو دا خبره پۀ ګوته کېږي چې کله پېرنګے د افغانستان د سرو زرو نه خبر شونو بهانې ئې ورته جوړې کړې خو ولې زړۀ ئې نۀ شو کولے او د زړۀ نۀ کولو يوه بله وجه هم وه هغه
پۀ وینو لړلې د خدائي خدمتګارو سرې جامې (افسانه) – نور بادشاه يوسفزے
سبا سهار پۀ بابړه کښې د خدائي خدمتګارو جلسه ده. امین خان بابا خپلې کور ودانې ته غږکړو! وا سپین سرې، هغه سرې جامې مې د صندوق نه راؤباسه چې سبا ئې جلسې ته واچؤم . سپین سرې ئې د ورخاړي بوټي ته اوبۀ واچولې او لږ شان پۀ قار کښې ئې جواب ورکړو: وه سړیه هغه سرې جامې خو دې پۀ مینځلو او ګټو ټکولو سورۍ او ورستې شوې دي، ځاے پۀ ځاے پۀ کښې د نورو جامو ټکړې لګېدلي، هغه جامې نورې مۀ اچوه، دغه سپینه جوړه واچوه . امین خان بابا پۀ لاس کښې نیولې امسا ته زور شان ورکړو او پۀ قار سره ئې جواب ورکړو:
کوزه کښې سمندر (خاکه) – ګل محمد بېتاب
ما چې هغه پۀ وړومبي ځل يوه مشاعره کښې وليدلو نو پۀ خپلو سترګو مې يقين نۀ راتلو چې دا به ګينې هغه سړے وي. ولې چې زما پۀ ذهن کښې د هغۀ د شاعرۍ لوستو، اورېدو او د هغۀ د صداکارۍ کوم خيالي تصوير جوړ ؤ نو هغه د دې نه ډېر بدل ؤ. د هغۀ د شعرونو د لوستلو او پۀ رېډيو ډېرو مشاعرو کښې د اورېدلو پۀ وجه زما خيال ؤ چې دے به يو لوے قوي وجود والا سړے وي خو دلته چې ما څۀ ليدل نو بېخي د دې اپوټه ؤ، ولې چې يو عام سپين ږېرے سړے ؤ چې امساء ورسره وه او سپک
غني خان او د نړۍ علمي/ادبي شخصيتونه – نورالامين يوسفزے
غني خان چې د پښتو ژبې بې بدله او د خپل عهد يو ډېر ستر تخليق کار دے. يو داسې تخليق کار کۀ څوک مونږ ته دا کرښه راښکي چې د شلمې پېړۍ نه به يو شاعر را اخلئ او يا دا چې مونږه د فلسفيانه، روماني او حريت پسنده شاعرۍ پۀ حواله د چا پۀ زمانه کښې ژوند کوو نو کۀ هر څو شلمه پېړۍ د پښتو شعر او ادب پۀ حواله ډېر ښېرازه او بختوره ده او پۀ دغه پېړۍ کښې مونږ ډېر ستر ستر تخليق کار، څېړنکار او پوهان لرو خو کۀ خبره د يو داسې ستر تخليق کار را شي نو بيا به زمونږ فېصله هم
د عبدالکريم مظلوم “څهرې” – ډاکټر محمد همايون هما
د ستر ډرامه نګار، د ال انډيا رېډيو ياد براډ کاسټر او د پښتو رېډيائي ډرامې وړومبے فنکار عبدالکريم مظلوم (1901-1946) د کتاب نايابه نسخه ترلاسه کېدل زما د ژوند داسې واقعه وه چې زۀ ئې د مودو ارماني وم. “څهرې” ما پۀ 1962ز کښې لوستې وه. ما ته ياد دي چې دا کتاب پۀ وړوکي سائز کښې د هغه وخت پۀ ارزان بيعه کاغذ چاپ ؤ. چې ما کله د ملګري محقق ډاکټر خالد خان خټک مضمون “پښتو ډرامه يو نوے نظر” “پاڅون مردان” مارچ، اپرېل 2017ز کښې وکتو نو هغه پۀ کښې ليکلي وو. “د عبدالکريم مظلوم د شپږو ډرامو يوه مجموعه د “څهرې” پۀ نوم د دهلي
