Tag: کابل

  • د کابل د سقوط وروستو د افغانانو سياسي مبارزه – ډاکټر خادم حسېن

    د کابل د سقوط وروستو د افغانانو سياسي مبارزه – ډاکټر خادم حسېن

    ‎يو اصطلاح چې هغه د افغانستان موجوده حالات پۀ ښه ډول بيانولے شي، هغه “غېر يقيني حالات” يا “مسلسل تحولات” ده. د سلګونو او زرګونو خلکو د کابل څخه د وتلو زیار نه داسې برېښي چې د خاموشۍ د يو نري څادر لاندې پراتۀ متصادم قوتونه اوس هم غورځنګونه کوي.

    ‎موجوده حالاتو کښې ډاکټر اشرف غني د رسنيو له خوا د يو شېطان پۀ شکل کښې پیش کولے کېږي. دا دې د پاره چې د راولاړ شوي ټولنيز تصادم نه د اولس مخه واړوي او د افغانانو هره لحظه زیاتېدونکي اضطراب ته دېوال اودروي. د اولس یوه برخه اوس هم ‌‌‌‌‌‌ډاکټر اشرف غني پۀ رسمیت د افغانستان ائيني اولسمشر ګڼي.

    ‎برېښې چې ډاکټر اشرف غني یو خوا افغانستان د پاکستان، امريکه، طالبان د اتحاديې له غاړې تپل شوې پراکسي کورنۍ جګړې څخه وژغورلو او بلخواه ئې تالېبان پۀ نړيوالو کښې د امارات پۀ رسمیت د پېژندلو حق نه محرومه کړل.

    ‎د طالبانو له خوا د افغانستان نيولو سره به انتها خوښي، فرقه واريت او ترهه ګري پۀ منطقه کښې د څۀ مودې لپاره پۀ ژوبن کښې وي. منطقه کښې به لږې مودې د پاره د مذهب پۀ نوم سیاسي ګټې تر لاسه کوونکي ګوندونه او ‌‌‌‌‌‌ډلې غلبه کښې وي خو ښکاري چې د موجوده حالاتو د لوګو کښېناستو سره سم به د طالبانو امارات ته مستقيم، اوږد مهال او سیاسي مزاحمت رامخې ته شي.

    ‎طالبان يو ځل بيا دا پلان لري چې د افغانيت ختمولو او ماتولو لپاره هڅې وکړي. د افغانستان ملي بېرغ بدل کړي، د افغانستان اساسي قانون له مېنځه يوسي او ملي سرود کښې بدلون راولي. کۀ داسې اوشي نو دا به د منطقې هېوادونو د پاره د خوښۍ خبره وي خو کېدې شي چې دې سره د افغانانو اجتماعي جذبات د وخت نه مخکښې راوپارېږي. هسې هم د افغانستان نوې مدني ټولنې او بهر مېشتۀ افغانانو د پاره افغانستان یو لوې بندي خانه کښې بدل شوے دے.

    ‎پۀ ظاهري توګه کابل، کندهار او د افغانستان نور ستراتيژيکي طور مهم ځايونه د طالبانو ولقه کښې دي. دا معلومه خبره ده چې د افغانانو د اجتماعي قوت ارادي محکوم کولو د پاره سيمه ايز لوبغاړو (ايران، پاکستان او روس) او نړيوال طاقتونو ( برطانيه او امريکا) د طالبانو موثر کمک کړے دے.

    ‎نړيوالو طاقتونو د طابانو پۀ پټ ځايونو سترګې پټې کړې وې کوم چې ورته علاقائي لوبغاړو ورکړي وو. سېمه ایز او نړيوالو لوبغاړو هغه وخت هم سترګې اړولې وې کله چې طالبانو د دنيا جهان ترهه ګرو تنظيمونو سره اتحادیې جوړولې.

    ‎امريکې د افغانستان د راتلونکي وضعيت د پاره طابانو سره دوحه کښې د خبرو اترو دوران کښې د افغانستان منتخب دولت د دغه خبرو اترو او لوظنامو نه لرې وساتلو.

