غني خان او د نړۍ علمي/ادبي شخصيتونه – نورالامين يوسفزے

غني خان چې د پښتو ژبې بې بدله او د خپل عهد يو ډېر ستر تخليق کار دے. يو داسې تخليق کار کۀ څوک مونږ ته دا کرښه راښکي چې د شلمې پېړۍ نه به يو شاعر را اخلئ او يا دا چې مونږه د فلسفيانه، روماني او حريت پسنده شاعرۍ پۀ حواله د چا پۀ زمانه کښې ژوند کوو نو کۀ هر څو شلمه پېړۍ د پښتو شعر او ادب پۀ حواله ډېر ښېرازه او بختوره ده او پۀ دغه پېړۍ کښې مونږ ډېر ستر ستر تخليق کار، څېړنکار او پوهان لرو خو کۀ خبره د يو داسې ستر تخليق کار را شي نو بيا به زمونږ فېصله هم

ټول مضمون ولوئ

د عبدالکريم مظلوم “څهرې” – ډاکټر محمد همايون هما

د ستر ډرامه نګار، د ال انډيا رېډيو ياد براډ کاسټر او د پښتو رېډيائي ډرامې وړومبے فنکار عبدالکريم مظلوم (1901-1946) د کتاب نايابه نسخه ترلاسه کېدل زما د ژوند داسې واقعه وه چې زۀ ئې د مودو ارماني وم. “څهرې” ما پۀ 1962ز کښې لوستې وه. ما ته ياد دي چې دا کتاب پۀ وړوکي سائز کښې د هغه وخت پۀ ارزان بيعه کاغذ چاپ ؤ. چې ما کله د ملګري محقق ډاکټر خالد خان خټک مضمون “پښتو ډرامه يو نوے نظر” “پاڅون مردان” مارچ، اپرېل 2017ز کښې وکتو نو هغه پۀ کښې ليکلي وو. “د عبدالکريم مظلوم د شپږو ډرامو يوه مجموعه د “څهرې” پۀ نوم د دهلي

ټول مضمون ولوئ

د تنګ نظرۍ دا خيرنې چشمې لرې کړئ – ساجد ټکر

تا خو باچا خان د نصابونو نه ويستلے دے راشه کنه ځه زمونږ د زړونو نه ئې وباسه (سجاد ژوندون) پوهه خلق پۀ خپلو اتلانو وياړي او چې څوک دا خبره نۀ مني هغه ژاړي . قيصې نۀ کوم او مقصدي خبرې لۀ راځم . پېښور کښې بلها چوکونه دي ځکه چې لوے ښار بلکې د ښارونو ابا دے. دلته يو مشهور چوک دے چې پۀ “باچا خان چوک” مشهور دے . دا د دنيا بلکې د ژوندۍ دنيادستور دے چې پۀ څۀ نا څۀ ډول د خپلو اتلانو نومونه ژوندي ساتي، کۀ عقيدت ورسره لري نو درناوے هم ورته لري، که ناز پرې کوي نو نازوي ئې هم، کۀ

ټول مضمون ولوئ

د قامي مرض تشخيص او علاج – خان عبدالولي خان

پالمرنه: دا مضمون “پښتون” مجله کښې د جولائي پۀ مياشت کال ۱۹۹۱ کښې چاپ شوے ؤ . د رهبر تحريک خان عبدالولي خان بابا هره ليکنه او هره وېنا يو تاريخي حېثيت لري، لکه چې څنګه د عنوان نه معلومېږي دا ليک د موجوده وخت سياسي او جغرافيائي او پۀ خارجي سطحه باندې د پښتنو پۀ نړۍ کښې قامي تشخص او بقا لپاره ډېر مهم دے . بايد چې هر پښتون پۀ سړه سينه او ښۀ پۀ ژور نظر دا مضمون ولولي او هر پښتون ته ئې ورسوي . ما دا خپله قامي فريضه ګڼله، اوس د لوستونکيو ذمه واري جوړېږي چې هر پښتون ته ئې ورسوي ځکه چې د

