Tag: م ر شفق

  • د خپل ياد پۀ جزيرو کښې (د ازادۍ يو مجاهد عالم) – م . ر شفق

    د خپل ياد پۀ جزيرو کښې (د ازادۍ يو مجاهد عالم) – م . ر شفق

    پېدایښت:1914ز. وفات: 10جولایي 1973ء.۔9 درېمه خور.۔1393 هجري

    د باچاخان ژوند لیکنه” زما ژوند اؤ جدوجهد “ کښې ” د ترنګزو حاجي صاحب او خدائي خدمتګاري “..سر خط لاندې ذکر شوي دي چې حاجي صاحب دوي زمونږ ملګري وو خو د هغۀ زوے باچا ګل پۀ نوم زمونږ خلاف یوڅۀ پروپېګنډه شروع شوې ده نو۔” ولي (خان) مې پۀ 14 جون1942ز مومندو ته ولېږۀ. هغه ئې ولیدۀ .خبرې ئې ورسره وشوې. دغه وخت حاجي صاحب د ترنګزو وفات شوے ؤاو باچاګل کل اختیاره ؤ. خو چې واپس راغے نو بله ورځ زۀ صوابۍ ته تلم پۀ لاره کښې د هوتي بازار کښې مولانا ګلبادشاه پۀ مخ راغے، هغه اشاره وکړه زۀ ورته ودرېدم. هغۀ بېل کړم. دۀ راته ووې چې ستا برخلاف ټوله پروپېګنډه قلي خان کوي. خو د باچاګل پۀ نوم ئې کوي. زۀ سبا له مومندو ته ځم او باچا ګل سره د دې فېصله کوم. چې دا چرته خداے مونږ له یو سړے پېدا کړے دے نو دۀ پسې دا پروپېګنډې مۀ کوه او کۀ کوې نو بیا مونږ له د دۀ پۀ ځاے یو بل سړے راکړه “.

    د مولانا سیدګل بادشاه صاحب اصل نوم سید لطیف الرحیم ؤ. د دوي پلار سید فضل الرحیم د جنوبی اسام پیر طریقت ؤ. او مولانا حسېن احمد مدني (رح). د شمالي اسام پیر طریقت ؤ.او د روژې میاشت به ئې اکثر سلهټ کښې تېروله. خپلو کښې د خوږ تعلق ترمخه مولانا حسېن احمد مدني سید لطیف الرحیم خپله فرزندۍ کښې واخست. ځان سره ئې دارالعلوم دېو بند ته بوتلو. او نوم ئې ورله ګل بادشاه کېښودو او دا دومره مشهور شو چې خپل نوم لطیف الرحیم پس منظر ته لاړ.( د حوالې د پاره وګورئ. د موالانا محمد قاسم .ادینه. کتاب.۔”تذکره علماء خېبر پښتونخوا )”.

    مولانا سیدګلبادشاه صاحب یوه زمانه کښې.د مردان نه” صداقت “ اخبار هم جاري کړے ؤ. پښتو کښې ئې واړۀ واړۀ کتابونه چاپ شوي وو. دغو کښې. رساله میراث. تعلیم الاسلام، څلوېښت احادیث، اصول حدیث او درس حدیث شامل دي.

    د مولانا صاحب یو زوے ماشوم والي کښې وفات شوے ؤ. لوڼه ئې.سیده مدینه، سیده کلثوم، سیده حامده وې .کشره لور ئې سیده جمیله ژوندۍ ده.

    مولانا سید ګل بادشاه صاحب (سواړیان.۔طورو) د دارالعلوم دېوبند فاضل. پۀ کړۀ ؤړه، رنګ جوثه.او قد و قامت زیات ښکلے، دروند، خوږ شخصیت، خوش اوازخطیب، لهجه کښې رعب او دبدبه او زړ ور عالم، د مال جائیداد پۀ لحاظ،د الله فقیر خو ژوند ئې د بادشاهانو پۀ شان تېر کړے ؤ. د ازادۍ پۀ تحریک کښې ئې د مسلمان مجاهد کردار ادا کړے ؤ.