    ‎ټولو نړيوالو طاقتونو او سيمه ايز لوبغاړو د خپلو خپلو ګټو لپاره د طالبانو مرسته کړې ده. د سيمئيزو لوبغاړو او نړيوال طاقتونو دغه سیاسي او ستراتيژيکي ګټې پۀ ‌‌‌‌‌‌ډېرو ځایونو کښې له یو بل سره متصادم دي.

    ‎سيمه ايز هېوادونو د طالبانو د پاره د افغانستان داخلي قبائلي محرکات هم پۀ کار راوستي دي. قوي ګمان دے چې جنګ سالاران او د منشيانو قاچاقبران هم طالبانو ته د ګټې رسولو دپاره کارولے شوي دي.

    ‎ برېښي چې طالبانو د جېش محمد، امارت اسلامي ازبکستان، ترکستان اسلامي غورځنګ، تحريک طالبان پاکستان او القاعده سره پۀ اتحاد کښې خپل نړيوال ترهګر سنډيکېټ جوړ کړے دے. دا د نړيوالو او سيمه ايز طاقتونو د فشار پۀ وخت کښې يو متبادل پلان ښکاري.

    ‎د افغانستان مدني ټولنه کوم کښې چې روښانفکره اکاډميسان، پوهان، د ښځو بنسټونه، ليکوالان، د ميډيا کارمندان او ځوانان فعالان شامل دي، دا وخت پۀ صدمه کښې دي.

    ‎افغانان شايد دا وخت محسوسوي چې دهوکه کړې شوې دي، هغوي فکر کوي چې لېوانو ته غورځولے شوي دي. هغوي دا فکر کوي چې تړل شوي او غلامان کړے شوي دي.

    ‎افغانستان کښې به درې ډوله تضادات د وخت تېرېدو سره ورو ورو رامېنځته کيږي. افغانستان کښې به دا تضادات هغه وخت څرګند شي چې کله د حالاتو تودوښه سړه شي. د تضاداتو وړومبنۍ ټولګه به د نړيوالو او سيمه ايزو لوبغاړو ترمېنځ رامخې ته شي ځکه چې دوي پۀ افغانستان او منطقه کښې متصادم مفادات لري.

    ‎امريکا او برطانيه يو خوا او چين و يورېشيايي ملکونه بلخوا د يو اوږد مهاله شخړې خوا ته اشاره کوي. د امرېکې او چين د تنازعاتو د جنګ ډګر به هم له بده مرغه افغانستان او ګېر چاپېره منطقه وي.

    ‎د تضاداتو او متصادم مفاداتو دوېمه ټولګه کومه چې ښکاري ډېر ژر مخې ته راشي، د نړيوال ترهګر سنډيکېټ د مختلفو تنظيمونو او بنسټونو ترمېنځ به وي.

    ‎د نړيوال ترهګر سنډيکېټ مختلف تنظيمونه به حتمأ غواړي چې خپل فعاليتونه واپس خپل اصلي ځايونو ته يوسي. لکه امارت اسلامي ازبکستان پۀ مېنځنۍ اسيا کښې، د ترکستان اسلامي غورځنګ پۀ چين کښې، تحريک طالبان پۀ پاکستان کښې، جېش العدل پۀ ايران کښې، او جېش محمد به پۀ هند کښې خپل ترهه ګر فعالیتونو ته دوام ورکوي. دا به ارو مرو د دې ‌‌‌‌‌‌ډلو تر مېنځه خپلمنځي اختلافات رامېنځته کړي چې نتيجه به ئې اوږدې ډله ایزې جګړې وي.

    ‎امکان لري د تضاداتو درېمه ټولګه به د نوې متحرکه افغان مدني ټولنې او د قدامت پسند قبايلي ډلو ترمېنځ رامخې ته شي. پۀ قدامت پسند قبايلي ډلو کښی قاچاقبران، جنګ سالاران او د وسلې کاروباريان هم شامل دي.

    ‎طالبان به ونۀ توانېږي چې دا داخلي او خارجي تضادات حل کړے شي. طالبان دا توان هم نۀ لري چې د عصري افغانستان د رياست انتطام سنبال کړے شي او حکومت پرې وکړے شي.