ټول مضمون ولوئ

د پښتونخوا نوې ضلعې پرون او نن – مولانا خانزېب

د پښتونخوا نوې جوړې شوې برخې چې پۀ سويلي وزيرستان، قطبي وزيرستان، کرم، اورکزي، خېبر، مومند، باجوړ او پۀ پينځو اېف ارز مشتملې وې، د ائين پاکستان پۀ اولنۍ ماده کښې د ملک د نورو اکائيانو سره د فاټا پۀ نامه يادې شوې وې او د دې سیمو واک پۀ بشپړه توګه د پاکستان د واکمنۍ لاندې ؤ. د پاکستان صدر، د هغۀ لاندې د صوبې ګورنر او د هغۀ لاندې د پېرنګي دوخت څېره پوليټيکل اېجنټ به دلته د انتظامي چارواکي پۀ توګه ټولې انتظامي چارې ترسره کولې. پوليټيکل اېجنټ کۀ به يو بې تاجه باچا ؤ نو هم به انتظاميه، هم عدليه او هم به مقننه ؤ. د

ټول مضمون ولوئ

د مردان ډبرين بدها او زمونږ د جهاد جذبه – اياز يوسفزے

پۀ تاريخ کښې د ميلاد نه پنځۀ يا شپږ پېړۍ وړاندې وخت ډېر مهم دے، دا هغه وخت دے چې يادګارونه ئې زرګونه کلونه وروستو نن هم ژوندي دي، دغه وخت پۀ انساني ذهن، عقايدو، اخلاقو او ژوند ژواک کښې داسې بدلونونه راوستل چې اثرات به ئې تر قيامته پاتې وي. پۀ دغه وخت کښې پۀ يونان کښې فيثا غورث، پۀ اريانه کښې زردشت، پۀ چين کې کنفيوشس او پۀ هندوستان کښې د مهاوير او سدهارتهـ ګوتم بدهـ (بودها) غوندې د لويواو مشهورو مذهبونو او نظريو بنسټګر پيدا شوي دي چې نظرياتو، عقايدو او خيالاتو ئې د نړۍ بې شمېره خلک متاثره کړل خو پۀ دغه ټولو کښې زيات او

ټول مضمون ولوئ

د پښتونخوا نوې ضلعې او د دې معدنيات – مولانا خانزېب

څۀ دپاسه سل کاله د پېرنګي د ظلم او جبر نه ډک تور قانون اېف،سي، آر پۀ منګلو کښې ښکېل پاتې شوې پخوانۍ فاټا چې اوس ئې مونږ د پښتونخوا پۀ نوو ضلعو او منځنۍ پښتونخوا هم يادولے شو، د يو قامي پاڅون او غورځنګ پۀ نتيجه کښې پۀ يو دېرشم د مۍ کال 2018ز د تل لپاره دد غه جبر نه خلاصه شوه. د ظلم پۀ دغه يوه پېړۍ کښې څۀ دوه برخې زمانه يعنې څۀ دوه اويا کاله د پاکستان پۀ برخه هم ده. پۀ تاريخي بڼه اوويشت زره مربع کيلومټره دا خاوره د سويلي وزيرستان نه تر د باجوړ د پښتونخوا تاريخي برخه وه خو څۀ د

ټول مضمون ولوئ

د عوامي نېشنل ګوند جوړولو تاريخي شاليد – اوېس کمال

پۀ بهټو دور کښې د سیاسي خلکو خلاف او پۀ خاصه توګه د نېشنل عوامي ګوند (NAP) پرخلاف سیاسي وېکټمائزېشن لپاره پۀ کال ۱۹۷۵ فرورۍ کښې د درېم ائیني ترمیم لاندې د ائین ارټيکل ۱۰ کښې بدلون وشو چې د هغې له مخه سیاسي کېس کښې نامزد او نامزد کېدونکي کس ته د قبل از ګرفتارۍ ضمانت ختم کړے شو او هغوي ئې د ‘اېنتي-سټېټ’ او ‘ د پاکستان دفاع، سالمیت او سېکیورټي’ پر خلاف کارونو کښې ملوث کېدو پۀ وجه غېر مقرره وخت لپاره قېد کول شروع کړل. د بهټو پۀ وخت کښې د نېپ قیادت او کارکنانو لپاره د ‘political prisoner’ اصطلاح بېخي له منځه ورکه شوه. دوېم

