Tag: سياست

افغانستان کښې رامخې ته شوې تازه کشالې باندې کۀ پۀ ملک کښې د کوم سياسي يا مذهبي ګوند واضح، څرګند، ښکاره او سپين صفا دريځ دے نو هغه يوازې عوامي نېشنل ګوند دے. هم دغه شان کۀ يو سياسي جماعت پۀ افغانستان کښې صرف او صرف د امن او سياسي حل لټولو خبره کوي نو هغه هم يوازې عوامي نېشنل ګوند دے. مونږ ګورو چې څنګه يو شمېر ملکونه پۀ انتظار کښې دي او د حالاتو مخ ته ګوري هم دغه شان پۀ ملک کښې ټول سياسي جماعتونه سېوا د عوامي نېشنل ګوند نه، لا تر اوسه د حالاتو د اړخ پۀ طمع دي او څوک هم سپينه او صفا خبره نۀ کوي. ځنې خو داسې سياسي او مذهبي ګوندونه هم شته چې اول ئې يو څۀ وئيل او اوس بل څۀ وائي، اول ئې يو دريځ ؤ او اوس ئې د بل دريځ لکۍ راټينګه کړې ده. يو داسې مذهبي ګوند هم شته چې اول ئې د جهاد مرسته ښۀ پۀ ډاډ او جار کوله، بيا ئې “وفرمائيل” چې زمونږ دغه جهاديانو سره هېڅ تعلق نشته او بيا ئې پۀ دې وروستو لنډو ورځو کښې دا هم د کرېډت اخستو نعره ولګوله چې پۀ مدرسو کښې ئې د جهادي سوچ مخنيوے کړے دے. کۀ څوک لږ هم عقل لري، کتل کولے شي او خپل دماغ او ذهن پۀ کار راولي نو پوهېدے شي چې دا خلک، دا ګوندونه او سياسي مذهبي ډلې د اسلام سپېځلے نامه او د جهاد مقدسه جذبه د خپلو مفاداتو او ګټو لپاره استعمالوي. د کابل سقوط نه پس خو ځنې مشرانو طالبانو ته د مبارکۍ خطونه هم ولېږل. ځنې ګوندونو دلته د مبارکۍ بېنرې هم ولګولې او ډېرو پۀ کښې د خوشالۍ څرګندونې وکړې. صرف يو عوامي نېشنل ګوند دے چي مخکښې ئې کوم نظر او دريځ ؤ هغه ئې اوس هم دے، مخکښې ئې هم د امن پلويتوب کولو او اوس هم پۀ امن ټينګار کوي، مخکښې ئې هم د سياسي حل او سياسي هواري خبره کوله او اوس هم د سياسي خبرو اترو لۀ لارې د مسئلې او کشالې هوارے غواړي. مخکښې ئې هم دا وئيل چې څۀ هم وي بايد د افغان اولس پۀ خوښه وشي او اوس هم پۀ هغه لار دے چې بايد هره پرېکړه د افغانانو د مرضۍ او منشا مطابق وي. مخکښې هم عوامي نېشنل ګوند د ټوپک خلاف ؤ او اوس هم د ټوپک پر ضد ولاړ دے. مخکښې ئې هم پۀ نړۍ د امن لپاره زور اچولو او اوس پۀ نړۍ د امن غږ کوي. مخکښې ئې هم پۀ ګاونډي هېوادونو د مثبت او کوټلي کردار لوبولو سپارښتنه کوله او اوس هم پۀ دغې نکته دے. کۀ يو خوا عوامي نېشنل ګوند د خپل سپين سپېځلي دريځ سره پۀ ميدان ولاړ دے او د ګاونډي هېواد روښانه مستقبل غواړي نو بلخوا داسې سياسي او مذهبي ګوندونه دي چې ټوله ګټه ئې پۀ جنګ کښې ده او ځکه هم د جنګ خبره کوي او فساد ته هوا ورکوي. د عوامي نېشنل ګوند د مشرانو دا دريځ د اوس نه نۀ دے بلکې دا پۀ تاريخي حقيقتونو اډانه دے. څلوېښت کاله مخکښې چې کله پۀ افغانستان کښې د اور جنګ ته لمنې وهلې کېدې او د خلکو پۀ خلو کښې ډالرو ته لاړې راغلې وې نو باچاخان او ولي خان به چغې وهلې چې دا جهاد نۀ دے بلکې فساد دے، دا به ئې وئيل چې دا د اسلام جنګ نه بلکې د روس او امريکې جنګ دے خو خلک خو جذباتي وو نو الټه ئې پۀ دغه هستيو د کفر فتوې او د غدارۍ تورونه پورې کول. بيا وروستو وخت ثابته کړه چې د دغه مشرانو دريځ او خبرې څومره سمې وې خو بيا جنګ خپل کار کړے ؤ او د پولې دواړو خواؤ ته تباهۍ شوې وې. نن کۀ عوامي نېشنل ګوند د امن پۀ خبره ټينګار کوي نو هسې نۀ کوي بلک تجربه دا وائي چې کۀ نن لږ شان خپلو مفاداتو ته زړۀ څوک ښۀ کړي خو ولې وروستو تباهي ډېره زياته وي او ټول زيان او نقصان ئې صرف پښتون ته رسي. کور د پښتون لوټ کېږي، لۀ کوره بې دره کېږي پښتون، اقتصاد د پښتون خرابېږي او پۀ تعليم او صحت هم د پښتون اثر پرېوځي.