    ‎ داسې برېښی چې طالبان، سيمه ايز لوبغاړي، نړيوال ځواکونه، نړيوال ترهګر سنډيکېټ او افغان مدني ټولنه به راروان وخت کښې پۀ يو اوږد مهاله شخړه کښې ونښلي.

    ‎پۀ دغه پړاؤ کښې به افغان مدني ټولنه چې پۀ اکاډميسانو، ټولنيز بنسټونو، ميډيايي ادارو او د ځوانانو او ښځو بنسټونو باندې مشتمله ده يوه زرينه موقع ولري چې اتحاديې جوړې کړي.

    ‎ دوي بيا کولے شي چې پۀ بنيادي حقوقو، د ښځو پۀ حقونو، عدم تشدد، ډيموکراسي او د افغانستان پۀ خپلواکۍ خپل موقف بيا تکرار کړي او خپله بیانیه پۀ واضحه توکه تشکيل کړي.

    ‎د افغانستان د مدني ټولنې اتحادونه بايد د سیاسي عمل پۀ ذريعه خپله بیانیه پۀ مخکښې بوځي. پۀ ښاري او کليوالي سيمو کښې د عدم تشدد پۀ بنياد سياسي بنسټونه جوړول خپل شعار جوړ کړي. د انساني تحفظ، بنيادي حقوق، ډيموکراسي او د افغانستان د ملي خپلواکۍ مفکوره خورول باید خپله تګلاره وګرځوي.

    ‎د امن، انساني تحفظ، بنيادي حقوقو، صنفي مساواتو، ټولنيز عدالت، ډيموکراسي او ملي خپلواکۍ مفکوره به د کارنر ميټنګز، زده کړیزو غونډو، امن واک، ټولنيزو رسنيو او پر امن ريلو پۀ ذريعه خپرول غواړي. دا به کليوالو او ښاري دواړو علاقو کښې کول غواړي.

    ‎دا وخت دے چې د منطقې روښان فکره قامپرست ګوندونه او نړيواله مدني ټولنه د افغانستان جديد مدني ټولنې سره د بنيادي بشري حقوقو، انساني تحفظ، جمهوريت او خپلواکۍ لپاره ټېنګ ودرېږي. دا تاريخي زرينه موقع بايد ضائع نۀ کړل شي.

  • باران چې هلته وشي دلته کښې هوا سړه شي – رحمت شاه قرېشي

    باران چې هلته وشي دلته کښې هوا سړه شي – رحمت شاه قرېشي

    مونږ د افغانستان امن، خوشحالۍ او ترقۍ ته ځکه د نړۍ امن وايو چې نن تاسو د نړۍ حال او تاريخ وګورئ او خپل ګرېوان کښې سر ښکته کړئ نو دا خبره به درته روښانه نمر غوندې ښکاره شي چې د افغانستان امن د نړۍ امن دے. اوس کۀ ډېر خلق دا وائي چې افغانستان يو ځانله ملک دے نو د نړۍ امن،خوشحالۍ او ترقۍ سره ئې څۀ کار دے . يا د افغانستان بدامنۍ سره د نړۍ ملکونو او اولسونو څۀ کار دے. نو دا به د دوي کم عقلي وي او يا به ئې بدنيتي وي ځکه چې دوي وليدل او بلکې ويني چې پۀ افغانستان کښې هر ملک خپله خپله برخه ده او لا ئې پۀ دې ملک زړۀ سوړ شوے نۀ دے. او د هر اسلامي ملک او غېر اسلامي حکمرانانو خپل خپل فوځيان او نور مالي او ځاني خدمت د خپلو مفادو د پاره پۀ دې جنتي خاوره داسې غوبل جوړ کړے ؤ او لا هم دے. دې غوبل او بربادۍ ته دوام ورکوي او پۀ قسم قسم خبرو او طريقو پۀ افغانستان کښې ځان ساتي او بيا ځان ترې وباسي. د مغرب نه تر مشرق پورې او د شمال نه تر جنوب پورې داسې ملک او بادشاه نشته چې د افغانستان جنګ کښې ئې لاس نۀ وي او د دې ملک پۀ خرابۍ کښې حصه دار نۀ وي . د امريکې نه تر روس پورې، د ايران تر هندوستان پورې، د پاکستان نه تر سعودي عربستان پورې، چين، جاپان، جرمن، لندن بلکې مخ پۀ زمکه داسې ملک او اولس پاتې نۀ دے چې دوي سره د خپل ځان غم نۀ وي ….