ټول مضمون ولوئ

اتلسم ائيني ترميم چېړلو کښې د چا هم ګټه نشته! – رؤف يوسفزے

پۀ سرکاري محکمه کښې د ځوانانوضلعي افسر راته څو ورځې مخکښې وئيلي وو چې پۀ يو ميټنګ کښې مونږ ټولو پۀ دې خبره کوله چې موجوده حکومت د لوبو او ځوانانو صوبائي بجټ ډېر زيات کړے دے ځکه چې عمران خان د ځوان کهول سره دغه وعده کړې وه . پۀ دغه ميټنګ کښې هم يو دغه افسر دے چې پۀ زمکني سياست او خلقو ډېره زياته پوهه لري . هغۀ ما ته خپل نوم د نۀ ښودلو پۀ شرط ووئيل چې ميټنګ کښې ورته ما ووئيل چي مشرانو او دوستانو، دا خبره ډېره غلطه ده او پۀ دې بجټ کښې د پاکستان تحريک انصاف هېڅ کمال نشته ځکه چې

ټول مضمون ولوئ

د ډيورنډ ازغن تار – شميم شاهد

څۀ هم کۀ پۀ ښکاره توګه د پاکستان سياسي چارواکي د افغانستان سره د اړيکو ښۀ کولو دعوېٰ کوي نو پۀ پټه هم ځينې خلق او ادارې دا کوشش کوي چې پۀ افغانستان دباؤ زيات کړي. خو صرف پۀ افغانستان کښې خلق د يو بل سره پۀ شر اخته کړي. بلکې د دغه خلقو دا هم کوشش دے چې د ډيورنډ د ليکې نه پۀ مشرق کښې پراتۀ پښتانۀ د افغانستان نه بېل کړي. بل طرف ته د ډيورنډ د ليکې نه پۀ مشرق کښې مېشته افغان اولس ډېر زيات ځپلے شوے دے. کۀ افغانستان د کال 1979ز نه را پۀ دېخوا پۀ جنګونو کښې تباه شوے دے يا کېږي.

ټول مضمون ولوئ

د سپين تنګي د شهيدانو تذکره – ډاکټر محب وزير او ناصر مخدوم

(يادګيرنه: د ”پښتون“ مجلې د اګست شمارې لپاره مونږ د خپل ناچاپه کتاب ”تهل وزير: د خدائي خدمتګارانو تذکره“ څخه د نمونې پۀ توګه د يو څو شهيدانو تذکره دلته وړاندې کوو، د نورو زياتره شهيدانو تذکره لوستونکي زمونږ پۀ کتاب کښې لوستلے شي چې ډېر زر به د چاپ له مرحلو راووځي . محب/مخدوم) موئې ادې نوم ئې خداے خبر چې څه ؤ خو پۀ سيمه کښې ئې پۀ موئې ادې/موئې نيا/موئې بي بي شهرت لرلو. د خاوند نوم ئې بندکي وو. د هاتي خېلو د سنځرخېل څانګې سره يې تعلق لرلو. دوه ځامن او څلور ئې لوڼه وې. يو زوے اصل خان چې د مور سره ئې د

ټول مضمون ولوئ

د اګست میاشت له سیاسي جشن نه تر وجودي ماتمه – مابت کاکا

د ۱۹۴۸م له بابړې نه تر ۲۰۱۶م کال د کوټې داګست ۲۰۲۰ په ۸ مه دکوټې د وکيلانو ۴م تلين دے. په دې ورځ دکوټې پۀ ښار کښې ۵۶ وکيلان او نوراولس اخباري او ميډيا سره اړه لرونکو خلقو د سترګو په رپ کښي خپل ژوند دلاسه ورکړ. پښتنو او بلوڅو چې دعدل او انصاف پۀ ډګر(عدليه) کښې کوم پر مختګ کړے ؤ هغه ئې داګیو دټوکرۍ پۀ شان سره وڅنډلو او هېڅ پۀ کښې بچ پاتې نۀ شو. پښتنو او بلوڅو خپل شهيدان کلو بانډو ته يوړل او خاورو ته ئې وسپارل .۸م اګست د کوټې او پښتنو پۀ تاريخ کښې ددوېمې بابړې حېثيت وموند. نن پۀ هغه کورنیو