کۀ نن مونږ وګورو نو عوامي نېشنل ګوند د خپل دريځ سره اوښکې سينه پۀ مېدان ولاړ دے. د ګوند مرکزي سينئير نائب صدر امير حېدر خان هوتي نه تر مرکزي سېکرټري جنرل ميا افتخار حسېن پوري، صوبائي صدر اېمل ولي خان نه تر سردار حسېن بابک پورې او هر لوے وړوکي کارکن ټول د امن، سياسي حل او ثبات خبره کوي. حېدر خان هوتي هر ځاے ښۀ پۀ جار دا من خبره کوي او صفا وائي چې پۀ افغانستان کښې د کومې خاص ډلې، شخص يا ګوند نۀ پره جنبه کوو او نۀ مخالفت ځکه چې مونږ سياسي حل غواړو. مرکزي سينئير نائب صدر وائي چې پۀ افغانستان کښې دوباره جنګ د يوې مسئلې هم حل نۀ دے. وائي کۀ افغانستان هم داسې د جنګ پۀ خولۀ کښې پرېښودے شو نو څلوېښت کالو کښې هم نۀ خو مسئله حل کېدې شي او نۀ امن راتلے شي. هوتي صېب پۀ دې خبره هم زور راوړي چې پاکستان او افغانستان دې دواړه د يو بل سره مرسته وکړي. هوتي صېب وائي کۀ خداے مۀ کړه يو ځل بيا د جنګ اور تودېږي نو زمونږ بچي به هم ترې محفوظ نۀ وي. دوي وائي چې خلکو له پکار دي چې زمونږ د مشرانو پۀ خبرو عمل وکړي او پردے جنګ خپل کور ته راو نۀ ړي.

هم دغۀ شان ميا افتخار حسېن وائي چې د افغان کشالې يواځينې حل صرف او صرف مذاکرات دي. ميا صېب پۀ نړيوال قوتونو روس، چين، امريکه او دغه شان پۀ ګاونډي هېوادونو لکه پاکستان، ايران او ورسره پۀ ترکي هم غږ کوي چې د امن پۀ لړ کښې خپل مثبت رول ولوبوي. دوي دا هم زياتوي چې د افغان قوم د پرامن مستقل ټول انحصار د دوحه مذاکرات پۀ کاميابۍ کښې پټ دے. ميا صېب وائي چې مونږ د باچاخان د عدم تشدد پۀ فلسفه کلک ولاړ خلک يو او د امن د ټينګښت لپاره به د يوې قربانۍ نه ډډه نۀ کوو. وائي چې د افغانستان امن د ټولې سيمې د امن ضمانت دے.