    ځکه چې هريو پۀ خپلو کښې يو بل ته غلۀ دي او وائي چې هله کۀ دا زورور پۀ مونږ راغلل نو بيا به مونږ څۀ کوو. څوک پۀ کښې د مذهب دعوي دار شول، څوک پۀ کښې د امن ټهېکداران شول، څوک د اهل کتاب ملګري شول چا سره د سپر پاور فکر شو چې هغه سپرپاور ختم شي او زۀ سپر پاور شم. ډېرو پۀ کښې د ډالرو او ريالونو ټهېکه واخسته او ځان ئې د دنيا د خلقو د خندا کړو چې تر نن ورځې پورې خلق د دوي د مفادو جنګ اوجهاد ته د خپلو خپلو مفادو پۀ سترګو ګوري. د افغانستان امن ته ځکه د نړۍ امن وائي چې سعودي عرب د خپل مشر د امريکې خوشحالولو دپاره افغانستان کښې اسلامي نظام دپاره ډول وغږولو چې افغانستان کښې يو لوے ظالم حکمران ناست دے او روس دلته د کفر اډه جوړوي نو مونږ اهل کتاب يعنې امريکې سره د اسلام د پاره کار کوو او افغانستان نه يو داسې اسلامي ملک جوړوو چې دنيا ورته حېرانه وي.