د تنګ نظرۍ دا خيرنې چشمې لرې کړئ – ساجد ټکر
تا خو باچا خان د نصابونو نه ويستلے دے راشه کنه ځه زمونږ د زړونو نه ئې وباسه (سجاد ژوندون) پوهه خلق پۀ خپلو اتلانو وياړي او چې څوک دا خبره نۀ مني هغه ژاړي . قيصې نۀ کوم او مقصدي خبرې لۀ راځم . پېښور کښې بلها چوکونه دي ځکه چې لوے ښار بلکې د ښارونو ابا دے. دلته يو مشهور چوک دے چې پۀ “باچا خان چوک” مشهور دے . دا د دنيا بلکې د ژوندۍ دنيادستور دے چې پۀ څۀ نا څۀ ډول د خپلو اتلانو نومونه ژوندي ساتي، کۀ عقيدت ورسره لري نو درناوے هم ورته لري، که ناز پرې کوي نو نازوي ئې هم، کۀ
د قامي مرض تشخيص او علاج – خان عبدالولي خان
پالمرنه: دا مضمون “پښتون” مجله کښې د جولائي پۀ مياشت کال ۱۹۹۱ کښې چاپ شوے ؤ . د رهبر تحريک خان عبدالولي خان بابا هره ليکنه او هره وېنا يو تاريخي حېثيت لري، لکه چې څنګه د عنوان نه معلومېږي دا ليک د موجوده وخت سياسي او جغرافيائي او پۀ خارجي سطحه باندې د پښتنو پۀ نړۍ کښې قامي تشخص او بقا لپاره ډېر مهم دے . بايد چې هر پښتون پۀ سړه سينه او ښۀ پۀ ژور نظر دا مضمون ولولي او هر پښتون ته ئې ورسوي . ما دا خپله قامي فريضه ګڼله، اوس د لوستونکيو ذمه واري جوړېږي چې هر پښتون ته ئې ورسوي ځکه چې د
د پښتونخوا نوې ضلعې پرون او نن – مولانا خانزېب
د پښتونخوا نوې جوړې شوې برخې چې پۀ سويلي وزيرستان، قطبي وزيرستان، کرم، اورکزي، خېبر، مومند، باجوړ او پۀ پينځو اېف ارز مشتملې وې، د ائين پاکستان پۀ اولنۍ ماده کښې د ملک د نورو اکائيانو سره د فاټا پۀ نامه يادې شوې وې او د دې سیمو واک پۀ بشپړه توګه د پاکستان د واکمنۍ لاندې ؤ. د پاکستان صدر، د هغۀ لاندې د صوبې ګورنر او د هغۀ لاندې د پېرنګي دوخت څېره پوليټيکل اېجنټ به دلته د انتظامي چارواکي پۀ توګه ټولې انتظامي چارې ترسره کولې. پوليټيکل اېجنټ کۀ به يو بې تاجه باچا ؤ نو هم به انتظاميه، هم عدليه او هم به مقننه ؤ. د
د مردان ډبرين بدها او زمونږ د جهاد جذبه – اياز يوسفزے
پۀ تاريخ کښې د ميلاد نه پنځۀ يا شپږ پېړۍ وړاندې وخت ډېر مهم دے، دا هغه وخت دے چې يادګارونه ئې زرګونه کلونه وروستو نن هم ژوندي دي، دغه وخت پۀ انساني ذهن، عقايدو، اخلاقو او ژوند ژواک کښې داسې بدلونونه راوستل چې اثرات به ئې تر قيامته پاتې وي. پۀ دغه وخت کښې پۀ يونان کښې فيثا غورث، پۀ اريانه کښې زردشت، پۀ چين کې کنفيوشس او پۀ هندوستان کښې د مهاوير او سدهارتهـ ګوتم بدهـ (بودها) غوندې د لويواو مشهورو مذهبونو او نظريو بنسټګر پيدا شوي دي چې نظرياتو، عقايدو او خيالاتو ئې د نړۍ بې شمېره خلک متاثره کړل خو پۀ دغه ټولو کښې زيات او