صوبائي صدر اېمل ولي خان د افغان صورتحال پۀ اړه وائي چې بايد پاکستان پۀ دې لړ کښې خپله تګلاره واضحه کړي. دا هم وائي چې لا تر اوسه ګامونه سنجيده نۀ دي. اېمل ولي خان وائي چې پۀ هر صورت به د ترهګرۍ مخالفت، د پرامنه ګامونو مرسته کوو. زياتوي چې د ټوپک پۀ زور به د اولس د تابع کولو هم مخالفت کوي او پۀ زور د اولس د نمائندګۍ ختمولو هم خلاف يو. اېمل ولي خان وائي چې هغه خلک منافق دي چې پۀ پاکستان کښې جمهوري نظام غواړي او پۀ افغانستان کښې امارات اسلامي غواړي. صوبائي صدر پۀ ټوله نړۍ غږ کوي چې بايد پۀ افغانستان کښې د امن لپاره خپل کلک او مثبت رول ولوبوي. دا هم وائي چې پۀ هېڅ يو حال او صورت کښې هم جنګ د مسئلې حل نۀ دے. اېمل ولي خان پۀ پښتون قام هم غږ کوي او وائي چې دوي له به د خپل پردي فرق کول وي، دوي له به پۀ دې ځان پوهه کول وي چې څوک د دوي خېرخواه دے او څوک ئې دښمن دے. اېمل خان وائي چې نن حالاتو واضحه کړه چې څوک پښتانۀ د خونرېزۍ څخه بچ کول غواړي او څوک ئې ورغوځول غواړي. دوي وائي چې د عوامي نېشنل ګوند پۀ افغانستان کښې خپل پردے او خوښه ناخوښه نشته، مونږ غواړو چې خونرېزي نه او امن راشي. اېمل ولي خان دا هم واضحه کړه چې پارټي به هغه څۀ کوي او د هغه ګام مرسته کوي کوم چې د اولس خوښ وي. اېمل خان سوال پورته کوي چې هم دا څۀ کول وو نو بيا ولې دومره خونرېزي وشوه، ولې دومره د بې ګناه خلکو وينه توې شوه. وائي چې کۀ حالات هر څنګه وي خو خپله بيانيه، نظر او دريځ نۀ پرېږدو. دا هم وائي چې پۀ دې هم خوشاله يو چي د افغانانو وينه توې نۀ شوه خو دا هم وائي چې مسئلې او کشالې اوس هم شته. د مسئلو د هواري لپاره پۀ مذاکراتو، خبرو اترو او سياسي حل زور راوړي. اېمل ولي خان دا هم ټينګار کوي چې هره فېصله بايد د افغان اولس پۀ خوښه سره وشي او د ټوپک پۀ زور کار کولو نه دې ډډه وکړې شي.

هم دغه شان صوبائي عمومي سېکتر سردار حسېن بابک هم پۀ امن زور راوړي او وائي چې بايد هر ګام د افغان اولس پۀ خوښه واخستے شي او د وينې تويولو نه ډډه وکړې شي. د بابک صېب هر بيان او هر ټويټ د امن يوه چغه او نعره ده. بابک صېب پۀ هر فورم صرف او صرف د امن خبره کوي او غواړي چې د امن غږ ټول خلک او ټوله نړۍ بدرګه کړي.

هم دغه شان کۀ وګورو نو د پارټۍ هر مشر او کارکن د امن خبره کوي. ګوند د امن خبره د ماضي د ثبوتونو سره کوي او پۀ دليل سره وائي چې جنګ د يوې خبرې هم حل نۀ دے او نۀ چا تر اوسه پۀ جنګ کښې ګټه کړې ده. د ګوند دريځ بېخي څرګنده، واضحه، ښکاره، جاري ډاګي او سپين صفا دے چې پۀ هر قيمت چې وي خو بايد امن ته دوام ورکړے شي، مذاکرات دې وشي، د مسئلې دې سياسي حل راوويستے شي او پۀ هر صورت دې د جنګ څخه ډډه وکړې شي. د افغان د مستقبل فېصله دې د افغان اولس د خوښې، مرضۍ او منشا مطابق وشي او نړيوال قوتونه بايد مثبت کردار ادا کړي. عوامي نېشنل ګوند پۀ افغان کشاله کښې د کوم شخص سره نه بلکې د امن، امن او صرف امن سره ولاړ دے او هم دا ئې وياړ دے.

د عوامي نېشنل ګوند صوبائي صدر، د باچاخان ټرسټ ډائرېکټر او د ځوانانو سر لښکر اېمل ولي خان يوه خبره کوي چې، “خلک سياست ته راشي، حکومت ته هم ورسي خو بيا پينځه، لس يا بيا پينځلس کاله پس ورک شي او يا چا ته د مخ ښودلو هم نۀ وي. . . خو نن سل کاله پس هم د بابا بچي د اے اېن پي پۀ شکل کښې پۀ خپله خاوره، د خپلې نعرې او دعوې سره ولاړ دي”. کۀ د اېمل ولي خان دې خبرې ته لږ غور وکړو نو پۀ سياسي توګه پکښې د عمرونو رښتيا پراتۀ دي . حقيقت هم دا دے چې پۀ دې ځمکه او خاوره هم هغه خلک خفه کېږي، دردېږي او زورېږي کوم چې هم د دې خاورې خپل او حلالي بچي وي . هم دغه وجه ده چې چا هم پۀ اخلاص د دې خاورې، قام او ژبې خدمت کړے نو هغوي نن هم لکه د پرون ژوندي دي . ګنې خلکو هم وليدل، اولس هم ګواه دے، تاريخ هم شاهد دے او د زمانې ګردونه هم ګواهي ورکوي چې ډېر خلک راغلل، ډېرې دعوې ئې وکړې، ډېر وغرېدل او ډېر بره بره ولګېدل خو نن ئې څوک نوم هم نۀ اخلي . ګنې نۀ خلک پټ سترګې دي او نۀ تاريخ دروغ وائي خو دغه خلکو کښې کۀ يو خوا د اولس جذبه نۀ وه نو بلخوا دوي صرف خپلو مقصدونو پسې وو او جېبونه ئې ډکول . خو بلخوا د باچاخان بابا پۀ مشرۍ کښې او د ولي خان بابا پۀ رهبرۍ کښې د خدائي خدمتګارانو دستې صرف او صرف د پښتنو خدمت، روښانه سباوون، د دوي حقونو او د دوي شناخت ګټلو ته ملا تړلې وه . پښتانۀ چې چرته هم وي خو د چا احسان او ښېګړه نۀ هېروي . هم دغه وجه ده چې عوامي نېشنل ګوند نن سل کلونه تېرېدو باجود لا نوره هم مضبوطه شوې ده او هم دغه وجه ده چې کله د تېرې مياشتې پۀ شلمه نېټه د پښتنو شريک کور باچاخان مرکز کښې د امن لوے لارښود باچاخان او رهبر تحريک خان عبدالولي خان د تلين د مراسمو او ورسره د انجمن اصلاح الافاغنه سلن کلن جشن د پرانستې دستوره وه نو داسې لګېده چې د ارمانونو ښاپېرۍ د امېدونو پۀ سور څادر کښې د ازادۍ پۀ ډولۍ کښې ځي.