    مولانا محمد عنایت الله د طورو،مولانا سیدګلباد شاه سواړیان. او د پېښور رېګي مولانا شمس الحق درې اولني زلمي عالمان ووچې پښتونخوا کښې ئې د جمعیت العلماء هندنمائندګي او ترجماني کړې وه. مولانا حسېن احمد مدني او د دارالعلوم دېوبند اکابرینوسره ئې رابطه ساتله. او پښتونخوا کښې ئې د باچاخان خدائي خدمتګار تحریک سره اوږه پۀ اوږه د ازادۍ مبارزه جاري ساتلې وه.

    د ازدۍ قهرمان خان عبدالغفار خان فخر افغان باچاخان چې پاکستان کښې د اوږد جېل نه را خلاص شو نو مولانا هم هري پور جېل کښې دوه کاله قېد تېرولو نه پس.راغلے ؤ. باچاخان دغو ورځو کښې د مولانا د مور پۀ وفات غمرازۍ او فاتحې له سواړیانو ته تشریف راوړے ؤ.

    مولانا سید ګلبادشاه او مولانامحمدعنایت الله دواړه پۀ اوویشتمه روژه.136هجري 3 اګست 1948ء. پېشمني ګرفتار کړے شوي وو. دواړو عالمانو به جېل کښې خدائي خدمتګارانو ته د قران درسونه ورکول. مولانا عنایت الله د خدائي خدمتګار تحریک د صوبائي جرګې منتخب غړے ؤ. او د ژوند تر اخره.عملي خدائي خدمتګار ؤ.۔ او مولانا سیدګلبادشاه صاحب د پاکستان قائمېدو نه پس د جمعیت العلماء اسلام بنیاد مضبوط کړو. او تر وفاته امیر جمعیت العلماء سر حد ؤ.

    وزیراعلٰی عبدالقیوم خان د مولانا سیدګلبادشاه د خطابت او ایماني صداقت نه وېرېدلو. نو ځکه ئې اووۀ کاله د تورو تمبو شاته ساتلے ؤ. سخت عذابونه ورکړے شوي وو. کله چې د پاکستان باني او ګورنر جنرل قائداعظم محمد علي جناح صاحب وفات شو. هري پورسنټرل جېل ته حکم راغے چې ټول قېدیان به د جناح صاحب غائبانه جنازه کوي. مولانا سیدګلبادشاه ووې چې مونږ د خپل مسلک مطابق جنازه هله کوو چې مړے راته .مخې ته پروت وي. دعا کولے شو. قران خواني کوو خو غائبانه جنازه نۀ کوو. مولانا محمد عنایت الله، مولانا امیر محمد ترخوي او خدائي خدمتګارانو د مولانا ګلباد شاه د اعلان تائید وکړو. پۀ دې مولانا صاحب ته چکۍ کښې د څوارلسو ورځو پورې بندیوان ساتلو سزا ورکړې شوه او صحت خرابېدو سره ئې ذهني حالت هم ګډ وډ شوے ؤ.

    بل طرفته وزیراعلٰی عبدالقیوم خان.جېل ته خپل نمائنده وزیر میان جعفرشاه صاحب ور ولېږلواو د وزارت پیشکش ئې ورته وکړو. مولانا صاحب میا جعفر شاه صاحب ته ووې.” کۀ دا پېشکش ستا خان اعظم پخپله کړے ؤ نو زۀ به نۀ وم خفه ځکه چې هغه ما نۀ پېژني، ستا پۀ خبره مې زړۀ ته صدمه ورسېده، تۀ خو ما پېژنے، مونږ سره دې د ازادۍ تحریک کښې کار کړے دے نو تا ته خو معلومه ده چې مونږ نۀ چاته ټیټ شوي یو او نه پۀ چا خرڅېدے شو.