    بل طرف ته امريکه پۀ جامو کښې نۀ ځائيږي چې کۀ خېروي يو کور دوه ځاے تاوان کېږي او ما ته به پۀ کښې خېروي. بل طرفته سعودي عرب خوشحالوي او اسامه بن لادن ئې پۀ سکرين جوړ کړو او دې کښې ئې دوه فائدې ګڼلې چې يو خوا به امريکه زمونږ مستقل ملګرې شي او بل طرف ته به دا عذاب زمونږ له وطن بهر شي خو دلته لوے سوال دا کېدونکے دے چې افغانستان خو د دنيا جوړېدو سره يو ازاد اسلامي ملک ؤ او د چاغلام نۀ ؤ نو نن دا مفاد پرست پۀ کومه خولۀ وائي چې دلته اسلامي نظام جوړوو خو خېر د امريکې پۀ ټهېکه کښې هر چا او هر ملک خپل پوځونه، ځانونه، مالونه او ملکونه ښۀ پۀ خلاص مټ استعمال کړل او هر چا د يو بل نه خپل بدل واخستو چې خپل مفاد حاصل کړي. امريکه خپل او داسې ګاونډي ملکونو خپل. خو تاوان د چا وشو هغه نن پۀ خپله خولۀ فرياد کوي چې زما پۀ لکهونو فوځيان مړۀ شول ، پۀ لکهونو عام خلق مړۀ شول، پۀ کهربونو مالي تاوان مو وشو. ملک برباد شو، د دنيا د ترقۍ نه پاتې شو. او مونږ نه غلطي وشوه چې مونږ پۀ پردي جنګ کښې شامل شو. امريکه يو لوے ظالم ملک او ظالم خياله وطن دے او د امريکې خپل مفاد وو او مونږ نور د امريکې غلامي نۀ کوو. نو دې خلقو ته دا خبره سل کاله مخکښې فخر افغان باچاخان بابا کړې وه چې اے د خداے تعالي بندګانو خيال کوئ چې پردي جنګ کښې شامل نۀ شئ او دا جهاد به سبا ستاسو د پاره د ځاني او مالي زيان لوے سبب وي . دا ده دوو ملکونو مفادو جنګ دے . بيا د بابا نه پس پۀ پښتون قام مئين خان عبدالولي خان پۀ هرځاے او هر وخت وکړه چې خداے د پاره پردي جنګ کښې شاملېدل د هرچا تاوان وي .خو خصوصاً د افغانستان او پاکستان خو به تر ډېره وخته ځاني او مالي تاوان کېږي او تاسو چې د بل کور ته اور ورته کوئ هغه به ستاسو کور ته ګلونه نۀ دروړي. او بيا دا خبره تر نن وخت پورې د باچاخان بابا خاندان او قام پرستو ملګرو خپله کړې ده خو چا دې ته نۀ کتل او هر چا پۀ دې مفاد پرست کار کښې داسې ځان شامل کړے ؤ چې نۀ ئې بازار ته کتل، نۀ ئې اسلامي مدرسو ته کتل، نۀ ئې جومات ته کتل، او نۀ ئې غم ښادۍ ته کتل خو ځانونه ئې جنت ته رسول. خو چې کله ريالونه او ډالرې بندې شوې او مريکې چې دې ټولو خلقو نه خپل ځان بل طرف ته کړو او دوي ته ئې د دښمن پۀ سترګو وکتل نو هر چا ژړا او فرياد شروع کړو او ډېر ملکونه خو ئې پۀ کښې غلامان کړل او تر نن ورځ پورې د ملک خوند شته او نۀ د خلقو او د امريکې خولې ته ناست دي. هغه اسلامي ملکونه چې افغانستان کښې ئې د کفر ختمولو ډول په غاړه ؤ هغه ملکونو کښې نن بت خانې، سېنماګانې او نور داسې ځايونه جوړ کړل چې اسلامي دنيا خو پرېږده چې غېر اسلامي دنيا ورته حېرانه ده او د خپل ملک واک نۀ لري. مونږ کۀ نن د افغانستان موجوده حالاتو ته نظر وکړو نو هر چا خپل خپل فرياد شروع کړے دے چې مونږ دافغانستان پۀ دې جنګ کښې نۀ يو او امريکه خپل مفاد حاصلول او زمونږ ډېر لوے تاوان وشو او مونږ غواړو چې پۀ نړۍ کښې دې امن راشي او ګاونډي ملکونه دې پۀ خپلو کښې ښۀ سلوک کوي او تجارتي او ترقياتى کارونو کښې د يو بل سره امداد کوي. مونږ پۀ دې کار کښې دهوکه شو او مونږ خپل پوځونه دافغانستان نه واپس کوو او افغانستان اولس دې خپل جمهوري حکومت جوړکړي او د افغانستان امن سره د ګاونډي او نړۍ ټولو ملکونو امن تړلے دے . خو ځينې ملکونه پۀ دې کښې مخلص نۀ دي او وائي چې نه افغانستان کښې دې مخلوط حکومت جوړ شي او دلته طالبان هم يو وجود لري او د دوي هم د دې ملک پۀ ابادۍ او ازادۍ کښې ډېر لوے لاس دے او هلته يو اسلامي نظام پکار دے نو کۀ يو جمهوري ملک کښې داسې د تنظيمونو حکومت جوړول وي نو بيا خو سعودي عرب ته ډېر ضرورت دے چې يو خو اسامه بن لادن ډېر لوے جدوجهد وکړو اسلامي نظام دپاره او بل پۀ سعودي عرب کښې هسې هم اسلامي قانون ډانچه شته او زياته خبره چې کومه هغه دا ده چې هلته امريکې او هندوستان ټول کار روزګار خپل کړے دے. او بله فائده به دا وشي چې د فلسطين مسلمانانو ته به هم فائده وشي او بل طرف ته به پاکستان پۀ لاره د دوي پۀ محنت کشمير ازاد شي. مونږ وايو چې کۀ دا مخلصي له نورو ملکونو سره وشي نو ډېره به ښۀ وي صرف افغانستان کښې نه هر چرته دامن او اسلامي نظام ضروري دے خو داسې اسلامي نظام چې تر قيامت پورې وي. چرته يو ملک يا پۀ يو کس پورې تړلے نۀ وي. نو نن هغه ټول ملکونه اولسونه وائي چې د افغانستان جنګ د چا جنګ نۀ ؤ، د دې دوؤ ملکونو جنګ ؤ. او د نړۍ امن د افغانستان امن سره داسې تړلے دے لکه يو وجود سره چې ساه تړلې وي او يو وجود او يوه وينه وي. الله دې پۀ افغانستان کښې داسې امن راولي چې تر عمر عمر پورې خوشحالي او ترقي وکړي. امين