صوفي صېب راته يوه ورځ ووئيل چې رشيد جانه دا کومې زمانې ته پاتې شو. ما وې صوفي صېب بيا څۀ چل شوے دے۔ دغه وخت محب الله شوق راپېښ ؤ، دفتر ته راننوت وې صوفي صېب ولې څۀ وشو اوس خو د موبائيل زمانه ده او دې ته پاتې شو کنه۔۔۔ صوفي صېب وئيل خو د دغه سرخوړلي خبره مې کوله۔ پخوا به حجرې وې او بېټکونه وو يا به پۀ جومات کښې مشران ناست وو خوږې خوږې خبرې به ئې کولې، ګپ شپ ؤ او ټوقې ټقالې به وې۔ اوس هر سړي دا سرخوړلے راخستے وي پۀ لاس کښې ئې مخامخ نيولے وي او سر ئې پرې راټيټ

د شلمې پېړۍ پۀ دوېمه لسيزه کښې د دنيا پۀ سطح دنيا ته يوه لويه وبا راپېښه شوه چې شروع ئې د چين د يو ښار ووهان نه وشوه۔ او بيا د دنيا ګوت ګوټ ته ورسېده. د دې پۀ حقله قسما قسم شکوک او شبهات مخې ته راغلل او هغه دا چې دا وبا عيسايانو او يهوديانو د مسلمانانو د ختمولو لپاره خوره کړه خو چې کله دغې ملکونو ته ورسېده نو بيا دا شوشه خوره شوه چې دغې ملکونو کښې د سهولت له وجې د خلقو عمرونه زيات دي او دوي دغې خلقو له تنخواه يا پنشن ورکوي نو دا وبا ئې د دې لپاره راګډه کړه چې

يوه مياشت وړاندې د ۲۰۱۲م کال د دسمبر پۀ ۱۹مه نېټه د قبائيلي ضلعو او د صوبې پۀ نيمه برخه کښې بلدياتي انتخابات وشول، پۀ باجوړ، مهمند او خېبر کښې د بلدياتي انتخاباتو انتخابات پۀ دې کښې تاريخي وو چې دا انتخابات پۀ اول ځل ترسره شول. د تحصيل چئيرمېن حلقه پۀ ځنې سيمو کښې د دوه يا درې صوبائي حلقو نه لويه وه او درېمه دا چې اکثره امېدوارانو ته دا هم نۀ وه معلومه چې مونږ به څۀ جوړېږو خو دا چې څۀ رنګه جمهوري او سياسي فعاليت ته هر څوک ډېر پرجوش وو۔ نارينه، ښځې، ځوانان او بوډاګان، ماشومان ټول پۀ دې خوښ وو چې د خپلې

پۀ ټولنیزو رسنيو، ميډيا او پۀ سياسي، ادبي غونډو کښې دا اصطلاح تکرارېږي چې “باچا خاني پکار ده”، خو څنګه پکار ده؟ څۀ کول پکار دي او د څۀ نه ډډه کول دي؟ د نړۍ پوهان پۀ عامه توګه او د دې سیمې څېړنکار پۀ خاصه توګه خان عبدالغفار خان المعروف باچاخان يو زيرک سیاستوال، لوے ټولنیز مصلح، عمل کوونکے عالم او ريښتونے لارښود ګڼي او پکار هم ده، خو زما پۀ ذاتي نظر باچاخان د ذکر شويو او يو شمېر نورو صفتونو سره سره يو مظلوم شخصيت هم دے. کوم چې د نړيوال کچ د مبارزينو او مصلحينو پۀ وړومبي قطار کښې ولاړ دے، خو مونږ د نوموړي کردار

خوشحال خان خټک د خټکو د تري ښاخ د مشهورې خانوادې د درېم سرخېل شهباز خان پهٔ کالهٔ کښې پهٔ جون ۶۱۱۳ میلادي کښې وزېږېدهٔ چې د هجري کلېنډر د ربیع الثاني ۱۰۲۲ ھ سره سمون خوري. پهٔ دغه وخت هند او کابل د مغولي کورواکۍ د درېم شهنشاه جهانګیر د تسلط او ګرګس لاندې وو. شېرشاه سوري چې همایون د ډیلي د تخت نه کوز کړو نو پهٔ خپله پینځۀ کلنه واکمنۍ کښې ئې ډېر ترقیاتي کارونه کړې وو چې یو پۀ کښې د کلکتې نه تر کابله د لوے سړک تعمیر هم شامل ؤ. د اکبر مغل شهنشاه پهٔ وخت کښې به حریت پسندو یوسفزیو او نورو قبیلو