    کال ١٩٧٢ز کښې چې د حکومت سازۍ مرحله روانه وه، پښتونخوا کښې د جمعیت العلماء د تعاون نه بغېر یوې ډلې هم حکومت نۀ شو جوړولے. مسجد قاسم علي خان پېښور کښې د قیوم لیګ یوه جرګه مولانا مفتي محمود صاحب او د هغوي ملګرو له ورغله. عبدالقیوم خان اول مولانا سیدګلبادشاه ته ووې تېرو وختونو کښې چې تاسو سره زور زیاتے شوے ؤ د هغې معافي غواړم ۔“. مولانا مسکے شو. وې وئيل قیوم خانه. تۀ پۀ خپلو کړو پښېمانه شوې؟ زۀ خو اوس هم پۀ خپل موقف کلک ولاړ یم.

    د پخواني صدر جنرل محمد ایوب خان د 1958ء نوې نوې هېبت ناکه مارشل لاء لګېدلې وه. چا له وېرې غږ نۀ شوکولے خو مولانا سیدګلباد شاه به مذهبي اجتماعاتو کښې ښۀ پۀ ډاګه د غېر جمهوري او غېر ائيني نظام حکومت خلاف تقریرونه کول. دې جرم کښې ئې یو فوځي عدالت کښې پېشي وشوه. فوځي عدالت پوښتنه وکړه. مولانا صاحب.تاسو پاکستان ته ”غېر اسلامی ریاست“ وئيلے دے. او چې د سي ائي ډي کاپۍ ئې ورپسې را سپړدله نو مولانا صاحب ورته ووې. ” فائیل مۀ راؤباسۍ.ماته خپل بیان ټکي پۀ ټکي یاد دے. او بیا هم هغه بیان ئې ورته تېر کړو.

    مولانا سیدګلبادشاه صاحب فوځي مجسټرېټ ته ووې ۔ ۔ ۔

    “تا پولیټیکل سائنس نۀ دے وئیلے؟ اسلامي ریاست هغه وي چې اسلامی نظام پۀ کښې نافذ وي. چې ائين او دستور ئې اسلامي وي.پ اکستان کښی اسلامي نظام لا نۀ دے جاري شوے. نو ځکه ورته اسلامي ریاست نۀ شو وئیلے. دلته د مسلمانانو اکثریت دے نو پاکستان ته مسلم ریاست یا مسلم ملک وئیلے شو. فوځي مجسټرېټ پۀ دې جواب حېران شو او د مولانا صاحب شکریه ئې ادا کړه.

    د طورو ستر صاحب دیوان شاعرتاج ملوک خان دلسوز (خان جی) پۀ یوه موقع امیرمحمدخان هوتي، میان شاکرالله باچا، مهردل خان او مولانا سیدګل بادشاه صاحب ته منظوم هرکلے وئیلے ؤ ” د ګلو بهار“… مولانا ګلباد شاه صاحب ته ئې داسې پیرزوئنې وړاندې کړې وې ۔ ۔ ۔

    صد افرین باد بر ګل بادشاه هم

    سیدان تل تل کړي داسې مړانه

    ذات تو شد.۔احیاﺉ سنت

    وارث حضرت (صلعم) عالم یګانه

    هرکله راشه سیده ځوانه

    پۀ خېر راغلې له سخت زندانه

  • د خپل ياد پۀ جزيرو کښې (مېرمن نسيم ولي خان) – م ۔ ر شفق

    د خپل ياد پۀ جزيرو کښې (مېرمن نسيم ولي خان) – م ۔ ر شفق

    مېر من نسیم ولي خان وفات شوه. د اتوار پۀ ورځ، 16 مۍ 2021ء .. ماښام ئې ولي باغ کښې جنازه ادا کړې شوه او د ولي خان سره خوا کښې خاورو ته وسپارلې شوه.

    د مېرمن نسیم ولي خان شخصیت د قومي سیاست یو ځلنده باب دے . دا چې دعوامي نېشنل پارټۍ صوبائي صدره وه نو پارټي ئې ښۀ چټک کړې وه او صوبه کښې به ئې دومره نشستونه وګټل چې د دوي د مرستې نه بغېر به یوې ډلې هم حکومت نۀ شو جوړولے .