د پښتونخوا نوې ضلعې او د دې معدنيات – مولانا خانزېب
څۀ دپاسه سل کاله د پېرنګي د ظلم او جبر نه ډک تور قانون اېف،سي، آر پۀ منګلو کښې ښکېل پاتې شوې پخوانۍ فاټا چې اوس ئې مونږ د پښتونخوا پۀ نوو ضلعو او منځنۍ پښتونخوا هم يادولے شو، د يو قامي پاڅون او غورځنګ پۀ نتيجه کښې پۀ يو دېرشم د مۍ کال 2018ز د تل لپاره دد غه جبر نه خلاصه شوه. د ظلم پۀ دغه يوه پېړۍ کښې څۀ دوه برخې زمانه يعنې څۀ دوه اويا کاله د پاکستان پۀ برخه هم ده. پۀ تاريخي بڼه اوويشت زره مربع کيلومټره دا خاوره د سويلي وزيرستان نه تر د باجوړ د پښتونخوا تاريخي برخه وه خو څۀ د
د عوامي نېشنل ګوند جوړولو تاريخي شاليد – اوېس کمال
پۀ بهټو دور کښې د سیاسي خلکو خلاف او پۀ خاصه توګه د نېشنل عوامي ګوند (NAP) پرخلاف سیاسي وېکټمائزېشن لپاره پۀ کال ۱۹۷۵ فرورۍ کښې د درېم ائیني ترمیم لاندې د ائین ارټيکل ۱۰ کښې بدلون وشو چې د هغې له مخه سیاسي کېس کښې نامزد او نامزد کېدونکي کس ته د قبل از ګرفتارۍ ضمانت ختم کړے شو او هغوي ئې د ‘اېنتي-سټېټ’ او ‘ د پاکستان دفاع، سالمیت او سېکیورټي’ پر خلاف کارونو کښې ملوث کېدو پۀ وجه غېر مقرره وخت لپاره قېد کول شروع کړل. د بهټو پۀ وخت کښې د نېپ قیادت او کارکنانو لپاره د ‘political prisoner’ اصطلاح بېخي له منځه ورکه شوه. دوېم
اتلسم ائيني ترميم چېړلو کښې د چا هم ګټه نشته! – رؤف يوسفزے
پۀ سرکاري محکمه کښې د ځوانانوضلعي افسر راته څو ورځې مخکښې وئيلي وو چې پۀ يو ميټنګ کښې مونږ ټولو پۀ دې خبره کوله چې موجوده حکومت د لوبو او ځوانانو صوبائي بجټ ډېر زيات کړے دے ځکه چې عمران خان د ځوان کهول سره دغه وعده کړې وه . پۀ دغه ميټنګ کښې هم يو دغه افسر دے چې پۀ زمکني سياست او خلقو ډېره زياته پوهه لري . هغۀ ما ته خپل نوم د نۀ ښودلو پۀ شرط ووئيل چې ميټنګ کښې ورته ما ووئيل چي مشرانو او دوستانو، دا خبره ډېره غلطه ده او پۀ دې بجټ کښې د پاکستان تحريک انصاف هېڅ کمال نشته ځکه چې
د ډيورنډ ازغن تار – شميم شاهد
څۀ هم کۀ پۀ ښکاره توګه د پاکستان سياسي چارواکي د افغانستان سره د اړيکو ښۀ کولو دعوېٰ کوي نو پۀ پټه هم ځينې خلق او ادارې دا کوشش کوي چې پۀ افغانستان دباؤ زيات کړي. خو صرف پۀ افغانستان کښې خلق د يو بل سره پۀ شر اخته کړي. بلکې د دغه خلقو دا هم کوشش دے چې د ډيورنډ د ليکې نه پۀ مشرق کښې پراتۀ پښتانۀ د افغانستان نه بېل کړي. بل طرف ته د ډيورنډ د ليکې نه پۀ مشرق کښې مېشته افغان اولس ډېر زيات ځپلے شوے دے. کۀ افغانستان د کال 1979ز نه را پۀ دېخوا پۀ جنګونو کښې تباه شوے دے يا کېږي.