ټول مضمون ولوئ

يوم بابړه او د عمر ګل نستوال ړندې سترګې او تته ژبه – ډاکټر سهېل خان

د ارکائيوز لائبرېرۍ پۀ رېکارډ سېکشن کښې مې د بابړې واقعې پۀ حقله لټون کولو ولې هېڅ را ته ميلاؤ نۀ شو۔ هم دغه لائبرېرۍ کښې مې د 13 اګست نه تر 22 اګست 1948ز پورې اخبارونه ولټول. د پنځلسم اګست او اتلسم اګست “دي ابزرور” او “پاکستان ټائمز” خبرونه دا وو چې بابړه کښې د حکومت پۀ باغيانو ګولۍ وچلولې شوې او پېنځلس کسان پۀ کښې مړۀ او درې اويا زخميان شول. واپس رېکارډ سېکشن ته راغلم او فائيلونه مې لټول نو د پوليس يو راپور مې تر نظره شو چې بنډل نمبر22 سيريل نمبر299 لسټ ون 1949 کښې پروت ؤ. دا راپور د نستې چارسدې د يو شاعر

ټول مضمون ولوئ

اداريه – اګست 2020

د بابړې پرهر لا تازه دے! د بابړې پېښه د پښتنو د تاريخ هغه توره، ويرژنه، پۀ غم لړلې او سرتوره پېښه ده چې پۀ عالمي تاريخ کښې ئې هم مثالونه ډېر کم پۀ نظر راځي. روان کال د دې بوږنوونکې پېښې دوه اويا کلونه پوره شو. دا پېښه او دا ورځ کۀ پښتنو د پېرنګي پۀ استعمار کښې ليدلې وه نو بيا به هم لا څۀ خبره وه ځکه چې هغوي هسې هم د ظلمونو، زورونو، وژنو، لوټلو او زياتو بازار ګرم کړے ؤ او د قيصه خوانۍ، ټکر، هاتي خېلو او نورو يو شمېر پېښو پۀ بدرنګ شکل کښې ئې د خپلو مکارو او شنو سترګو چل ول

ټول مضمون ولوئ

د زوړ وخت خواږۀ يادونه – خورشېد علي

پۀ کال ١٩٩٠ء کښې د جنورۍ د مياشتې پۀ ٢٣ مه نېټه د نن نه دېرش کاله وړاندې دپښتون سټوډنټس فېډريشن مرکزي الېکشن د کراچۍ پۀ داؤد انجنئېرنګ کالج ګلشن ه  اسټل کښې د هغه وخت د تنظيم د ارګنائزر ارباب الطاف قادر او ډپټي ارګنائزر ايوب خان اشاړي د سرپرستۍ لاندې د الېکشن کمېټۍ چئيرمېن عبدالرحمن خان پۀ صدارت کښې ترسره شو، چې پکښې د څلورو صوبو يعنې وحدتونو د مرکزي کمېټۍ غړو شرکت کړے ؤ. د مرکزي کمېټۍ د ټولو ممبرانو تعداد ٢٨ ؤ ، د هر يو وحدت نه ٥ د مرکزي کمېټۍ منتخب غړي او د هر وحدت نه صوبائي صدر او سېکتر د عهدې پۀ

ټول مضمون ولوئ

وړوکے وجود، لوے عذاب – اسرار د طورو

پۀ تن بدن وړوکے، پۀ جاني او مالي لحاظ غټ وجود کورونا وائرس د چين نه راغے ۔. يو تور امريکني ورسره پۀ لا علمۍ کښې يارانه جوړه کړې وه. د چين ما چين د ښاپېرو قيصې ئې اوريدلې وې نو يو شمېر چينيان ئې بې چېنه کړل. د مرګونو ورته مخه شوه خو کورونا وائرس کۀ د چينيانو پۀ مهينو څرمنو مئين ؤ نو د امريکنيانو شنې سترګې او د تانبې پۀ شان سرۀ مخونه ئې هم خوښ وو. پۀ څۀ چل د امريکې سفارتخانې ته ننوتو او ځان ئې د دنيا د ټولو نه طاقتور ملک ته ورسولو. پۀ زرګونو امريکنيان ئې ښکېل کړل. دلته د چين نه