    نسیم ولي خان د فوجي او سول امریت پۀ ضد عملي مبارزه، او د انساني جمهوري حقونوعلمبرداره سیاسي مجاهده وه .

    بېګم نسیم ولي خان د صدر جنرل محمد ایوب خان مارشل لائي حکومت کښې هغه وخت خپلو لوڼو سره د سیاست مېدان ته راوتې وه چې د نېشنل عوامي پارټۍ سر براه خان عبدالولی خان او نو ر قومي سیاسي مشران پۀ جېل کښې وو . د دې جرات او مړانې ته ملي شاعر اجمل خټک خراج پېش کړے ؤ . خټک صاحب هم دغه وخت پېښور سنټرل جېل کښی بندیوان ؤ. یوه چاربېته ئې وئیلې وه.

    د څېلمې پارېدلے دے ټبر د لوے افغان

    راوتې دي مېدان ته پۀ غېرت د باچاخان

    نسیم سره بېرغ دے د مېوند د ملالۍ

    نسرین ده کۀ پروین ده کۀ ناهید کۀ ګلالۍ

    کال 1975ء کښی سول امر ذوالفقار علي بهټوقومي اسمبلۍ کښې قاید حزب اختلاف عبدالولی خان نۀ شو زغملے نو د دلیل پۀ ځاے ئې کوتک ته لاس کړو. د حیات خان شېر پاؤ بهیمانه قتل بهانه شوه ،ګوند مات کړے شو،عبدالولي خان او ورسره قومي سیاسي مشران ګرفتار کړے شو. حېدر اباد ټريبو نل جوړ کړے شو او دوي دغلته بندیوان کړے شو.

    چې زما د بڼ زمري در کښې پراتۀ دي

    د سندهـ ښاره پۀ رښتیا حېدر اباد شوې

    قلندر مومند

    داسی سنګینو حالاتو کښې بېګم نسیم ولي خان ښۀ پۀ هوش او استقامت د سیاست خار زار ته را ووتله . د قومي اسمبلۍ ازاد ممبراو غېر معروف سیاسي رهنما شېرباز خان مزاري پۀ مرسته ئې یو نوے سیاسي ګوند د نېشنل ډېمو کرېټک پا ر ټۍ پۀ نوم جوړ کړو.

    پېښور چوک یادګار کښې ئې داسې تقریر کړے ؤ چې هر چا لۀ ئې سترګو کښی اوښکې ځلولې وې .

    بڑا ہی درد کا رشتہ یہ دل غریب سہی

    تمہارے نام پہ آئیں گے غمگسار چلیں

    فېض

    بېګم نسیم خلقو ته خپل موقف بیان کړو او پۀ اعتماد کښې ئې واخستل .

    بېګم نسیم صاحبې ووې چې د هندوستان د ازادۍ تحریک پښتونخوا کښې باچاخان او د هغۀ خدائي خدمت ګارانو سر ته رسولے ؤ… د پاکستان قائمېدو نه پس چی کله هم د بشري او جمهوري حقونو تحریک راپورته شوے دے نو قیادت ئې د باچاخان کورنۍ کړے دے او مرکزي کردار ئې ادا کړے دے . خو اوس زما درې نسلونه پۀ جېل کښې دي …. باچاخان ضعیف العمرۍ کښی د جلا وطنۍ ژوند تېروي ….. ولی خان پۀ زندان کښې دے ….. قوم د هغۀ د قیادت نه محرومه دے …..اسفند یار ولي خان د دروغو پۀ الزام کښې د تورو تمبو شاته غور ځولے شوے دے … هغه نۀ شي پریښودے چې د زلمو رهنمائي وکړي .

    بېګم نسیم ووئيل زۀ د باچاخان کورنۍ دغه روایت ژوندے ساتل غواړم نو ځکه لۀ کوره رابهر شومه . او د سیاست مېدان ته را ووتم .کۀ ستا سو دا فېصله نۀ وي خوښه نو زۀ به واپس کورته لاړه شمه .

    خلقو پۀ یو اواز د فېصلې تائید وکړو.