د سپين تنګي د شهيدانو تذکره – ډاکټر محب وزير او ناصر مخدوم
(يادګيرنه: د ”پښتون“ مجلې د اګست شمارې لپاره مونږ د خپل ناچاپه کتاب ”تهل وزير: د خدائي خدمتګارانو تذکره“ څخه د نمونې پۀ توګه د يو څو شهيدانو تذکره دلته وړاندې کوو، د نورو زياتره شهيدانو تذکره لوستونکي زمونږ پۀ کتاب کښې لوستلے شي چې ډېر زر به د چاپ له مرحلو راووځي . محب/مخدوم) موئې ادې نوم ئې خداے خبر چې څه ؤ خو پۀ سيمه کښې ئې پۀ موئې ادې/موئې نيا/موئې بي بي شهرت لرلو. د خاوند نوم ئې بندکي وو. د هاتي خېلو د سنځرخېل څانګې سره يې تعلق لرلو. دوه ځامن او څلور ئې لوڼه وې. يو زوے اصل خان چې د مور سره ئې د
د اګست میاشت له سیاسي جشن نه تر وجودي ماتمه – مابت کاکا
د ۱۹۴۸م له بابړې نه تر ۲۰۱۶م کال د کوټې داګست ۲۰۲۰ په ۸ مه دکوټې د وکيلانو ۴م تلين دے. په دې ورځ دکوټې پۀ ښار کښې ۵۶ وکيلان او نوراولس اخباري او ميډيا سره اړه لرونکو خلقو د سترګو په رپ کښي خپل ژوند دلاسه ورکړ. پښتنو او بلوڅو چې دعدل او انصاف پۀ ډګر(عدليه) کښې کوم پر مختګ کړے ؤ هغه ئې داګیو دټوکرۍ پۀ شان سره وڅنډلو او هېڅ پۀ کښې بچ پاتې نۀ شو. پښتنو او بلوڅو خپل شهيدان کلو بانډو ته يوړل او خاورو ته ئې وسپارل .۸م اګست د کوټې او پښتنو پۀ تاريخ کښې ددوېمې بابړې حېثيت وموند. نن پۀ هغه کورنیو
يوم بابړه او د عمر ګل نستوال ړندې سترګې او تته ژبه – ډاکټر سهېل خان
د ارکائيوز لائبرېرۍ پۀ رېکارډ سېکشن کښې مې د بابړې واقعې پۀ حقله لټون کولو ولې هېڅ را ته ميلاؤ نۀ شو۔ هم دغه لائبرېرۍ کښې مې د 13 اګست نه تر 22 اګست 1948ز پورې اخبارونه ولټول. د پنځلسم اګست او اتلسم اګست “دي ابزرور” او “پاکستان ټائمز” خبرونه دا وو چې بابړه کښې د حکومت پۀ باغيانو ګولۍ وچلولې شوې او پېنځلس کسان پۀ کښې مړۀ او درې اويا زخميان شول. واپس رېکارډ سېکشن ته راغلم او فائيلونه مې لټول نو د پوليس يو راپور مې تر نظره شو چې بنډل نمبر22 سيريل نمبر299 لسټ ون 1949 کښې پروت ؤ. دا راپور د نستې چارسدې د يو شاعر
اداريه – اګست 2020
د بابړې پرهر لا تازه دے! د بابړې پېښه د پښتنو د تاريخ هغه توره، ويرژنه، پۀ غم لړلې او سرتوره پېښه ده چې پۀ عالمي تاريخ کښې ئې هم مثالونه ډېر کم پۀ نظر راځي. روان کال د دې بوږنوونکې پېښې دوه اويا کلونه پوره شو. دا پېښه او دا ورځ کۀ پښتنو د پېرنګي پۀ استعمار کښې ليدلې وه نو بيا به هم لا څۀ خبره وه ځکه چې هغوي هسې هم د ظلمونو، زورونو، وژنو، لوټلو او زياتو بازار ګرم کړے ؤ او د قيصه خوانۍ، ټکر، هاتي خېلو او نورو يو شمېر پېښو پۀ بدرنګ شکل کښې ئې د خپلو مکارو او شنو سترګو چل ول
د زوړ وخت خواږۀ يادونه – خورشېد علي
پۀ کال ١٩٩٠ء کښې د جنورۍ د مياشتې پۀ ٢٣ مه نېټه د نن نه دېرش کاله وړاندې دپښتون سټوډنټس فېډريشن مرکزي الېکشن د کراچۍ پۀ داؤد انجنئېرنګ کالج ګلشن ه اسټل کښې د هغه وخت د تنظيم د ارګنائزر ارباب الطاف قادر او ډپټي ارګنائزر ايوب خان اشاړي د سرپرستۍ لاندې د الېکشن کمېټۍ چئيرمېن عبدالرحمن خان پۀ صدارت کښې ترسره شو، چې پکښې د څلورو صوبو يعنې وحدتونو د مرکزي کمېټۍ غړو شرکت کړے ؤ. د مرکزي کمېټۍ د ټولو ممبرانو تعداد ٢٨ ؤ ، د هر يو وحدت نه ٥ د مرکزي کمېټۍ منتخب غړي او د هر وحدت نه صوبائي صدر او سېکتر د عهدې پۀ