اګر چې هر کال د باچاخان او ولي خان د تلين ورځ پښتانۀ پۀ مينه او عقيدت نمانځي خو ولې دا ځل ئې شور ځکه سېوا ؤ چې ورسره د بابا د هغه ګام سل کاله هم پوره کېدل کوم ګام چې بابا د خپل قام د روڼ سبا، د امنناک ژوند او سوکالۍ لپاره اخستے ؤ. هم دا وجه وه چې د دې لپاره څو مياشتې مخکښې تنظيمې تياريانې نيولې شوې وې تر څو سل کلن جشن پۀ يو داسې انداز او طريقه ونمانځلے شي چې ټولې نړۍ ته ورمعلومه شي چې د بابا غږ لا هم تېز شوے دے . د دې مقصد لپاره د پروګرامونو پوره ترتيب جوړ کړے شوے ؤ او د روايت ترمخه “باچاخان اوونۍ او سل کلن جشن” د جنورۍ د شلمې نه تر شپږويشتمې پورې پۀ پوره اهتمام سره نمانځل وو.

په ۲۰ جنورۍ د باچاخان اوونۍ او سل کلن جشن اغاز پۀ باچاخان مرکز کښې وشو. صوبائي صدر اېمل ولي خان پۀ باقاعده توګه د فيتې کټ کولو سره د اوونۍ او جشن اغاز وکړو. پۀ دې موقع صوبائي صدر اېمل ولي خان ته د سالارانو لۀ خوا د منظم پرېډ پۀ شکل کښې سلامي ورکړې شوه. د دې پرېډ دا هم يو لويه ځانګړتيا وه چې دې پرېډ کښې صرف نارينه نۀ وو بلکې پۀ سرو جامو کښې پۀ دې پرېډ کښې خدائي خدمتګارې زنانه هم شاملې وې او دغه شان دا يوه تاريخي ورځ نوره هم تاريخي وګرځېده. لۀ دې وروستو د پښتو قامي ترانه ” اے زما وطنه” هم وړاندې کړې شوه. لۀ دې وروستو اېمل ولي خان مرکز کښې د لګېدلي سټالونو دوره وکړه او د ټولو ستائنه او مننه ئې وکړه. پۀ دې سټالونو کښې د باچاخان سکولونو د ماشومانو او خدائي خدمتګار تنظيم لۀ خوا لګېدلي سټالونه د يادونې وړ دي. د باچاخان سکولونو ماشومانو پۀ دې سټال د خپلو لاسونو جوړ کړے شوي شيان ږدلي وو کوم چې د هغوي د قابليت او د دې سکولونو د تربيت ځلنده او ژوندے مثال دے. د خدائي خدمتګار تنظيم پۀ سټال د باچاخان بابا د استعمال شيان پراتۀ وو چې ټوله اوونۍ د خلکو د دلچسپۍ مرکز وو.

لۀ دې وروستو دباچاخان مرکز پۀ لوے تالار “احمدشاه بابا تالار” کښې “د انجمن اصلاح الافاغنه د پرانستې دستوره” پۀ باقاعده توګه د اېمل ولي خان پۀ صدارت کښې پېل شوه. د پرانستې خبرې صوبائي کلتور سېکتر ډاکټر خادم حسېن وکړې او د نظامت چارې ئې د پښتو ژبې مشهور او روښانفکره شاعر، ستر اديب، ليکوال او کالمسټ روښان يوسفزے ته وسپارلې او هم پۀ دې موقع د باچاخان سکول، چارسدې ماشومانو پۀ سټېج ملي ترانه پۀ يو داسې خوږ او زړۀ راښکونکي انداز کښې وړاندې کړه چې خلک ئې وځنګول.