ټول مضمون ولوئ

تاريخ نۀ ټوقې کوي او نۀ ګپ لګوي! – ساجد ټکر

پوهان وائي چې تاريخ د تېرو وختونو مطالعې ته وائي ۔ خو ورسره ځينې دا هم وائي چې تاريخ صرف د تېر وخت مطالعه نۀ ده بلکې ورسره پۀ تېرو وختونو ځان پوهه کول، حالات زده کول، د تېرو خلقو د غورز پرزو نه ځان خبرول، د وخت بدلون ته کتل او د يو قام، ملک، واک او خلقو پاڅېدو او پرېوتو پۀ شا چې کوم عوامل وي، هغه پېژندل، احساسول او پۀ هغې سوچ کول او بيا د دې مطالعې پۀ شا د خپل راتلونکي تګلاره ټاکل د تاريخ مطالعه ده۔ چا چې هم تاريخ پۀ ښۀ شان لوستے او کتلے، زدکړه ئې ترې کړې او سبق ئې ترې

ټول مضمون ولوئ

تنقيد، ژوند او ادب – نورالامين يوسفزے

د انسان کلتوري او تاريخي سفر نه دا خبره را جوتېږي چې د دۀ پۀ ټولنيز ژوند او سماجي ارتقاء کښې د دۀ تنقيدي استعداد او د غور او فکر کولو صلاحيت ډېر اهم او کليدي کردار لوبولے دے او اوس ئې هم لوبوي. نن کۀ انسان دا دومره ترقي کړې ده هغه کۀ د غار نه تر محله را رسېدلے دے، کۀ لوي لوي ښارونه ئې اباد کړي دي، کۀ پۀ هوا او سمندر ئې خېټه ور اچولې ده نو دا ټول سفر او دا ټولې ګټې انسان پۀ يوه لحظه يا د سترګو رپ کښې نۀ دي کړې. د دې اوږد ارتقائي او کلتوري سفر شا ته د

ټول مضمون ولوئ

د پښتونخوا د تماکو د کرونده ګرو مسئلې – سليم خان اېډوکېټ

تماکو( TOBACCO) د پښتونخوا د ټولو نه غټ نغد او Cash crop دے او د زرګونو کلونو نه دلته کرلے شي. دلته به د نسوارو، چيلم او دوائيانو کښې استعمال د پاره ” ملکي” تماکو پېدا کېدل او د هغې کاروبار به پۀ مقامي منډيو کښې کېدو.دا سيمه پۀ ټوله نړۍ کښې د خپل بهترين تماکو د پاره پېژندګلو لري او تماکو ته ئې صرف پۀ قامي کچ نه بلکې پۀ نړيوال کچ يو ځانګړے مقام ترلاسه دے۔ پۀ صوابۍ رزړو او شېوه کلي کښې لوئې منډيانې وې او دا ځايونه د تماکو مرکزونه وو۔ چې کله پۀ يورپ او امريکه کښې د سيګرټو استعمال شروع شو او لوے مارکيټ

ټول مضمون ولوئ

د عوامي نېشنل پارټۍخېبر پښتونخوا وياندې ثمر هارون بلور سره مرکه – مېډيا سېل ، باچا خان ټرسټ

ثمر هارون بلور د عوامي نېشنل ګوند خېبرپښتونخوا ويانده ده او هغۀ د صوبائي اسمبلۍ د تاريخ دوېمه ښځه غړې ده چې نېغ په نېغه په څوکۍ ټاکل شوې ده۔ له دې وړاندې هم د عوامي نېشنل ګوند بېګم نسيم ولي خان د خيبرپښتونخوا اسمبلۍ غړې منتخب شوې وه۔ ثمرهارون بلور تۀ دا اعزاز هم ترلاسه دے چې هغۀ د عوامي نېشنل پارټۍ لومړۍ ښځه ويانده ده۔ د جولائي مياشت د ګوند د پاره يوه درنه مياشت ده ځکه چې هم د دې کورنۍ (يعنې بلور کورنۍ) يو ځوان او د ثمر بلور خاوند هارون بلور ترهه ګرو شهيد کړو۔ د هغۀ له شهادت وروستو د کورنۍ ذمه واري د