    بیګم نسیم ووئيل چې د پاکستان عدالت زمونږ پۀ نېشنل عوامي پارټۍ د بندېز لګولو فېصله اورولې ده، خو عدالتونه درې دي؛ یو د ملک عدالت دے،دوېم د عوامو عدالت دے او درېم د الله تعالي عدالت دے چې فېصله ئې بر حق وي. مونږ وینو چې د عوامي عدالت فېصله زمونږ پۀ حق کښې ده او انشاءالله د الله تعالي د عدل او انصاف پۀ عدالت کښې به هم سرخرو یو ځکه چی مونږ د درغلۍ سیاست نۀ کوو، پۀ صفا نیت د قوم خدمت ته سیاست وایو او سیاست عبادت ګنو.

    بېګم صاحبې ووې چې د زمرو لارې څوک نۀ شي بندولے. کۀ یوه لاره بنده کړې شي نو شل نورې لارې به پرانستې شي او دا یقین درکوم چې کومه لار مونږ خوښه کړو هغه به د مقصد او مرام پۀ لورې نېغه لار وي ،د قومي ازادۍ او خپلواکۍ لار، د حق او انصاف لار، د بابا د فکر شمع به بله ساتو.

    بېګم نسیم ولی خان لږه موده کښې د پاکستان پۀ سیاسي فضا خوره شوه او ډېر زر ئې د زیرک او چالاک سیاستدان ذوالفقار علی بهټو پام هم ځان ته راوګرځولو چې دی چرته سبق وئيلے دے ! بېګم صاحبې مردان کښې د یوې جلسې پۀ مو قع جواب ورکړے ؤ ؛وئیل ئې چې بهټو صاحب تاسو د اکسفورډ پوهنتون لندن نه تعلیمي اسناد اخستي دي او ما د مردان پرائمري سکول پۀ ټاټونو سبق وئيلے دے ،زۀ د خدائي خدمت ګار امیر محمد خان هوتي لور یمه ،زۀ د ستر باچاخان انږور یمه، د قومي رهنما او سیاسي مدبر خان عبدالولی خان شریک حیات یمه، ما د دوي د فکر مکتب کښې تعلیم او زده کړه او تربیت حاصل کړے دے .

    کال 1977ء کښې چی پاکستان قومي اتحاد ښۀ پۀ عروج کښی ؤ، د راول پنډۍ لیاقت باغ کښې یوه عظیم الشانه جلسه وه، پۀ سټېج مولانا مفتي محمود، مولانا شاه احمد نوراني، نوابزاده نصرالله خان او نو ر هم وو، ماته د مولانا مفتي محمود صاحب دا جمله اوس هم یاده ده . . .

    “عوام کا یہ ٹھاٹہیں مارتا ہوا سمندر اس امر کا بین ثبوت ہے کہ پیپلز پارٹی کی کہ حکومت گئی”۔

    کله چې بېګم نسیم ولي خان تقریر ته ودرېدله نو د لاسونو پړقا شوه او خلقو سټېج ته د نور نزدې کېدو کو ششونه کول . بېګم صاحبې صرف پنځۀ منټه تقریر کړے ؤ؛

    وړومبۍ خبره د نظام مصطفي وه، بېګم نسیم ووئيل چې زۀ پۀ دې موضوع د څۀ وئیلو حق نۀ لرم، دلته لوے لوے عالمان ناست دي، هغوي به تاسو ته ښۀ وضاحت وکړي ، دوېمه خبره د جمهوریت د بحالۍ ده، زمونږ سړي پۀ جېل کښې دي، زۀ د هغوي د رهایۍ مطالبه نۀ کوم….. جمهوریت چې بحال شي نو د رهایۍ مسئله به پۀ خپله حل شي ….. او درېمه خبره د اخلاقي حکومتي نظام ده …… داسې جمهوري حاکم ….. چې یو عام سړے ترې مخ پۀ مخ تپوس کولے شي ….. چې تا دا اغوستے قمیص د کومې او څومره کپړې نه جوړ کړے دے ….؟