لۀ دې وروستو پۀ سټېج د باچاخان مرکز “څېړنيز مرکز او لائبرېرۍ” لۀ خوا چاپ شويو لس کتابونو مخکتنه هم وشوه. دلته دا وئيل مهم دي چې پۀ دې کتابونو کښې د باچاخان شهره افاق کتاب “زما ژوند او جد وجهد” پۀ اول ځل د انګرېزۍ ترجمه هم شامله ده.

د پرانستې دستورې ته پۀ وېناوالو کښې پښتون قامي مبارز او د ګوند د کلتور څانګې صوبائي سېکتر ډاکټر خادم حسېن، د باچا خان ريسرچ سېنټر او لائبرېرۍ ډائرېکټر او د باچاخان يونيورسټۍ پخوانے وائس چانسلر پروفېسر ډاکټر فضل الرحيم مروت او د ګوند صوبائي جنرل سېکتر سردار حسېن بابک شامل وو.

دوي ټولو دستورې ته د انجمن پۀ اړه پۀ خپل خپل وار مهمې خبرې وکړې چې هم دې کرښو کښې بۀ ئې تاسو لنډيز وړاندې کوو خو اول راځو د صوبائي صدر اېمل ولي خان تاريخي وېنا طرف ته.

کله چې صوبائي صدر اېمل ولي خان د روښان يوسفزے پۀ دعوت د وېنا لپاره راپاڅېدو نو هال کښې ټول ګډونوال د ځوان مشر پۀ درناوي کښې ودرېدل او پۀ باچاخانۍ مينه ئې د اېمل ولي خان هرکلے وکړو.

اېمل خان د ټولو حاضرينو شکريه ادا کړه او د سکول د ماشومانو ئې هم ستائنه وکړه. لۀ دې وروستو ئې ټول قام او هر پښتون ته د سل کلن جشن مبارکي ورکړه. اېمل ولي خان ووئيل چې دا ډېره د خوشالۍ موقع ده چې نن مونږ سل کاله پس د يو داسې ګام خوشالۍ نمانځو چې مونږ لۀ ئې د تعليم لارې پرانستې دي. دوي ووئيل چې دا وړومبنۍ سل کلنې خوشالۍ دي او زياته ئې کړه چې ټول کال به دا سلسله هم داسې جاري وي. اېمل خان ووئيل چې ډېر تحريکونه لاړل راغلل خو پۀ دې خاوره کۀ کوم تحريک د سل کالو سفر، تاريخ او وياړ لري نو هغه صرف د لوے بابا خدائي خدمتګار تحريک دے. اېمل خان ووئيل چې دا هغه ګام دے چې پښتنو لۀ ئې قلم، کتاب ورکړے، پښتنو لۀ ئې پوهه او نظم ورکړے، پښتنو لۀ ئې سټېج ډرامه او د غږ پورته کولو هنر ورکړے، پښتنو لۀ ئې شناخت او مرام ورکړے. اېمل خان زياته کړه چې سل کاله وړاندې دا ګام اخستل اسان نۀ وو ځکه چې پېرنګي کله هم د پښتنو خپلواکي نۀ غوښتله، پېرنګي کله هم نۀ غوښتله چې پښتون دې سياست وکړي، تعليم وکړي او خپل حق دې وغواړي. خو باچاخان احساس لرلو چې ولې زما قام وروستو دے، ولې ئې ورځ خرابه ده او ولې د نورو قامونو نه وروستو دے. د دې مقصد لپاره باچاخان بابا د انجمن اصلاح الافاغنه بنياد کېښودو ترڅو د پښتنو د تعليم، حق او سياست خبره وکړي . اېمل خان زياته کړه چې صرف تعليم نۀ دے بلکې نن مونږ ته د ژوند پۀ هر ډګر د بابا نه هره لار پاتې ده؛ کۀ معاش او اقتصادي نظام دے نو هم پرې بابا خبره کړې ده، کۀ سياست دے نو د بابا ثاني نشته، کۀ د خپل حق غوښتنه ده او کۀ د خپل واک، د ژبې ده او کۀ د خاورې، پښتونولي ده او کۀ کلتور، پۀ هر څۀ باندې مونږ ته خپل لوے بابا ښۀ رڼا لار پرېښې ده. صوبائي صدر ووئيل چې د بابا لار تاريخي وه، د بابا نعره تاريخي وه او هم دغه شان د بابا نظريه هم تاريخي ده. اېمل خان ووئيل چې باچاخان هغه يواځينې سياستدان دے چې اول ئې عمل کړے دے نو بيا ئې کتاب ليکلے دے، يعنې صرف د ګفتار سړے نۀ ؤ بلکې د سوچ، فکر او عمل سړے ؤ . زياته ئې کړه چې بابا پۀ عدم تشدد دومره ټينګ ولاړ ؤ چې کله د بابا د سوچ او نظريې خلاف کانګرېس تقسيم ته غاړه کېښوه نو بيا هم باچاخان بابا بغاوت و نۀ کړو او دا ځکه چې هغه پۀ ظاهر او باطن يو شانتې ؤ، سپين صفا ؤ، منافقت او درغلي پکښې نۀ وه. دوي ووئيل چې زمونږ تحريک ځکه هم بې مثاله ؤ چې باچاخان هر سړي لۀ مينه او ځاے ورکړے ؤ، د هر چا ئې يو شان قدر کړے او د ټولنې پۀ وګړو کښې ئې بېخي فرق نۀ دے کړے . پۀ دې موقع اېمل خان د کتاب پۀ لوستلو هم زور راوړو او وې وئيل چې د کتاب لار د کاميابۍ لار ده. د سکولونو او پۀ خصوصي توګه د بابا د انجمن د سکولونو پۀ اړه ئې ووئيل چې شمېره بۀ ئې سېوا کوو او هر ځاے ته بۀ ئې رسوو . وې وئيل هم دغه شان نن ټول قام سره دا هم وعده کوم چې خدائي خدمتګار تنظيم به هم هر ځاے ته رسوو. زياته ئې کړه چې نن پښتون قام ته د اسان او ارزان صحت او دارو ضرورت دے او ځکه به هم مونږ باچاخان هېلتهـ فاونډېشن داسې يو مقام ته رسوو چې ټول پښتانۀ ترې استفاده وچته کړي. د خپلو خبرو ترڅنګ ئې د زراعت د ودې لپاره د باچاخان ايګريکلچر فاونډېشن خلاصولو خبره هم وکړه او وې وئيل چې پۀ سائنسي جديد طريقو به د سيمې زراعت مخ پۀ وړاندې بوځو . هم پۀ دې خبرو ئې خپله وېنا راغونډه کړه او يو ځل بيا ئې ټول پښتنو ته د سل کلن جشن مبارکي ورکړه.