ټول مضمون ولوئ

د قام شهيد؛ مياراشدحسېن شهيد – سلېمان يوسفزے

پۀ پښتونخوا وطن ناسته د دهشتګردۍ او بدامنۍ خپسه زمونږ پۀ خپله خاوره د خپل اختيار خواهش، کوشش او ارمان نتيجه ده۔ امن به راشي، پۀ دې خاوره به ډېر ګلونه راوټوکېږي۔ حجرې، جوماتونه، پوهنتونونه، بازارونه، رونقونه او مېلې ټېلي به ابادې شي۔ خوشحالۍ به خورې شي خو ولې د امن دا کوششونه به ډېر خلق تر ګوره ورسوي، ډېرې ښځې به کونډې کړي، ډېر بچي به يتيمانان کړي او ډېرې مېندي به بورې کړي۔ نن صرف او صرف عوامي نېشنل ګوند د دهشتګردو پۀ نخښه ځکه دے چې د دې ګوند د مرکزي صدر نه واخله تر يو عام ورکر پورې، هر کس د دې خاورې پۀ مقدمه او

ټول مضمون ولوئ

پښتون مجله د باچاخان بابا نه تر نن – رحمت شاه قرېشي

د باچاخان بابا د ازادۍ تحريک تقريباً څۀ د پاسه سل کلونه وشول او لا هم هغه شان پۀ تندۍ سره روان دے . د بابا د تحريک ژوند د بابا اخلاص، زړۀ چاؤدون او نۀ ستړے کېدونکے زيار دے او هم دغه وجه ده چې نن سل کلونه تېرېدو باوجود دغه تحريک لا هم مضبوط شوے دے او انشاء الله دا مخلص کاروان به د تاريخ پۀ پاڼو کښې تر قيامته ژوندے وي او د لر و بر پښتانۀ او هر ذي شعور انسان به د باچاخان بابا پۀ خدائي خدمتګارتحريک کښې د خپل ځان او مال قربانۍ نه مخ نۀ اړوي او هم دغه شان به د بابا

ټول مضمون ولوئ

پاکستاني سياست کښې د ښځو کردار – عبدالرؤف يوسفزے

پاکستانے سياست په اصل کښې کله هم آزاد نۀ دے پاتې شوے البته يوڅو وختونو کښې څۀ ليډرانو د ازاد پارلېمنټ مبارزه هم کړې وه خو دغه ټولې خبرې اوس د تېرو وختونو قيصې دي ځکه چې د دې وطن فوځي اسټېبلشمنټ د دېرشو کاله نه ډېر ډائېريکټ د اسلام آباد نه حکومت کړے دے. جنرل ايوب خان، يحيٰي خان، جنرل ضياء او داسې جنرل مشرف دور به همېشه د وطن تور تاريخ ليکلے کېږي ځکه چې آئين معطل ؤ او د اولس د ووټونو پۀ ځاے ون مېن شو (يو کس بادشاهي) وه او هم د يو افلاطون اوکله ارسطو پۀ وجه د ملک معيشت منفي شو۔ پاکستانۍ معاشره

ټول مضمون ولوئ

اوبۀ او رحمان – روښان يوسفزے

زمکه پۀ يو لحاظ د اوبو جهاز دے او د ځان دننه تر ډېره حده د ژوند هغه ټولې ضروري قدرتي وسيلې لکه هوا، خشکي (للمه) او اوبۀ لري۔ دا جهاز (زمکه) د اربونو کربونو کلونو راهسې د کائناتو د ژور سمندر طوفاني چپو او غورځنګونو ته سپارلے شوے دے او پۀ قدرتي وسيلو (هوا، خشکۍ، نمر او اوبو) روان او ژوندے دے او خداے مۀ کړه کۀ پۀ دغو ذکر شوو وسيلو کښې يوه وسيله هم ختمه شي نو دا جهاز به سره د خپلو مسافرو ( ساه لرونکيو څيزونو) د همېش لپاره ډوب او فنا شي ځکه چې د هر ساه لرونکي څيز د ژوند بقاء او ضمانت