ډېر لږ شاعران داسې وي چې د فکر او جذبې ترمېنځه ئې يو معقول تناسب موجود وي. ځنې شاعران د فکر او جذبې تر حده لوے شاعران وي خو پۀ فني لحاظ ئې شاعرۍ ته رفعت نۀ وي حاصل، بيا ځنې داسې شاعران هم وي چې پۀ شاعرۍ کښې ئې فکري، جذباتي او فني ټول محاسن موجود وي خو ذاتي کردار او شخصيت ئې د ستائيلو جوګه نۀ وي. د هغوي د شخصي کردار ناولي اړخونه د هغوي شاعرانه عظمت ته لوے نقصان رسوي. اجمل خټک زمونږ د دور هغه واحد شاعر دے چې د شاعرانه عظمت سره سره ورته خداے پاک هغه شخصي کردار او خويونه ورکړي وو چې

ډېر لږ شاعران داسې وي چې د فکر او جذبې ترمېنځه ئې يو معقول تناسب موجود وي. ځنې شاعران د فکر او جذبې تر حده لوے شاعران وي خو پۀ فني لحاظ ئې شاعرۍ ته رفعت نۀ وي حاصل، بيا ځنې داسې شاعران هم وي چې پۀ شاعرۍ کښې ئې فکري، جذباتي او فني ټول محاسن موجود وي خو ذاتي کردار او شخصيت ئې د ستائيلو جوګه نۀ وي. د هغوي د شخصي کردار ناولي اړخونه د هغوي شاعرانه عظمت ته لوے نقصان رسوي. اجمل خټک زمونږ د دور هغه واحد شاعر دے چې د شاعرانه عظمت سره سره ورته خداے پاک هغه شخصي کردار او خويونه ورکړي وو چې

تهذيب يا سېويلائزېشن د يوې ټولنې مادي اثاثو او مادي ترقۍ ته وئيلے شي۔ هر هغه قام ډېر تهذيب يافته بللے شي چې د عام وګړي د ژوند تېرولو معيار ئې ښۀ وي، نوي نوي اختراعات وکړي، د سائنس اوټېکنالوجي پۀ مېدان کښې ترقي وکړې او د هغې نه پۀ قامي کچ فائدې پورته کوي. د هغوي ابادۍ، سکولونه، هسپتالونه، حجرې او جماتونه او داسې نور مادي څيزونه چې د ژوند معيار څرګندوي د تهذيب برخه ګڼلے شي او هغه قام ته تهذيب يافته وئيلے شي. بل اړخ ته د يو قام ليکلي او زباني يعنې تحريري او سينه پۀ سينه راتلونکي اثار، شاعري، ډرامه، قيصې، سندرې موسيقي، اخلاق اواقدار،

کله چې د پاکستان جوړېدو خبره پۀ ١٩٤٧ء کښې راښکاره شوه نو خدائي خدمتګارانو پۀ ٢١ جون ١٩٤٧ء کښې يوه جرګه راوغوښته چې دې جرګې پۀ اتفاق رايه سره دا فېصله وکړه چې مونږ نۀ د پاکستان سره ځو او نۀ د هندوستان سره ځو، مونږ له دې د ازاد پښتونستان پېټۍ ښودلو اجازت راکړي، خو بيا داسې ونۀ شوه او خدائي خدمتګارانو د رېفرنډم نه بائېکاټ وکړلو. د پښتنو د رضا نه بغېر پښتانۀ پۀ ١٤ اګست ١٩٤٧ء کښې پۀ پاکستان کښې شامل کړے شول، خو کله چې باچا خان د پاکستان جوړېدو نه وروسته پۀ کراچۍ کښې پۀ مرکزي اسمبلۍ کښې تقرير وکړو نو پۀ خپل تقرير کښې

لکه څنګه چې مجلسيان د غزل يا د چاربېتې نه وړاندې رباعي يا ټپي وائي نو زۀ هم د خاکې نه وړاندې يوه واقعه پۀ لنډو ټکو بيانول غواړم. دا واقعه ځکه بيانول ضروري دي چې د دې پۀ وجه دې خاکې ليکلو ته اماده شوے يم. دا واقعه ما چرته لوستلې وه چې ابونصر یو غريب سړے ؤ چې يوه ښځه او ماشوم زوے ئې ؤ. يوه ورځ دے او کورنۍ ئې لوږې بدحاله کړل نو دے بهر ته ووتو چې د خپلې علاقې لوے عالم او بزرګ ئې وليدلو. هغۀ ته ئې خپل حال ووې. برزګ ورته ووې دې سيند کښې جال وغورځوه خداے به خېر کړي. د