هم دغه شان دستورې ته لۀ اېمل خان مخکښې د عوامي نېشنل ګوند صوبائي سېکتر سردار حسېن بابک هم وېنا کړې وه. سردار حسېن بابک ټولو ته هرکلي او مبارکۍ نه وروستو ووئيل چې دا ورځ زمونږ ټولو لپاره ډېره اهمه ورځ ده ځکه چې نن د تحريک سل کاله پوره شول . بابک صېب ووئيل چې دا د تجديد عهد ورځ ده. وې وئيل چې دا تحريک کۀ نن سل کلن شوے دے نو هسې نۀ دے بلکې دا د کړاوونو، مجاهدې، ستړې او کوششونو نه ډک دے. وې وئيل چې سفر اسان نۀ ؤ ځکه چې د باچاخان بابا پۀ لار کښې بلها خنډان وو خو د بابا حوصله دومره لويه وه چې پېرنګي غوندې ظالم هم ورته ځان ټينګ نۀ کړو. سردار حسېن بابک ووئيل چې نن هم مونږ ته مشکلات دي او نن هم اواز پورته کول اسان نۀ دي ځکه چې د پښتنو د حق خبره کول اسانه نۀ ده. دوي د خپلو خبرو ترڅنګ زياته کړه چې پرون هم پروپېګنډه وه او نن هم ده خو پرون يو شان طريقه وه او نن طريقه واردات بدل دي . زياته ئې کړه چې پرون پروپېګنډه وه چې، ” سبق د مدرسې وائي” . . . او نن راله سکولونه پۀ بمونو الوځوي . دوي ووئيل چې د دې هر څۀ تاوان او زيان نېغ پۀ نېغه پښتنو ته رسي او هم دا وجه ده چې پښتون نن هم ژوبل ژوبل دے . بابک صېب ووئيل چې پرون هم پۀ مونږ الزامونه لګېدل او نن راباندې هم لګي خو مونږ د خپلو باباګانو سره لوظ کوو چې تل به د هغوي پۀ لار ځو او کۀ څوک مو جېلونو ته اچوي او کۀ هر څۀ کوي خو د خپلو مشرانو پۀ لار به د خپل قام د حق غوښتنه کوو . دوي ووئيل چې نن عجيبه تماشه جوړه ده؛ کۀ د حق تپوس کوم نو نېب استعمالوي، کۀ څۀ وايم نو تورونه لګوي او کۀ اواز پورته کوم نو د غدارۍ الزامونه راباندې لګوي . سردار حسېن بابک ښۀ پۀ جار ووئيل چې کۀ صاحب اختيار دا ملک مضبوطول غواړي نو پښتنو او وړو قامونو لۀ دې خپل حقونه ورکړي . بابک صېب دا هم ووئيل چې بايد دوي زمونږ پۀ خبره ځان پوهه کړي ځکه چې دې ملک لۀ ائين ولي خان ورکړے دے . پۀ اخر کښې ئې خپلې خبرې پۀ دې راغونډې کړې چې زمونږ هدف اقتدار نا بلکې د پښتنو حقونه دي او مونږ بۀ پۀ هر حال او هر فورم د خپل قام د حق خبره کوو.