ټول مضمون ولوئ

د مېوند ملاله، د پښتني تاريخ وياړ – جاوېد ثاقب

د برطانيې بې مهاره ير غلګر فوج چې لۀ برطانيې څخه راوتلو نو پۀ مخه را روان ؤ او نړۍ ئې قبضه کوله- عن تر دې چې د دغه وخت د لوے اسلامي طاقت “د ترکي د خلافت عثمانيه” بنيادونه ئې هم ولړزول ـ د هندوستان تر څنګ ئې خليج او نور براعظمونه هم د ملکې پۀ تاج کښې را ونغښتل او دومره ئې ځان پراخه کړو چې د نمر ختل او پرېوتل دواړه پۀ برطانيه دننه شول ـ د نړۍ پۀ مخ داسې قوت نۀ ؤ چې د دغه بې مهاره يرغلګرو مخې ته ولاړ وے ـ چې کله د دېوبند مشرانو فېصله وکړه چې د مرستې لپاره خلافت

ټول مضمون ولوئ

د پښتونخوا نوې ضلعې او د دې معدنيات – مولانا خانزېب

څۀ دپاسه سل کاله د پېرنګي د ظلم او جبر نه ډک تور قانون اېف،سي، آر پۀ منګلو کښې ښکېل پاتې شوې پخوانۍ فاټا چې اوس ئې مونږ د پښتونخوا پۀ نوو ضلعو او منځنۍ پښتونخوا هم يادولے شو، د يو قامي پاڅون او غورځنګ پۀ نتيجه کښې پۀ يو دېرشم د مۍ کال 2018ز د تل لپاره دد غه جبر نه خلاصه شوه. د ظلم پۀ دغه يوه پېړۍ کښې څۀ دوه برخې زمانه يعنې څۀ دوه اويا کاله د پاکستان پۀ برخه هم ده. پۀ تاريخي بڼه اوويشت زره مربع کيلومټره دا خاوره د سويلي وزيرستان نه تر د باجوړ د پښتونخوا تاريخي برخه وه خو څۀ د

ټول مضمون ولوئ

معافي غواړم جي ۔ ۔ ۔ ! – عثمان عالم اېډوکېټ

د نړۍ هر قام د ژوند پۀ لار کښې د نشېب و فراز سره مخ کېږي ۔ داسې يو قام هم نشته چې هغه پۀ پټو سترګو د ترقۍ اسمان ته رسېدلے وي ۔ کۀ مونږ د قامونو پۀ تاريخ نظر واچوو نو دا خبره څرګندېږي چې کۀ سختې ئې ګاللي دي نو پۀ ټولنيزه توګه هم کېوتو پرېوتو سر مخ شوي دي ۔ خو بيا چې کوم قام خپل ګرېوان ته سر ښکته کړے، پۀ خپل حالت ئې سوچ کړے او خپل ځان سره ئې مکالمه کړې ده نو هغوي نۀ صرف دا چې خپل کمے او د پستۍ علت معلوم کړے بلکې د هغې نه د وتلو ئې

ټول مضمون ولوئ

ما بدل واخستو (افسانه) – پروفېسر اسير منګل

نن بيا د بادام پۀ کلي کښې يوه لويه هنګامه وه او د نزدې لرې کليو نه خلق ډېر پۀ قهر او غضب راچلېدلي وو. د هر چا سره پۀ لاس کښې مشين ؤ او پۀ ملا ئې دمړدکيو يو بند ؤ، چې ورسره ئې تېرې چاړې هم ټومبلې وې. يو څو مضبوطو ځوانانو يو تنکے زلمے چې ايله ئې شونډه شنه شوې وه لکه دپسۀ راګېر کړے ؤ. هغۀ يو بل ته منتونه اوزارۍ کولې … “دخداے خاطر وکړئ زۀ بې ګنا يم، زۀ نن ايله پوهنتون نه راغلے يم”. خو د هغه دغه غږ به د خلقو پۀ غوربوړ کښې داسې ورک شو لکه چې اوبۀ پۀ شګو