پۀ دغه ورځو کښې اېبټ اباد کښې د قامي تحريک د صوبائي جرګې يوه غونډه وشوه. پۀ دغه غونډه کښې د جرګې ټولو غړو پۀ شريکه خپلې هغه ټولې غوښتنې يو وارې بيا د حکومت مخې ته کېښودلې کومې چې د صوبې عام اولس او دوي پۀ دغه ورځو کښې پۀ خپلو احتجاجي جلسو او جلوسونو کښې د مخکښې نه هم پۀ څو څو کرته حکومت ته وړاندې کړې وې. د جرګې غړو پۀ دغه غونډه کښې يوه بله مهمه فېصله هم وکړه او پۀ دې اړه ئې ووئيل چې: “تر اوسه پورې خو د قامي تحريک ملګرو پۀ خپلو خپلو علاقو کښې احتجاج وکړلو خو حکومت پرې څۀ خاص

خان عبدالولي خان چې د پاکستان پۀ سياست کښې کوم مقام حاصل کړے دے هغه تر اوسه پۀ پاکستان کښې بل هېڅ يو سياسي ليډر نۀ دے حاصل کړے. خان عبدالولي خان د خپل پلار فخر افغان د سياسي لارې هغه لاروے دے چې پۀ خپل سياسي سفر کښې د بې شمېره خنډونو سره مخ شوے دے او پۀ خپله لوړه حوصله، بلند همت او بې پناه سياسي بصيرت ئې هغه خنډونه لرې کړي او مخکښې تللے دے. پۀ پاکستان کښې د بنيادي انساني حقونو او د جمهوريت د پاره د ولي خان کړې هلې ځلې د هېچا نه پټې پناه نۀ دي. بې شمېره ځله جېل ته تللے او

د جلال اباد خاوره څومره بختوره ده چې د پښتنو د ازادۍ د مبارزې دوه ستوري پۀ کښې پراتۀ دي. تر کال ١٩٨٨ پورې دې خاورې امان الله خان ته ځاے ورکړے ؤ، ولې د ٢٢ جنوري کال ١٩٨٨ نه را پۀ دېخوا دا ځمکه اوس پۀ دې ډېر وياړ کوي چې پۀ کښې باچاخان هم پروت دے. د پښتنو د ازادۍ د جنګ دا دوه لارښودان پۀ يو بل ډېر زيات مئين وو. امان الله خان چې تر څو ژوندے ؤ، د باچاخان سره ئې تعلق لرلو. دا تعلق ډېر زوړ ؤ او باچاخان هم د امان الله خان سره د خپلې مينې ثبوت پۀ داسې شان ورکړو چې

هسې خو کۀ مونږ فکر وکړو نو د ‘سفر’ ټکے چې لۀ کومې شروع کېږي نو هم دغه وخت کښې د مشکلاتو د سلسلې اغاز کېږي. پۀ هر يو سفر کښې مختلف قسم تکليفونه راځي، بس دومره ده چې انداز ئې جدا جدا وي. څوک چې سفر شروع کوي او بل ملک ته د مزدورۍ لپاره ځي نو هغه خپل مشکل لري خو ولې روښانه صباون لپاره دا قسم هلې ځلې کېږي. کۀ چرته څوک تعليم لپاره خپل د زړۀ ټکړه بهر ملک ته لېږي نو د هغۀ پۀ زړۀ کښې دا وي چې بچے به مې کامياب شي او لوے سړے به ترې جوړ شي خو دغه هم ډېر

هسې خو  نن خپل دے کۀ پردے، هر څوک پۀ خلۀ هر څۀ وئيلے شي خو حقيقت دا دے چې د فخر افغان باچا خان بابا اول او اخر ارمان دا ؤ او دا مونږ ته ارمان پروت دے چې پښتون پښتون شي ځکه چې هغه وائي چې کۀ پښتون پښتون شي نو بيا دے څوک غلام کولے نۀ شي او د دې ارمان پوره کولو د پاره هغۀ بنيادي ضرورتونه د خپل ژوند او جدوجهد د عمل پۀ ډګر ښئيلي دي. څۀ وخت چې د فخر افغان بابا د ټُوټي هډوکے بې ځايه شو او هغه پۀ خپلو پښو د ګرځېدو نه پاتې شو او پۀ مشيني کرسۍ کښې

د شلمي صدۍ پۀ دوېمه لسيزه کښې د ټولې نړۍ وضعيت د بېن المللي سامراج برطانوي لخوا ډېر د سخت مشکل سره مخامخ ؤ. پۀ خاصه توګه جنوبي اسيا برصغير باندې قبضه د يو څو مقاصدو لپاره وه. د برطانوي سامراج پۀ خپل ملک کښې خام مال نۀ ؤ. د خام مال لپاره د برصغير ځمکه ډېره غوره او زرخېزه وه، دوېم غرض ئې کميونزم د افغان وطن لخوا څخه کنټرول کېدل وو. درېم غرض ئې د عرب هېوادونه تقسيم کېدل وو او د دې سره سره د عرب ريجن وسائيلو باندې مکمله قبضه کول وو، څلورم غرض ئې سلطنت عثمانيه تقسيمول او د طاقت ئې مکمله خاتمه کول وو.