د سردار حسېن بابک نه وړاندې ډاکټر فضل الرحيم مروت انجمن پۀ تاريخ او خصوصا د سيمې پۀ تاريخي حالاتو رڼا واچوله. دوي ووئيل چې د تاريخ پۀ اوږدو کښې د پښتنو سره پۀ يو يا بل شکل کښې زياتے روان دے. زياته ئې کړه چې کۀ د مغلو لۀ خوا پښتانۀ زورلي شوي دي نو انګرېز هم لوړيا کوړيا کړي دي . کۀ حالاتو ځپلي دي نو خپلمنځي دشمنيو هم خراب تراب کړي دي . دوي ووئيل چې د پېرنګي راتګ سره تر ټولو زيات زيان پښتون قام ته رسېدلے ځکه چې هم د پېرنګي لۀ وجې اول افغانستان تقسيم شو او بيا پښتون او هم دغه شان ورسره زمونږ شناخت، کلتور دړې وړې شو. يعنې پۀ دغه دوره کښې پښتانۀ ډېر ګډ وډ وو خو بيا باچاخان راغے او پښتانۀ ئې راپاڅول او خپله لار ئې ورته سمه کړه، ژبه ئې هم ورکړه او د خپل حق نه ئې هم خبر کړل . مروت صېب پۀ باچاخان ريسرچ سېنټر هم رڼا واچوله او وې وئيل چې دا د ملي مشر اسفنديار ولي خان وړاندې کړے شوې منصوبه ده چې نن ئې مونږ لۀ سېوري لاندې درې اتيا کتابونه چاپ کړي دي او پۀ وړومبي ځل مو ” مائي لائف اېنډ سټرګل” هم چاپ کړو.

د مروت صېب نه وړاندې ډاکټر خادم حسېن دستورې ته خپل مخصوص انداز کښې پۀ علمي خبرو کښې ووئيل چې د انجمن اصلاح الافاغنه نه وړاندې داسې بل کوم جمهوري تنظيم نۀ ؤ . دوي ووئيل چې دا وړومبے سياسي، جمهوري تنظيم ؤ چې قام ته ئې د منظم ژوند تېرولو لار ورکړه . دوي زياته کړه چې قام ته د متبادل ژوند تصور ورکول هم د دې لاس ته راوړنه ده . وې وئيل چې سل کاله سفر مو پرې کاميابۍ سره وکړو او اوس پرې د ملي مشر او اېمل ولي خان پۀ مشرۍ کښې خپل مرام پلو سفر روان دے.

هم دغه شان د باچاخان اوونۍ او سل کلن جشن د پرانستې دستورې وړومبنے پروګرام پۀ کاميابۍ سره د مشرانو تاريخي او ګټورو خبرو سره سر ته ورسېدو.

د علم نفسيات يوه اصطلاح ده چې “نرګسيت” ورته وئيلے شي. څوک هم چې پۀ دې “بيمارۍ” کښې ښکېل شي نو هغه بيا پۀ ځان کښې داسې ورک شي چې بل څوک ورته لۀ سره پۀ نظر هم نۀ راځي. داسې سړي ته نرګسي وئيلے شي او داسې سړے بيا نۀ صرف د خود پرستۍ ښکار شي بلکې پۀ ځان داسې مئين شي چې ځان ورته د هر چا نه زيات ښکلے ښکاري. هم دغه شان “خبط عظمت” يو بل داسې کېفيت دے چې سړے پکښې د برترۍ د احساس ښکار شي او ورسره د لوي والي پۀ لېونتوب کښې داسې ښکېل شي چې بيا صرف او صرف پۀ خپل زور او طاقت نازېږي.