ټول مضمون ولوئ

مطالعه او څېړنه د پوهې سرچينې دي (دوېمه برخه) – ډاکټر خادم حسېن

• د البرټ کاميو ‘دي پلېګ’ وباء: ‎فرانسيسي پنځګر، تخليق کار او اديب البرټ کاميو 1913 کښې الجيرز کښې زېږېدلے ‌ؤ او 1960 کښې مړ شوے ‌ؤ. پۀ 1957 کښې کاميو ته د ادبیاتو نوبېل جائزه ورکړې شوه. تر هغه مودې کاميو پۀ تاريخ کښې دوېم ځوان اديب ‌ؤ چې نوبېل جائزه ئې تر لاسه کړې وه. ‘‎دي پلېګ’ د کامیو هغه ناول دے چې د نړۍ او منطقې اوسمهاله دورې سره بېخي نزدې ورته والے لري. د دې ناول پلاټ کښې قرنطينه، د ښاريې تړل، ځانګړي روغتونونه، د جراثيمو وينځل، د مړو خلکو د پاره د کفن دفن جلا بندوبست، د معالجينو او د هغوي د مرستیالانو زحمت او

ټول مضمون ولوئ

د شهيد هارون بلور دوېمه کليزه، شخصيت او يادونه – اشرف علي خان اېډوکېټ

پۀ عمومي توګه د ټول پښتون قام تاريخ د جنګونو، ازمېښتونو، کړاوونو، تکليفونو، سختيو او امتحانونو نه ډک دے۔ کۀ څۀ هم پښتانۀ د سويلي او منځنۍ اېشياء ترمېنځه پۀ يو مهم مقام پراتۀ دي او زمکه ئې دا زرګونو کلونو راهسې نۀ صرف د تګ راتګ بلکې د تجارت پۀ شان مهم مد لپاره استعماله شوې ده۔ د خپل فطرت او عادتونو له وجې هم دوي ته نۀ صرف پۀ دې سيمه کښې بلکې د نړۍ پۀ کچ يو ځانګړے او يوستوے مقام ترلاسه دے خو لۀ بده مرغه د دې هر څۀ باوجود بيا هم دوي نن هم پۀ دې يوشتمه پېړۍ کښې در پۀ ديکې دي ۔

ټول مضمون ولوئ

د قبائيلي ضلعو محرومۍ به لرې شي کۀ نه؟ – فهيم اپريدے

زما ياد شي نن هم، کله چې زۀ ماشوم وم، د درہ ادم خېل اېف آر پېښور پۀ يو وړه خو ډېره ښائسته درہ کښې، چې د جناکوړ حسن خېل پۀ نوم يادېږي، زمونږ کور ؤ، کور څۀ ؤ خو بس يوہ کوټه وہ چې زمونږ يوہ نيمه بيزہ به هم کله کله ”اېمرجنسي” حالاتو لۀ وجې زمونږ سرہ هم پۀ دغه کوټه کښې پۀ يوہ ستنه پورې تړلې شوې وہ ۔ انګڼ (صحن) د کوټې نۀ ورکوټے کۀ نۀ ؤ نو ډېر غټ هم نۀ ؤ، د ګرمۍ موسم کښې به مو مور دلته کټونه اچولي وو او ما ته به داسې ښکارېدہ چې دغه غرونه به درنګ ساعت

ټول مضمون ولوئ

د سور بېرغ ورځ – اېمل ولي خان

خپلې موضوع ته د راتلو نه مخکښې خو اول ددې خبرې سپيناوے کول غواړم چې يو خو زما لپاره د وياړ خبره ده چې زۀ د باچا خان بابا په “پښتون” کښې ليک کووم او بيا دا هم وئېل غواړم چې زۀ ليکوال نۀ يم نو خبرې مې کېدے شي د ليکوال په شان نۀ وي او د سياست د يو طالبعلم په حېث په دغه موضوع درسره د سياستوال په شان وغږېږم ۔ د ملګرو حکم دے چې د عوامي نېشنل ګوند د جوړېدو د څلوردېرشم کال په ورځ پښتون کښې د ګوند د تاريخ او د ګوند پۀ هلو ځلو څۀ وليکم نو بس د دې حکم پۀ

ټول مضمون ولوئ
نورې ليکنې نشته، تاسو بره ليکنې کتلې شئ