د نرګسيت او خبط عظمت ښکار کسان کۀ ځانته محدود وي نو بيا هم څۀ خبره نۀ ده ځکه چې بس د ځان سره ئې کار وي او د هر چا خپله خوښه ده کۀ څوک ځانته دړۍ وائي او کۀ من. لکه داسې به ډېر خلک وي چې ځان به د سقراط او بقراط نه هم زيات هوښيار ګڼي. اوس کۀ داسې خلک پۀ خپلو کورونو کښې ناست وي او داسې خيالات لري نو هېڅ خبره نۀ ده ځکه چې بس دا د دوي خيال دے او د چا پۀ خيال کښې د چا څۀ کار. خو کۀ داسې خلک بهر راوځي، وېنا کوي او پۀ جار دا خبرې کوي نو بيا به خامخا خلک تپوس کوي چې ښه ټيک ده خو ستاسو د دعوې پۀ شا حقائق څۀ دي، ستاسو مطالعه څۀ ده او دا دعوې تاسو پۀ کوم دليل کوئ. يعنې بيا به ترې خامخا څۀ نا څۀ قيصه جوړېږي. خو بيا کۀ د نرګسيت او خبط عظمت ښکار يو سړے د سياست مېدان ته راشي، د حکومت واګي واخلي او د نظام بدلولو دعوېدار شي، نو داسې حالاتو کښې خبره ډېره سينګينه شي، ځکه چې داسې خلک خو پۀ ځان مئين وي، د برترۍ د احساس ښکار وي، صرف خپل ځان مني او نور ورته د پښو خاورې هم نۀ ښکاري. بلخوا سياست خو د فهم، فراست، حکمت او پۀ ګډه د کار کولو لار ده، سياست خو د څۀ وئيلو او څۀ اورېدو لار ده ، سياست خو د زغم او برداشت لار ده او سياست خو د مساوات او ورورولۍ لار ده. ځکه نو بيا خبره ورانېږي، حالات خرابېږي او تاو ترېخوالے رامنځ ته کېږي.

لۀ بده مرغه نن سبا پۀ پاکستان کښې د داسې يو تن حکومت دے څوک چې پوره پۀ پوره د نرګسيت پۀ رنګونو کښې رنګ دے، او کۀ صرف نرګسي ؤ نو بيا به هم ښۀ وه خو د پاڅه پرې د خبط عظمت پېرے هم سور دے. کۀ دے يواځې ؤ نو بيا به هم څۀ خبره نۀ وه خو ورسره وزيران مشيران هم ټول پۀ دغه مرضونو اخته دي. هر سړے ځانته بېله بېله صوبه ده. پۀ ځان دومره مئين، د خودپرستې دومره ښکار او د برترۍ پۀ جنون کښې داسې ښکېل دي چې د حکومت نه مخکښې ئي چې څۀ وئيلي وو، کومې دعوې ئې کړې وې، هغه ترې داسې هېرې دي لکه د چا نه چې د چا قرض پېسې هېرې وي. لکه د عمران خان لۀ خوا لګېدلي نوي پي ټي وي چئيرمېن نعيم بخاري دا خبره چې پۀ پي ټي وي به اپوزيشن ته وخت بالکل نۀ ورکولے کېږي ځکه چې دا د رياست اداره ده او صرف د حکومت حق پرې دے. دا خبره د نعيم بخاري نا بلکې د وزيراعظم ده ځکه چې کۀ د هغۀ پۀ نزد غلطه وه نو چئيرمين صېب به ئې پۀ غوږ وهلے ؤ چې ګوذاره کوه! مونږ دا خبره ځکه کوو چې د کال دوه زره څوارلس د پرلت دوران به عمران خان وئيل چې پي ټي وي د عوام اداره ده، د عوام پۀ پېسو چلېږي، لس اربه روپۍ د کال د خلکو نه اخلي، نو ځکه دې پرې هر چا ته وخت ورکړے شي، خو اوس ترې ښکاري دا خبره هېره ده. دغه شان د حکومت نه مخکښې او وروستو بيانونو کښې د تضاد بلها مثالونه دي پۀ کوم چې ځانله کتابونه ليکلے کېدے شي. خو هغه د چا خبره چې چا ته ئې وائې! دلته خو پۀ حکومت کښې ناستو خلکو دا نيت کړے چې کۀ يو خو مونږ يو، کۀ نېکان يو نو بس مونږ يو. دې نرګسيت او خبط عظمت داسې ړاندۀ کاڼۀ کړي دي چې اوس ورته خپلې خبرې هم نۀ دي يادې. کۀ دا هر څۀ د دوي د ذات پورې محدود وو نو څۀ خبره به نۀ وه، خو لۀ بده مرغه پۀ عناد، دښمنۍ، نفرت او د اپوزيشن نه پۀ کرکه کښې دومره مخکښې تلي دي چې اوس ترې ملک او قوم هم هېر دے. بس دوي دي، د دوي خپل ځان دے او د دوي د برترۍ احساس دے.